ویرگول
ورودثبت نام
تهمتن
تهمتن...
تهمتن
تهمتن
خواندن ۶ دقیقه·۴ ماه پیش

پیرمرد متوهم و آرمان بیکران

بخشی از کتاب پیرمرد و دریا ::: «نیزه ‌ماهی... ماهی‌ای که روزی کامل بودی. متأسفم که بیش از حد دور رفتم. هم زندگی خودم را نابود کردم و هم تو را.»

🔴این نوشته ممکنه بخش هایی از کتاب پیرمرد و دریا -اثر ارنست همینگوی- رو اسپویل کنه 🔴

درود بر شما
راستش خیلی اهل نقد نوشتن روی کتابها نیستم و به معرفیشون بسنده میکنم ، اما کتاب پیرمرد و دریا رو که خوندم لازم دیدم حتما -حتی با قلم ناقصم - در این باره چیزی بنویسم .
خب ، داستان پیرمرد و دریا یک روایت خطی بود از زندگی پیرمردی ماهیگیر که میشه گفت در کارش موفق نبوده و هشتاد روز نتونسته حتی یک ماهی بگیره .
دستان دو شخصیت اصلی داره ، یک پسر کوچک و یک پیرمرد نحیف، باقی شخصیت ها گذری هستن و چیزی به داستان اضافه نمیکنن .
فضای این داستان آنچنان شگفت انگیز و ملموس روایت شده که من حین خوندنش صدای امواج آب و پرنده های دریایی رو میشنیدم و رنج پیرمرد رو حس میکردم .

خب، این داستان به گونه ای روایت شده که نمیشه یک معنا ازش برداشت کرد و قطعا بسته به جهان بینی و تفکرات خواننده میتونه متفاوت باشه .
چیزی که من برداشت کردم :
به نظرم در این داستان از امید صحبت شده ، اما نه به شکلی که مرسومه ، در این کتاب امید به سخره گرفته شده .
پیرمرد داستان در مبارزه ای گرفتار شده که سرنوشت براش رقم زده ، اون یک صبح بلند میشه ، ابزار ماهیگیری رو برمیداره و با امیدی واهی دلو به دریا میزنه ، اون میانه آب ماهی میبینه که بسیار بزرگه و اینو از ابتدا به خاطر میزان کشیدگی طناب متوجه میشه ، رفته رفته تمام وجودشو میزاره و برای گرفتن اون غول ماهی تلاش میکنه ، در ذهنش ملیون ها حرف و امید میسازه تا فقط بتونه ادامه بده .
البته که ادامه میده و ثابت میکنه انسان در کمال رنج و سختی هم میتونه ادامه بده و تا سر حد مرگ مبارزه کنه ، اما چیزی که در این میان بهش میپردازه ، بی معنا بودن این مبارزس .
مبارزه ای که اکثر کتاب رو شامل میشه اما هیچ مفهومی در خودش نداره و در نهایت خود پیرمرد هم اینو متوجه میشه -اونجا که میگه بهتر بود روی تختش میشست و روزنامشو میخوند(که فکر میکنم یگانه حقیقتی بود که چیرمرد به خودش گفته بود) -
من نمیخوام پر گویی کنم و فکر میکنم منظورمو رسوندم اما در پایان میخوام چند پرسش ایراد کنم و از خوانددگان این کتاب بخوام حین خوندنش یا در دوباره خوانیش بهش فکر کنن و اگر دوست داشتن پاسخشونو برام کامنت کنن .
پرسش یک : آیا بهتر نبود پیرمرد از اون آرمان های ذهنیش عقب میکشید و دست از خیال بافی و خودپسندی برمیداشت -اینکه ثابت کنه بهترین ماهیگیر روستاشونه - و میرفت و از ماهیگیران دیگه اون فن گرفتن ماهی رو می آموخت و روی کشتیش پیاده میکرد و به ماهی های عادی بسنده میکرد ؟ حتی با اینکار میتونست پسر رو برگردونه و زندگی معمولی برای خودش دست و پا کنه .

یکسری ها این داستان بلند رو هم پای کتاب های انگیزشی میبینن ؛ درسته برداشت ها متفاوته اما این نگرش تا حدی خنده داره ، فکر میکنم این کتاب مثل اقیانوس ژرف بود و در عمقش چیزی جز سیاهی نداشت ، انگار روی سطح کتاب میشد امید برداشت کرد و اگر خوشبین باشیم نویسنده رو بابت پایان ناامید کننده ملامت کرد ، اما در ژرفنای کتاب میشه به اون تیرگی نگاه نویسنده پی برد که مبارزه رو بی معنا خونده -البته که از بابت اینکه من ژرفنای این کتاب رو دیدم یا نه نمیتونم اطمینان داشته باشم -

پرسش دو : آیا بهتر نبود پیرمرد میانه مبارزه به ضعفش در برابر این ماهی بزرگ اعتراف میکرد و طناب رو پاره کنان به بندر بر میگشت ؟ آیا اون فقط یک پیرمرد متوهم آرمان گرا نبود که در فکرش میتونست با تمام اقیانوس مبارزه کنه اما در نهایتش یک پیرمرد نحیف و کم زور بود که داشت با این مبارزه جانشو از دست میداد ....

یکی از دوستان عزیزم که این کتاب رو خونده بود حرفی به من زد که روی برداشتم از این کتاب به کلی تغییر ایجاد کرد ، اون گفت این کتاب مشابه افسانه سیزیف هست (سیزیف افسانه یونانی :مردی که خدایان اون رو مجازات میکنن و به این خاطر تکه سنگی روی دوشش میزارن تا اون رو به بالای کوهی ببره ، بالای کوه که میرسه تکه سنگ از روی دوشش میوفته و دوباره به پایین کوه برمیگرده ، سیزیف محکومه تا ابد این سنگ رو حمل کنه و این مبارزه بی معنا تا ابد ادامه داره ) ؛ وقتی این قیاس رو شنیدم در میانه های خوندن کتاب بودم و احتمالا مثل باقی داشتم از امیدوار بودن همینگوی لذت میبردم ، اما شکی در من بود که چطور کسی که در نهایت خودشو با دولول کشت و به خاطر افسردگی بستری بود به این میزان امید داشته ؟ ، با گفته این دوستم تازه تحتمل برام روشن شد مفهوم زیرین این کتاب .

در اینکه انسان قدرتمنده شکی نیست و در اینکه میتونه مقاوت کنه و شیره جونش رو پای مبارزات بزاره هم شکی نیست .
مشابه این پیرمرد در زندگیم زیاد دیدم ؛ انسان های متوهمی که پای آرمان های مضرشون حاضرن هزینه های زیادی بتراشن و با لجبازی و این حرف که انسان باید تا سرحد مرگ مبارزه کنه جهانی رو به آشوب بکشن .
پیرمرد و دریا برای من داستانی بود تامل بر انگیز ، احتمالا دیگه از همینگوی چیزی نخونم چون با قلمش نتونستم ارتباط بگیرم ، اما یقینا تا مدت مدیدی این کتاب در سرم میمونه و منو به این فکر وامیداره که پافشاری بر دروغ و توهم چه میزان میتونه هزینه تراش باشه ؟ پیرمردی که در سرش قدرتمند ترین مرد دریاست اما در حقیقت یک لاغر اندام بیچیزه که حتی حاضر نیست از غرورش دست بکشه و از باقی ماهیگیران یاد بگیره که چطور مثل آدم عادی ماهی بگیره ؛ آیا حتما باید بره سراغ بزرگتریم ماهی اقیانوس تا خیال که ارزشمنده و زندگی کرده ؟ فرار از حقیقت تا کی ، توهم و خیال بافی و فکر به اینکه من بهترین جهانم تا کی ؟ چقدر این تفکرات تا به حال هزینه تراشیده و این آرمان گرایی ها چقدر تونسته مضر و احمقانه باشه ....
با دیالوگی از این کتاب نوشتمو به پایان میرسونم ، اگه تا اینجا خوندید دمتون گرم و اگه نخوندید هم دمتون سرد -خوشبختنانه چون کسی که تا آخر نخونده این خط رو نمیخونه پس هر چی بهش بگم تا ابد بهش پی نمیبره ، پس میتونم حتی فحش هم بدم اما اینکارو نمیکنم (به ذهنم بسنده میکنم)😏-

بخشی از کتاب پیرمرد و دریا (ترجمه بی نقصِ نازی عظیما - نشر امیر کبیر- ):
اکنون بدنش خشک و پردرد بود و زخم های دستش و همه قسمت های مجروح بدنش از سرمای شب در عذاب بود . فکر کرد :«کاش دیگر مجبور به جنگیدن نشوم . کاش دیگر هرگز مجبور به جنگیدن نشوم .» (بالاخره به حقیقت پی برد و اگر زودتر این رو میفهمید میتونست از هزینه های بیشمار که برای خودش و اون ماهی بیچاره تراشیده بود جلوگیری کنه . )
نقدر از تهمتن بر کتاب پیرمرد و دریا با قلم پر شکوه ارنست همینگوی .
یاد این مرد بزرگ گرامی که همچین اثر تامل برانگیزی خلق کرد .
باز هم بگم این تحلیل یک برداشت شخصی از این کتابه و ممکنه به مزاق بعضی خوش نیاد ، اما من اینطور کتاب رو دیدم و امیدی در پستوی خط های این کتاب پیدا نکردم ، بلکه یحتمل همراه همینگوی به این پیرمرد و امید ها واهیش خندیدم .

آیا شایسته تر نیست به جای آرمان گرایی و مبارزات بی معنا کمی واقع بین باشیم و درست تر زندگی کنیم و به دنبال رنج کمتر باشیم ؟

پیرمرد دریاادبیاتتوهمزندگیهمینگوی
۷
۱
تهمتن
تهمتن
...
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید