من اولین بار آقای محمدی را از قاب تلویزیون آن هم در برنامههای رادیو هفت و صدبرگ دیدم. حرفهایش به دلم مینشست. فکر میکردم فقط مجریگری بلد است. از آنهایی که با یک لبخند فقط متنهای لطیف و عاشقانه برای آخر شب میخوانند. بعدتر فهمیدم روزنامه نگار است و میتواند جامعه را از نگاهی انتقادی برانداز کند و با دست نوشتههایش، تلنگرهایی جانانه به همهمان بزند. چند وقت بعد، کانال تلگرامش را پیدا کردم و هر از چند گاهی برای نفس تازه کردن ذهنم به آن سر میزدم. این بار مطلبی از او میخواندم که عنوانش این بود: «چرا ما ایرانیها از لجبازی لذت میبریم؟». آقای محمدی توی آن نوشته بود: «ما ایرانیها فارغ از سن و جنسیت و تحصیلات و قومیت و علایق سیاسی و هنری و ورزشی و... کمی کمتر یا بیشتر در یک چیز مشترکیم: لجبازی»

تلاش کردم به این جمله کمی روانشناسانه فکر کنم. اطلاعاتم قد نمیداد که بفهمم این ویژگی در کشورهای دیگر هم انقدر به چشم میآید یا فقط ماییم که روزانه با لجبازیهای جورواجور سر و کله میزنیم؟ در ذهنم مرور کردم اگر از هر کدام از ما بخواهند در یک روز عادی لیستی از لجبازیهایی که میبینیم بنویسیم، احتمالا لیستمان به طومار تبدیل شود. بزرگترین موردش هم شاید لجبازی با خودمان باشد. بقیه موارد یا معروفترینهایش هم شاید شامل مواردی مثل سر جای پارک ماشین با رانندهای که همزمان رسیدهایم، با همکارمان در محل کار، با همسایهها سر برگزاری مهمانی و تولد و مراسم مذهبی، با همسرمان و دوستمان شود!
نکته جالب ماجرا این جاست رفتاری که(لجبازی) انقدر در دنیای آدم بزرگها به وفور یافت میشود و توی ذوق میزند، عملا یک رفتار بچگانه تلقی میشود. بچهها در برهههای زمانی مختلف، طی فرایندهای رشدی از لجبازی به عنوان یک راهکار برای تعاملات خود استفاده میکنند. مثلا چون در فرایند روانی خود در مرحله رشد استقلال هستند، رفتاری شبیه لجبازی نشان میدهند مثل این که میخواهند خودشان لباس بپوشند یا به تنهایی و بدون کمک غذا بخورند. سن لجبازی در کودکان میتواند موضوع آن را تغییر دهد اما چه اتفاقی میافتد که یک رفتار یا راهکار کودکانه تبدیل به ویژگی شخصیتی در بزرگسالی میشود؟ احتمالا میتوان ردپای این موضوع را در فرزندپروری والدین این کودکان پیدا کرد.
لجاجتی که آقای محمدی از آن در رفتار شهروندان عادی، سیاستمداران، افراد تحصیلکرده شکایت میکند، شاید ریشه در نوع تربیت والدین داشته باشد. نوع رفتاری که کودک در تعاملات پدر و مادر خود یا اطرافیانش باهم میبیند و یا نوع پاسخی که کودک پس از هر بار لجبازی کردن از پدر و مادرش دریافت میکند میتواند باعث تثبیت این ویژگی در شخصیتش یا کمرنگ شدنش در آینده شود. در مقاله «با کودک لجباز چه کنیم؟» از رفتارهای مناسبی که باید در برابر لجاجت کودکان نشان داد صحبت کردهام. شاید رعایت این نکات، ساده یا بدیهی به نظر برسد اما با رعایت همین راهکارهای کوچک میتوان از ساخت جامعهای با بزرگسالانی که فقط نقاب آدم بزرگها را دارند و زیر ماسکشان به جای حل مسئله کردن به لجبازی پناه میبرند، جلوگیری کرد.