ویرگول
ورودثبت نام
آرگون (UHMI)
آرگون (UHMI)باز توصیه‌ی این خادم به آحاد ملّت آن است که به هیچ‌وجه اجازه‌ی بروز هیچ اختلافی را در بین خود ندهند. (رهبر معظم انقلاب)
آرگون (UHMI)
آرگون (UHMI)
خواندن ۳ دقیقه·۳ ماه پیش

پارادوکس تپه شنی

با داشتن چند دانه شن، می توانیم مطمئن باشیم که یک تپه شنی داریم؟

برخی پرسش ها، بسیار ساده و پیش پا افتاده به نظر می رسند، اما در واقع پرسش های بسیار ژرف و عمیقی هستند.

یکی از آن ها، متناقض نمایی است در مورد تپه های شنی.

مسئله این است. فرض کنید یک دانه شن داریم. مسلما به آن تپه نمی گویند. اکنون فرض کنید دانه دیگری هم به آن بیفزاییم. مسلما آن دانه در کنار دانه دیگری نیز تپه ای نمی سازد. در واقع با افزودن یک دانه، نمی توان گفت که تپه‌ای داریم.

این کار را بار ها و بار ها انجام می دهیم. هر بار نیز با همین استدلال می توانیم بگوییم که تپه ای نداریم. اما سرانجام چه؟ دانه های بسیاری گرد هم می آیند. آیا می توانیم به آن تپه بگوییم یا نه؟

بگذارید به گونه دیگری این را بپرسیم. کی می توان به گردایه ای از دانه های شن، تپه گفت؟

به نظرم پاسخ این متناقض نما در همین پرسش نهفته است. یعنی باید برای تپه، عدد مشخصی در نظر بگیریم. مثلا بگوییم اگر ۲۵۰ دانه شن گرد آمدند، به آن تپه می گوییم.

بنابراین اگر ۲۴۹ دانه هم داشتیم، نمی توان به آن تپه گفت. این موضوع برای جلوگیری از سوءاستفاده و همچنین مطرح شدن اینگونه پارادوکس‌ها، ضروری می نماید. دست‌کم در عمل.

البته این موضوع گویا منجر به بحث هایی ژرف‌تر نیز می گردد. زیرا به این بحث می توان از نظر مسئلۀ «ابهام» پرداخت. اما چنین پرداختی مورد نظر نگارنده نیست.

مثال دیگری نیز می توان برای این قانون زد. قانون آفساید در فوتبال. زمزمه هایی از تغییر این قانون به گوش می رسد. زیرا این قانون را انسان ها گذاشته اند. مثلا می گویند بیایید از این پس این قانون را تنها در یک سوم دفاعی هر تیم اجرا کنیم. یا اینکه در صورتی آفساید را بپذیریم که بازیکن به کلی از مدافع یکی مانده به آخر، رد شده باشد.

اما به هر روی، حتی در صورتی که چنین نیز شود، باز هم تعیین خطی مشخص برای آفساید ضروری می نماید. به نظر نگارنده، این موضوع چندان با پارادوکس تپه شنی بی ربط نیست.

این پاسخ به پارادوکس تپۀ شنی، پاسخی دقیق نیست. بلکه بر روی این موضوع می توان سخن بسیار گفت. اما در واقع، منظور چیز دیگری است.

در مورد این پاسخ می توان باز هم سخن گفت. مثلا اینکه عدد ۲۵۰ دانه شنی، یک عدد دلخواه است و تفاوت چندانی با عدد ۲۴۹ ندارد. می توان گفت که این مرز را باید بر پایه استدلال تعیین کرد. یعنی باید پیش و پس از مرز، تفاوتی کند. اینکه بر چه اساس تعیین می شود، ممکن است متفاوت باشد.

البته این معما شکل های دیگری هم دارد و در واقع به شکل های متفاوتی بیان می شود.

این مسئله با نام «پارادوکس خرمن» نیز شناخته می شود و در موارد گوناگونی بیان شده است. اما پایه و اساس همگی، یکی‌ست.

با این وجود، این مسئله می تواند به چیزهای بسیاری مربوط باشد. دست‌کم نه از دیدگاه این‌که بخواهیم به طور فلسفی به ابهام برخی تعریف ها بپردازیم. بلکه وقتی بخواهیم در عمل این مشکل را حل کنیم.

۱
۰
آرگون (UHMI)
آرگون (UHMI)
باز توصیه‌ی این خادم به آحاد ملّت آن است که به هیچ‌وجه اجازه‌ی بروز هیچ اختلافی را در بین خود ندهند. (رهبر معظم انقلاب)
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید