
تنبیه اصطلاحی است که در روانشناسی شرطی سازی برای اشاره به هر تغییری، که پس از رفتاری رخ می دهد و احتمال تکرار آن رفتار در آینده را کاهش می دهد، استفاده می شود. در حالی که از تقویت های مثبت و منفی برای گسترش رفتارها استفاده می شود، تنبیه بر کاهش یا حذف رفتارهای ناخواسته متمرکز است.
اسکینر، روانشناسی که برای اولین بار شرطیسازی عامل را توصیف کرد. او دو نوع مختلف از محرکهای نفرتانگیز را شناسایی کرد که میتوان از آنها به عنوان تنبیه استفاده کرد:
۱- تنبیه مثبت: این نوع مجازات به «مجازات با اعمال» نیز معروف است. تنبیه مثبت شامل ارائه یک محرک بد پس از وقوع یک رفتار است. به عنوان مثال، هنگامی که دانش آموزی خارج از نوبت در وسط کلاس صحبت می کند، معلم ممکن است کودک را به خاطر قطع صحبت سرزنش کند.
۲- تنبیه منفی: این نوع مجازات به «مجازات با حذف» نیز معروف است. تنبیه منفی شامل حذف یک محرک مطلوب پس از وقوع یک رفتار است. به عنوان مثال، وقتی دانشآموز مثال قبلی دوباره خارج از نوبت صحبت میکند، معلم بیدرنگ به کودک میگوید که به خاطر رفتارش زنگ تفریح را از دست میدهد.
در حالی که انتظار داریم تنبیه در بسیاری از موارد موثر باشد، از شما میخواهیم به چند مثال فکر کنید که تنبیه به طور مداوم، رفتار ناخواسته را کاهش نمی دهد. زندان یک نمونه است. پس از فرستادن به زندان برای یک جرم، افراد اغلب پس از آزادی از زندان به ارتکاب جنایت ادامه می دهند.
محققان دو عامل را در تأثیرگذاری تنبیه در موقعیت های مختلف یافته اند.
اولاً، تنبیه اگر به سرعت اعمال شود مؤثرتر است. احکام زندان اغلب مدتها پس از ارتکاب جرم اتفاق میافتد، که ممکن است به توضیح یکی از دلایلی کمک کند که چرا فرستادن افراد به زندان همیشه منجر به کاهش رفتار مجرمانه نمیشود.
ثانیاً، تنبیه زمانی به نتایج بیشتری دست می یابد که به طور مداوم و مشابه برای جرایم یکسان اعمال شود. اجرای تنبیه هر بار که رفتاری رخ می دهد میتواند دشوار باشد. به عنوان مثال، مردم اغلب حتی پس از دریافت برگه سرعت غیرمجاز به رانندگی بیش از حد مجاز ادامه می دهند. چرا؟ زیرا این رفتار به طور متناقض مجازات می شود.
تنبیه دارای معایب قابل توجهی است. اولاً، در اغلب موارد، هرگونه تغییر رفتاری که در نتیجه تنبیه ایجاد شود، موقتی است. اسکینر در کتاب خود به نام «فراتر از آزادی و کرامت» توضیح داد: «رفتار تنبیه شده احتمالاً پس از برداشتن عواقب تنبیهی دوباره ظاهر می شود».
شاید بزرگترین ایراد تنبیه، این واقعیت باشد که تنبیه هیچ اطلاعاتی در مورد رفتارهای مناسب یا مطلوب ارائه نمی دهد. در حالی که کودکان ممکن است یاد بگیرند که اعمال خاصی را انجام ندهند، اما واقعاً چیزی در مورد کاری که باید انجام دهند یاد نمی گیرند.
نکته دیگری که در مورد تنبیه باید در نظر گرفت این است که می تواند عواقب ناخواسته و نامطلوبی داشته باشد. به عنوان مثال، یک نظرسنجی در سال 2014 در آمریکا نشان داد که تقریباً نیمی از والدین اعتراف کردند که در سال گذشته فرزندان کوچکترشان (9 سال و کمتر) را کتک زدهاند. محققان دریافته اند که این نوع تنبیه بدنی ممکن است منجر به رفتار ضد اجتماعی، پرخاشگری و بزهکاری در بین کودکان شود.
به همین دلیل، اسکینر و روانشناسان دیگر پیشنهاد میکنند که هرگونه سود بالقوه کوتاهمدت از استفاده از تنبیه بهعنوان ابزاری برای اصلاح رفتار، باید با پیامدهای بالقوه بلندمدت سنجیده شود.
قصد داریم در این سری از پست ها به انواع روش های اصلاح رفتار در کودکان (با تمرکز بر پسران) بپردازیم و سعی خواهیم کرد تا با دادن راهکارهای موثر، رنج افرادی که تجربه تنبیه های نامتعارف در کودکی داشتند را کاهش دهیم.
sources:
Fazel S, Wolf A. A systematic review of criminal recidivism rates worldwide: Current difficulties and recommendations for best practice. PLoS ONE. 2015;10(6):e0130390. doi:10.1371/journal.pone.0130390
Lukowiak T, Bridges J. Punishment strategies: First choice or last resort. JAASEP. 2010:63-72.
Finkelhor D, Turner H, Wormuth BK, Vanderminden J, Hamby S. Corporal punishment: Current rates from a national survey. J Child Fam Stud. 2019;28. doi:10.1007/s10826-019-01426-4
Additional Reading:
Skinner BF. Beyond Freedom and Dignity. Hackett Publishing Company; 1971.