
بهترین جا برای یاد گرفتن مسیریابی با نقشه و قطبنما جایی است که تشخیص پاسخ اشتباه آسان باشد. پارکی آشنا یا محدودهای ساده با مسیرهای علامتگذاریشده، دید باز و راههای مجاز انتخاب کنید. نقشهٔ آن و یک قطبنمای صفحهای همراه ببرید. تمرین را آنقدر کوتاه نگه دارید که بتوانید برای حل یک مسئله توقف کنید، بیآنکه نگران راه برگشت به خانه باشید.
قرار است سه چیز را به هم وصل کنید: شکل زمین، موقعیت خودتان روی نقشه و جهت مرحلهٔ بعدی. در پایان باید بتوانید پیش از دنبال کردن یک راه توضیح دهید چرا همان راه درست است.
تلفن میتواند به تمرین کمک کند؛ مختصات را نشان دهد یا سمت دیگری برای مقایسه فراهم کند. نقشه هم در دستتان باشد. هدف تمرین این است که بفهمید عددها از کجا میآیند و روی زمین چه معنایی دارند.
کنار عارضهای بیابهام، مثل دوراهی تابلودار یا پلی که روی نقشه مشخص است، بایستید. آن را روی کاغذ پیدا کنید. راهنمای علائم را بررسی کنید تا از نماد مطمئن شوید، سپس دو عارضهٔ قابلدیدن دیگر را پیدا کنید. یک ساختمان و پیچ مشخص دریاچه ترکیب مطمئنتری از دو دسته درخت شبیه به هم هستند.
نقشه را بچرخانید تا جهت نسبی این عوارض با نمونههای واقعی یکسان شود. اگر ساختمان سمت چپ و دریاچه روبهروی شماست، وقتی روی نقشه نگاه میکنید هم باید همینطور دیده شوند. اکنون با تطبیق عوارض، نقشه را توجیه کردهاید.
یک انگشت یا شست آزاد را کنار موقعیتتان بگذارید. با چرخیدن بدنتان، همراستایی نقشه و منظره را حفظ کنید؛ لبهٔ شمالی نقشه لزوماً همیشه بهسمت جلوی بدن شما نخواهد بود. در عارضهٔ واضح بعدی، شست را به آن نقطه ببرید.
نخستین عادت مفید این است که پیش از گیجکننده شدن راه، موقعیت را بررسی کنید. کنار پل، شاهدی دارید. چند دقیقه پس از دوراهی در جنگلی یکنواخت، شاید فقط خاطرهای از جهتی داشته باشید که درست به نظر میرسید.
پیش از قضاوت دربارهٔ فاصله، مقیاس را بخوانید. روی نقشهٔ 1:25,000، هر 1 سانتیمتر معادل 250 متر روی زمین است. چهار سانتیمتر 1 کیلومتر را نشان میدهد. اینها فاصلههای افقی نقشهاند؛ تلاش اضافهٔ صعود یا پیچوخم راه میان نقاط اندازهگیریشده را حساب نمیکنند.
با تکهای نخ یا نوار کاغذ، راه پرپیچوخم را دنبال کنید و طول آن را با خط مقیاس مقایسه کنید. بررسی کنید مسافت اعلامشده یکطرفه، حلقهای یا رفتوبرگشت است. برچسب «5 km» بدون این زمینه، اطلاعات کاملی نیست.
فاصلهٔ ارتفاعی خطوط میزان را در اطلاعات نقشه پیدا کنید. اگر 10 متر باشد، عبور رو به بالا از پنج فاصلهٔ کامل، 50 متر افزایش ارتفاع میان آن خطوط را نشان میدهد. فرض نکنید همهٔ نقشهها فاصلهٔ یکسانی دارند. خطوط نزدیک به هم روی همان نقشه، شیبی تندتر از خطوط با فاصلهٔ زیاد نشان میدهند.
برای پیادهروی تمرینی راهی انتخاب کنید که از شیبی قابلمشاهده بگذرد. پیشبینی کنید بالا میروید، پایین میآیید یا تقریباً در یک ارتفاع میمانید. پس از پیمودن آن، پیشبینی را با زمین مقایسه کنید. دارید میان الگوی خطها و ظاهر دامنه ارتباط میسازید.
سمت، جهت را بهصورت زاویه بیان میکند. شمال 000°، شرق 090°، جنوب 180° و غرب 270° است. صفرهای ابتدای عدد، خواندن سمتهای کوچک را یکدستتر میکنند. توضیح سازمان نقشهبرداری بریتانیا دربارهٔ سمتهای سهرقمی از همین قرارداد پیروی میکند.
چند مورد را بدون حرکت کردن امتحان کنید. سمت 045° درست میان شمال و شرق است. سمت 120°، 30° پس از شرق بهطرف جنوب قرار دارد. سمت 315° میان غرب و شمال است.
در قطبنمای آنلاین، حالت زاویهٔ دستی اجازه میدهد جای این عددها را روی صفحه بررسی کنید. چون خودتان زاویه را انتخاب میکنید، این حالت نمیتواند بگوید تلفن رو به کدام جهت است. در تمرین از آن مثل نمودار استفاده کنید. سمت زندهٔ دستگاه به حسگر پشتیبانیشده و مجوز مربوط نیاز دارد.
گفتن همزمان عدد و جهت کلی را تمرین کنید. اگر نقشه مرحلهای بهسمت شمالشرق نشان میدهد و سمت ثبتشدهٔ شما 225° است، همین توصیف کلی دلیلی برای توقف و بررسی دوباره پیش از محاسبهٔ دقیقتر میدهد.
نقشه ممکن است شمال شبکه را نشان دهد، قطبنمای مغناطیسی شمال مغناطیسی را دنبال میکند و سمت جغرافیایی از شمال حقیقی استفاده میکند. تفاوت شمال مغناطیسی و حقیقی، میل مغناطیسی است. شمال شبکه هم میتواند با شمال حقیقی فرق داشته باشد، چون شبکهٔ مسطح نقشه زمین خمیده را نمایش میدهد.
اطلاعات مبنای شمال چاپشده روی نقشه، از جمله تاریخ آن، را بخوانید. برای تبدیل سمت شبکه به سمت مناسب قطبنما، راهنمای بهروز همان نقشه و مکان را به کار ببرید. اصلاحی که از کشوری دیگر یا نمودار آموزشی قدیمی به یاد دارید، قانون همگانی نیست.
برای سمت حقیقی و مغناطیسی، معادلهای با علامت مشخص از عبارت حفظی آسانتر بررسی میشود:
سمت حقیقی = سمت مغناطیسی + میل مغناطیسی.
میل شرقی را مثبت و میل غربی را منفی بگیرید، سپس پاسخ را به بازهٔ 000° تا 359° برگردانید. راهنمای سمت NOAA از همین قرارداد استفاده میکند.
در مثالی صرفاً عددی، فرض کنید مکانی میل 8° شرقی دارد. سمت مغناطیسی 052° با سمت حقیقی 060° متناظر است. برای دنبال کردن سمت حقیقی 060° با قطبنمای مغناطیسی تنظیمنشده در آنجا، 8° کم کنید و 052° را به کار ببرید. اینها اعداد فرضی درساند، نه میل فعلی محل تمرین شما.
دستورالعمل قطبنمای قابلتنظیم را کنار این معادله نگه دارید. اگر از قبل اصلاح میل را روی آن تنظیم کردهاید، اعمال دوبارهٔ همان اصلاح با دست، تصحیح دوم ایجاد میکند. راهنمای شمال مغناطیسی و شمال حقیقی مقایسهٔ متناظر میان سمت تلفن و نتیجهٔ محاسبهگر جغرافیایی را توضیح میدهد.
