
مراسم تنفیذ ریاستجمهوری سیزدهم با حضور عالیترین مقامات کشوری برگزار شد و حجتالاسلام سیدابراهیم رئیسی به صورت رسمی زمام قوه مجریه را به دست گرفت. رهبر انقلاب در سخنان کوتاهی که در این مراسم ایراد کردند، به چند نکته بسیار مهم اشاره داشتند که متاسفانه در کشور ما فقط به آن پرداخته میشود و کسی نیست که آنها را به سرانجام برساند، یعنی ارادهای وجود ندارد که در این حوزهها کار کرده و شرایط را به سمت و سوی مهم و قابل توجهی سوق دهد. البته نقطهنظرات رهبری همواره در همان حد و حدود چهار سمینار و دو سه نشست و آسیبشناسی توسط نهادهای ذیربط پرداخته شده و هیچوقت قابلیت عملیاتی به شکل اثرگذار به خود نمیگیرد.
در سخنرانی در مراسم تنفیذ هم ایشان باز بر چند مساله بسیار مهم اشاره کردند. یکی مساله اقتصادی بود که به تبع خود، رانت و فساد را هم به همراه دارد. آیتالله خامنهای «فرارهای مالیاتی، انحصارهای بیدلیل، فعالیتهای ناسالم سوداگرانه و سوء استفاده از ارز ترجیحی را نمونههایی از موارد فساد برشمردند که باید با آنها با برنامه و پیگیری، مقابله کرد.» ایشان «حل مشکلات اقتصادی را نیازمند برنامه و حرکت براساس برنامه کلی طراحی شده دانستند» و گفتند: «با کارهای روزمره و اقدامات پیشبینینشده نمیتوان مشکلات را حل کرد ضمن آنکه همه بدانند حل مشکلات اقتصادی زمانبر است و مسئولان باید همه تلاش خود را به کار گیرند تا این زمان هر چه ممکن است کوتاهتر شود.»
در اینجا چند نکته مهم وجود دارد که امیدواریم در دولت آقای رئیسی به دقت به آن پرداخته شود. فرار مالیاتی، انحصارهای بیدلیل و فعالیتهای ناسالم سوداگرانه سه موضوعی بود که رهبر انقلاب به آن اشاره کردند. اینکه بگوییم ایشان به صورت فیالبداهه این مسائل را مطرح کردهاند، ناشی از عدم شناخت کافی از مواضع و نحوه گفتار رهبری است. واقعیت این است که اگر انحصارهای بیدلیل و فعالیتهای ناسالم سوداگرانه که شامل رانتهای ویژه عدهای مرتبط در قدرت است برداشته شود، بسیاری از مشکلات امروز کشور حل خواهد شد. امروز بیش از 300هزار میلیارد تومان فرار مالیاتی در کشور داریم که همه فراریهای آن مشخص هستند اما ارادهای برای برخورد با آنها وجود ندارد.
اما به نظر من، مهمترین و اصلیترین نکتهای که رهبری به آن اشاره کردند و باوجود ظرفیتهای بسیار در کشور به دلیل مدیریت غلط اندر غلط اندر غلط در حال هدر رفتن است، موضوع افکار عمومی است. در این مورد میخواهم خیلی صریح، رک و بدون تعارف چند نکته را مورد اشاره قرار دهم، شاید به تریج قبای برخی بربخورد، اما گفتن حقیقت بهتر از ناراحتی عدهای خاص است. «آیتالله خامنهای با اشاره به تلاش دشمنان برای تأثیرگذاری و مسلط شدن بر افکارعمومی کشورها از جمله مردم ایران از طریق جنگ نرم و جنگ تبلیغاتی و رسانهای گفتند: اگر افکار عمومی یک ملت در اختیار بیگانه قرار گیرد آن ملت طبق میل بیگانه پیش خواهد رفت. رهبر انقلاب با اشاره به وجود ضعف و کمکاری در کارهای رسانهای و تبلیغاتی در داخل کشور خاطر نشان کردند: باید در این مسایل قویتر و هوشمندانهتر عمل کرد.»
