
? آثار تاریخی اسلامی در پرتغال
سلطه مسلمانان بر لیسبون- یا آنگونه كه عربها میگفتند،"لیشبونه"-، بیش از چهار قرن ( ۷۱۴-۱۱۴۷ میلادی) به طول انجامید و تاثیر عمیقی بر زبان، فرهنگ و تاریخ مردم پرتغال گذاشت. زمانی كه پرتغال به تصرف مسلمانان درآمد، مسیحیان از طریق پرداخت جزیه توانستند حیات و آداب، رسوم و اعتقادات خود را حفظ كنند.
● یك لیسبون اسلامی
شهر لیسبون در قرن دهم میلادی مركز سیاسی، اداری، اقتصادی و مذهبی غرب اندلس (قلمرو حكومت اسلامی كه بخشهای گستردهای از اسپانیا و پرتغال را در بر میگرفت)، بود. لیسبون اسلامی، منطقهای بود كه تمامی شبه جزیره ستوبال شامل شهرهای آلمادا، پالملا، آلكاسر، سینترا و سایر روستاهای منطقه كنونی لیسبون را در بر میگرفت. لیسبون، محدودهای را در بر میگرفت كه با دیوارهای دو قلعه بزرگ (دژ) یكی در "الكاسووا" بر روی تپه و دیگری در "سركامورا" در كنار رودخانه مشخص میشد.

سلطه مسلمانان در خلال قرون متمادی، بافت شهری لیسبون را تغییر داد، به گونهای كه امور اداری، سیاسی و نظامی در قلعه الكاسووا متمركز گشت و زندگی مذهبی در اطراف مسجد و دیگر فعالیتهای مرتبط با آن همچون حمام ها، مسافرخانه ها، مدارس، و بازار در حول و حوش آن قرار گرفت. مطالعات و عملیات باستانشناسی نشان میدهد شماری از اماكنی كه اكنون كلیساها و پرستشگاههای مسیحیان به شمار میروند، قبلا مسجد و محل عبادت مسلمانان بوده است.

حفاریهایی كه در سال ۱۹۹۰ میلادی در دالان كلیسای مركزی لیسبون صورت گرفت، موید آن است كه این كلیسا در محوطه شبستان مسجد ساخته شده است. نمای بیرونی كلیساهای باسابقه پرتغال و حتی نوع سنگی كه در آن به كار رفته است نیز به وضوح از پیشینیه تاریخ اسلامی آنها حكایت دارد. در اینگونه اماكن، فضاهای وضوخانه به خوبی قابل رویت است. عمده آثار اسلامی آن دوران و نماهای بهجای مانده از آن متعلق به قرون یازدهم و دوازدهم میلادی است. حتی در حفاری خانههای رومی پرتغال نیز گنجهایی كه صدها سكه اسلامی با عیار بالا، ظروف نقرهای و اشیای گرانبهای متعلق به دوران حاكمیت مسلمانان را دارد، كشف شده است

✍نویسنده: مروان پاشا
@tamadone_islami