روی نقشهٔ تمرین دو نقطهٔ قابلشناسایی انتخاب کنید که راه مناسبی آنها را وصل میکند. نقطهٔ فعلی را A و مقصد را B بنامید. پیکان جهت حرکت روی قطبنمای صفحهای باید از A به B اشاره کند.
لبهٔ صاف صفحه را روی این خط قرار دهید. صفحه را ثابت نگه دارید و محفظهٔ گردان قطبنما را بچرخانید تا خطوط توجیه آن با خطوط شمال–جنوب شبکهٔ نقشه موازی شوند و سر شمالی رو به شمال باشد. سمت را در خط شاخص بخوانید. وقتی با شبکه همراستا شدهاید، این سمت شبکهٔ نقشه است.
جهت کلی را دوباره بررسی کنید. جابهجا گرفتن A و B اشتباه آسانی است: لبهٔ قطبنما هنوز روی همان خط جا میگیرد، اما پیکانش رو به نقطهٔ شروع است. اگر B شرق A است، پاسخ غربی به بازبینی نیاز دارد.
روش درست تبدیل شبکه به مغناطیسی را برای نقشه و قطبنمای خود اجرا کنید. سپس قطبنما را افقی جلوی خود بگیرید و تمام بدنتان را بچرخانید تا عقربهٔ مغناطیسی مطابق دستورالعمل همراستا شود. پیکان جهت حرکت اکنون جهت موردنظر روی زمین را نشان میدهد. درس گامبهگام برداشتن سمت سازمان نقشهبرداری بریتانیا این ترتیب را نمایش میدهد.
عارضهای قابلدیدن در آن جهت انتخاب کنید و روی مسیر مجاز بهطرفش بروید. به جلو نگاه کنید، نه اینکه هنگام راه رفتن چشم به عقربه بدوزید. اگر به قرائت تازه نیاز دارید، توقف کنید.
نقشهٔ تمرینیای را تصور کنید که پل در شمالشرقی سرپناه پیکنیک قرار دارد. سمت شبکهٔ 045° را اندازه میگیرید. مسیری تابلودار از سرپناه بهطرف جنوبشرق میرود، دور برکهٔ حصارکشیده میپیچد و سپس از جنوب به پل نزدیک میشود.
دنبال کردن مستقیم 045° شما را بهطرف حصار میبرد. سمت، رابطهٔ دو مکان را توصیف میکند؛ زمین میان آنها را به مسیری مناسب تبدیل نمیکند. راه مجاز را دنبال کنید و با پیچها و دوراهیهای آن، موقعیتتان را پیگیری کنید.
اینجاست که شرح مسیر از رشتهای زاویه مفیدتر میشود. «راه کنار دریاچه را تا پل بروید، بعد کنار تابلو راه سربالایی را بگیرید» رویدادهایی قابلشناسایی دارد. وقتی چند راه از دوراهی جدا میشوند یا تطبیق یک نشانه دشوار است، قطبنما بررسی دیگری فراهم میکند.
در پیادهروی تمرینی، پیش از ترک ابتدای هر مرحله، شرحی یکجملهای برای آن بنویسید. عارضهٔ موردانتظار در انتها و یک عارضه در طول راه را بگنجانید. در پایان بپرسید آیا هر دو با همان ترتیبی که انتظار داشتید ظاهر شدند.
جهت میگوید کجا را نگاه کنید؛ فاصله کمک میکند بدانید چه زمانی دقیقتر نگاه کنید. بخش کوتاهی با فاصلهٔ معلوم روی نقشه اندازه بگیرید و با سرعت راحت بپیمایید. زمان را یادداشت کنید. روی بخش دیگری تکرار کنید، نه اینکه یک نتیجه را ثابت همیشگی خود بدانید.
فرض کنید راهی 600 متری در محل تمرین 10 دقیقه طول میکشد. برای بخشی مشابه به طول 300 متر، پنج دقیقه انتظار اولیهٔ معقولی است. این برآورد همان شرایط است، نه وعدهای برای راه سربالایی، گلی، شلوغ یا ناآشنا.
میتوانید گامهای دوضربی را هم بشمارید؛ هر بار فرود آمدن همان پا را یک بار حساب کنید. اگر در بخش اندازهگیریشدهٔ 100 متری 65 شمردید، در ابتدا برای بخش مشابه 200 متری حدود 130 انتظار دارید. این مقدار به طول گام، تجهیزات و زمین شما مربوط است. با تغییر آنها اندازهگیری را تکرار کنید.
هر کدام از این برآوردها را محرک بررسی قرار دهید. اگر زمان یا فاصله بهوضوح از مقدار درنظرگرفتهشده گذشته و دوراهی موردانتظار پیدا نشده است، جایی توقف کنید که بتوانید اطراف را شناسایی کنید. ادامه دادن با فکر «حتماً همین جلوست» به اشتباه احتمالی مسافت بیشتری اضافه میکند.
برای تمرینی دیگر، مختصات معلوم دو عارضهٔ بیابهام را به کار ببرید. مبدأ و مقصد را در محاسبهگر سمت وارد کنید. ابزار، سمت اولیهٔ جغرافیایی و فاصلهٔ تقریبی دایرهٔ عظیمه را بر مدل کروی زمین برمیگرداند.
برای بررسی سادهٔ ریاضی، دو نقطه روی استوا با عرض 0° و طول 0°، و عرض 0° و طول 1° شرقی، سمت اولیهٔ شرقی 090° دارند. این مختصات مثال محاسباتیاند، نه برنامهٔ پیادهروی. جابهجا کردن دو نقطه، جهت اولیهٔ غربی 270° میدهد.
سپس به دو عارضهٔ محلی خود برگردید. ترتیب مختصات و علامتها را بررسی کنید. نتیجهٔ مبتنی بر شمال حقیقی محاسبهگر را فقط با سمتی مقایسه کنید که همان مبنا را دارد. سمت شبکهای برداشتهشده از کاغذ شاید به تبدیل شبکه به حقیقی نیاز داشته باشد؛ سمت مغناطیسی اصلاحنشده هم به تصحیح میل نیاز دارد.
راهنمای محاسبهٔ سمت سایت توضیح میدهد چرا جهت اولیه در سفر طولانی روی دایرهٔ عظیمه میتواند تغییر کند. در تمرین محلی، بر وارد کردن نقاط درست و شناخت مبنای شمال هر عدد تمرکز کنید.
اگر تلفن و قطبنمای صفحهای اختلاف دارند، از خودرو، نرده، لوازم مغناطیسی یا عوامل احتمالی تداخل دور شوید. تلفن را مطابق نیاز ابزار نگه دارید و منتظر قرائت تازه بمانید. بررسی کنید هر دو وسیله شمال مغناطیسی را به کار میبرند یا یکی از قبل اصلاح شده است.
راهنمای کالیبره کردن قطبنمای تلفن این بررسیها را توضیح میدهد. حرکت هشتیشکل اثبات دقت نیست و ثابت بودن عدد هم آزمون مستقل محسوب نمیشود. با جهتی تثبیتشده که روی نقشه و در منظره قابلشناسایی است مقایسه کنید.
ممکن است مرورگر حسگر سمت قابلاستفاده نداشته باشد یا مبنایی ارائه کند که ابزار نتواند مغناطیسی یا حقیقی بودنش را تشخیص دهد. در این حالت، تمرین را با قطبنمای مستقل انجام دهید. برای یاد گرفتن کار با نقشه لازم نیست تلفن را وادار به همکاری کنید.
در نقطهٔ شروع تمام کنید و نقشه را کنار بگذارید. مسیر را از حافظه توضیح دهید: جهت اول، دوراهی اصلی، سربالایی یا سرازیری و عارضهای که هر مرحله را تأیید کرد. جای تردیدتان را روی نقشه علامت بزنید. در پیادهروی آسان دیگری به همانجا برگردید و آن بخش درس را پیش از بردن این مهارتها به زمینی ناآشنا تکرار کنید.