متاسفانه مدیریت رسانهای در کشور ما رهاتر از رها است. این مدیریت صرفاً به دلیل افراد کم بهره از دانش رسانه که فقط به دلیل ارتباطات سیاسی جایگاه مدیریت رسانه را اشغال کردهاند، به قهقرا رفته و باعث شده تا امروز مدیریت مغزهای کشور به دست رسانههای معاندی بیفتد که هیچ دلسوزی برای مردم کشور ما ندارند اما با وجود آنکه یک شهروند ایرانی میداند که بیبیسی متعلق به انگلیس و وابسته به سازمان جاسوسی این کشور است، اما خبرهایش را گوش میکند، باور میکند ولی حاضر به پذیرش خبرهای منتشر شده در رسانههای داخلی کشور نیست. این هم باز به یک دلیل روی داده و آن نیز این بوده که مسوولان ارشد در جمهوری اسلامی هیچ وقت مردم را «محرم» نداستند.
همین نامحرم بودن مردم بود که باعث شد در طولانیمدت و آرام آرام اعتماد میان حاکمیت و بدنه جامعه از دست برود، اعتمادی که دیوارش در حال بلند شدن است و حتی اگر امروز فکری برای آن کنند باز هم به نظرم دیر است که آن را بازسازی کنند. رسانه در کشور ما در طول چهار دهه گذشته به دلیل رفتار انحصاری خود به ابزاری در دست قدرت تبدیل شد تا این قدرت بتواند خواستههای خودش را به مردم بقبولاند و هیچ وقت، تاکید میکنم هیچ وقت صدای مردم به شکل عام نبود و اگر اتفاقی هم در این زمینه افتاد به دلایل خاص بوده که مثلا گاهی اوقات به صدای مردم مردم تبدیل شده باشد.
رسانه هم مانند مردان قدرت در ایران، 42 سال است در حال تکرار شدن هستند، انگار در این کشور 85 میلیون نفری فقط چند صد نفر هستند که سزاوار وزارت، نمایندگی، ریاست و مملکت داری هستند و اگر باز هم در این زمینه اتفاقی افتاده و کسی وارد عرصه حکومت شده، باید نگاه کنید که به کدام جریان قدرت یا کدام فرد در قدرت وصل بوده است. در حوزه رسانه، چند سال است که دارم مینویسم ما قافیه را به دشمن باختهایم و خود آقایان هم با علم به این موضوع، قضیه را رها کرده و به دکانداری مشغول هستند. هیچ فکر نکردند که چرا به این روز افتادیم و مغز ایرانیها در کنترل دلارهای سعودی و افکار صهیونیستی است؟
در حوزه دیپلماسی عمومی چنان ضعیف عمل کردهایم که باورش سخت است و آقایان حاضر نیستند ابعاد این باخت بزرگ به دشمن در حوزه رسانه و افکار عمومی را بگویند و فقط به خودشان میگویند: «مشکلی نیست، انشاءالله این هم میگذرد» اما مگر دشمن دست بردار است؟ از جنگ نرم به جنگ رسانه رسیدیم، به جای تولید محتوا برای قانع کردن مردم، برای توضیح دادن به مردم، به جای رفتن به سراغ کار اقناعی و قانع کردن ملتی که رعیت این حکومت محسوب میشوند فقط سیاست قفل و بند، بستن و حذف را در پیش گرفتند. نتیجه این کار را امروز میبینید که در بیشتر خانههای مردم ایران، به جای تلویزیون ایران، بیبیسی، من و تو، سعودی اینترنشال، صدای امریکا و به جای فضای مجازی داخلی به سراغ محتوای تولیدشده در خارج از کشور دیده میشود!!
آیا این فاجعه نیست؟ چه کسی یا کسانی مسوول این فاجعه هستند؟ وقتی یک آقای بسیار نامربوطی را که چون تخم و ترکه فلان فامیل آقای فلان است به عنوان رئیس بخش رسانهای کشور منصوب میکنند و او اجتهاد به خرج میدهد و فردی را که میلیونها ایرانی دوست دارند، حذف میکند انتظار دارید مردم به این مدیریت رسانه اعتماد کنند؟ این فرد بیاید و در یک انتخابات و نظرسنجی آزاد با منی که کسی نمیشناسد رقابت کند، ببینید من رای میآورم یا او؟ نتیجه این مدیریت میشود این که مردم روز به روز بیاعتمادتر میشوند. یک نفر در این سالها سوالی نپرسید که شاخصه انتخاب مدیران رسانهای کشور، چیست؟
یک بار نوشتم که برد صدا و سیمای حکومتی ایران فقط داخل مرزهای کشور است، فقط به درد تخریب میخورد و هیچ ارزشی برای ایجاد هنجارها ندارد، فقط بنگاه و دکانی شده تا عدهای که هیچ علاقهای به نظام ندارند فربهتر شوند و پولهای آنچنانی در بیاورند... دهها شبکه تلویزیونی و رادیویی در کنار دهها مرکز تبلیغاتی دیگر فقط در حال هدر دادن پول هستند و هیچ خروجی معناداری ندارند. به اندازه قاره آسیا خبرگزاری و به اندازه کل دنیا سایت خبری داریم اما به اندازه یک هزارم سایت الجزیره عربی هم کارکرد و خروجی وجود ندارد. هر نهاد و سازمانی رسیده مقداری پول گذاشته و خبرگزاری تدارک دیده که شاید روزی 50 نفر هم آن را نبینند! بعد هم انتظار داریم که دشمن بر ما غلبه نکند.
در طول این سالها، چند نفر را در حوزه رسانه تربیت کردیم؟ چه چهرههای تحلیلگر و اثرگذاری را وارد عرصه کرده و به جامعه معرفی نمودیم؟ یک شبکه «بینالمللی» خبر وجود دارد که گاهی اوقات سه روز از دنیا عقب است و هیچ خاصیتی ندارد، در حالی که دنیا را آب برده، مدیران آن را خواب برده و وقتی هم برایشان مینویسی، گلایه میکنند که چرا نوشتهای! صدا و سیمایی با کارشناسان تکراری و حرفهای بسیار تکراریتر، با تحلیلهای آبکی که خروجیاش برابر با صفر است و عملا ویترینی شده برای دیدن چند نفر خاص که مردم دیگر حالشان از این چند نفر به هم میخورد.
بله، ما در حوزه رسانه ضعیف، ناتوان، عقب مانده و عقب افتاده هستیم چون رسانه رسمی کشور نماینده یک اقلیت بسیار اندکی از جامعه بود و آن اکثریت که میبینند دیده نمیشوند و فقط دارند از این تریبون برای آن اقلیت تبلیغ میشود آن را سه طلاقه میکنند. چرا رسانهای که با پول همه مردم ایران اداره میشود فقط باید صدای یک عده باشد؟ چرا همیشه تلاش کردهاند که فقط همین عده را راضی نگه دارند؟ هیچ فکر نکردند که آن اکثریت که هیچ جایی در رسانه رسمی و انحصاری کشور ندارند به سراغ دیگران میروند؟ واقعا کسی شجاعت دارد این نکات را برشمرده و راست و حسینی بیاید و به آن اشاره کند؟
در پایان باز هم تاکید میکنم، با این مدیریت در حوزه رسانه نه تنها به جایی نمیرسیم که باید همه چیز را بگذاریم و برویم. حکومتی که نتواند ملتش را اقناع کند و به لحاظ فکری آن را تغذیه کند، شکستی بزرگتر از شکست در میدان نبرد خورده است.