اگر حوصله داشتید،قسمت اول و دومِ این متن را اینجا و اینجا بخوانید. اگر هم کلا حال و حوصله نداشتید، خب نخوانید.به هر حال 10،15 دقیقه وقت صرف کردن برای خواندن این تراوشات، زمان گزافی است.
آغازِ بخش پایانی
دانشگاه هم آغاز شد و بحران های مربوط به مواجه من با فضای کلاس و دانشکده در حال سپری شدن بود.در اوایل پاییز بود که برای ثبت نام به آموزشگاهی نزدیک خانه رفتم.مسیر رفت و آمد به آموزشگاه رانندگی را نیز با اژدر می رفتم. پروسه کلاس های تئوریک رانندگی نیز بی حاشیه و مانع نبود.جلسات آخر آن دقیقا مصادف شده بود با اعتراضات آبان ماه و تعطیلی ها و تخریب ها و سرکوب ها.مکان آموزشگاه هم نزدیکِ یکی از چهارراه هایی بود که محل تجمع معترضان و اغتشاش گران بود.از این رو مدیریت آموزشگاه از ترس تخریبِ دارایی اش،کلاس ها را به تعویق می انداخت.
کلاس های تئوری را با یک هفته تاخیر به پایان رساندم و نوبت کلاس های عملی رانندگی شد.پیش از اولین جلسه،گهگاهی به همراه پدر و ۸۶ رانندگی کرده بودم.برای همین پیشرفت سریع و خوبی در یادگیری پیچ و خم های رانندگی داشتم و تقریبا از جلسه دوم به بعد بود که مربی ام،که آقای ..... نامی بود،با خیال راحت به گوشی اش ور می رفت و من هم رانندگی ام را می کردم.به قول خودش " بعضی وختا هنرجو اِنقده خُب رانندگی می کونِدا زود دستش را میفته که اصی من دیگه پاما از رو پدالا وَر می دارم و راحت به گوشیم وَر می رم." به هنگام سخن گفتن لب هایش حالت خاصی به خود می گرفت.طوری که انگار دندان هایش می خواهند لب پایینی را به درون دهان بکشند.با لهجه اصفهانیِ جالبی حرف می زد و از تجارب و داستان هایی که برایش اتفاق افتاده بود صحبت می کرد.در میان دیگر مربیان آموزشگاه نیز جوان تر بود از این رو یک رفاقت نسبی بین من و او شکل گرفته بود.از خاطرات دوران جوانی خودش_همان زمانی که به اصطلاح کله اش داغ بود_ برایم تعریف می کرد.از حماسه ها و فجایعی که آفریده بود.او به معنای واقعی یک کله خر در حوزه رانندگی بود.تا سن بیست و چندسالگی گواهینامه نگرفته بود و در ضمن چندین ماشین هم خرید و فروش کرده بود!! موتور که هیچ.از اوان کودکی موتورسوار بود و چندین بار هم تا دم مرگ آسیب دیده بود و یکی از رفقایش را هم در خلال همین تصادف ها از دست داده بود.حال این بشر خودش مربی رانندگی شده بود! یک تواب تمام عیار! مثل اینها که اوایل انقلاب و در گیر و دار پاکسازیِ نیرو های رقیب توسط حکومت، در اِوین توبه و اعتراف می کردند تا شاید بخشیده بشوند و بتوانند زندگی خود را ادامه بدهند.اوهم این کوه تجربه را در مسیر مناسبی انداخته بود و از یاغی گری به توبه گری روی آورده بود.
تمرین ها که پیش می رفت و من و مربی بیشتر گپ می زدیم، حرف های جالب و جدیدی می زد.مثلا اینکه خیلی از افسرانِ روز امتحانِ عملی را می شود از قبل با پول خرید تا بعد از امتحان، آن امضای لعنتی و تعیین کننده را پای ورقه ات بزنند.حال چه تو به واقع موفق شده باشی چه نه.البته او می نالید که تعداد آن افسران کار راه بندازِ خَیِّر امروز‌ه به دلایلی کم شده و همین باعث می شود درآمد ناشی از دلالیِ او کاهش یابد.
همچنین او از زمان تمرینِ من کم استفاده ابزاری نکرد.مثلا یکبار رفتیم دم منزلشان و خانم بچه ها را برداشتیم و رفتیم خانه "بوسوره"(پدر زن) گرامی! آن موقع حس این راننده های شخصی را داشتم که اربابشان را این ور و انور می برند! یا مثلا می رفتیم و مایحتاج منزل او را از فروشگاه های مد نظرش تهیه می کردیم.البته این کار ها در اصل غیرقانونی بودند برای همین آن تابلوِ مربوط به آموزشگاه را که روی سقف ماشین قرار می گیرد(تا نشان دهد راننده این ماشین یک کَج دستِ مبتدی است) بر می داشتیم تا "مامور گیر ندهد".
ناگفته نماند که اگر این فعالیت های جانبی را در حین آموزش انجام نمی دادیم و به قانون احترام می گذاشتیم ، تجربه من در رانندگی کاهش می یافت.چرا که مربی مرا از کوچه پس کوچه ها و راه های سخت و چالشی تری می برد و همین، به ورزیدگیِ بیشتر من کمک می کرد. جلوتر که رفتیم با پارک دوبل آشنا شدم. موضوعی که به نوعی نقطه عطف رانندگی هر فردی است.البته برای خانم ها بیشتر نقطه زجر است.با ترفند هایی که مربیِ گرامی به من می آموخت پارک دوبل را هم یادگرفتم. هرچند الان که حدود یک سال و نیم از آن تمرینات می گذرد،ردی از آن ترفند ها در ذهنم نیست.اما بدون آنها هم می توانم پارک دوبل بزنم.
خوشبختانه امتحانِ عملی را با موفقیت از سر گذراندم و همان دفعه اول درجا قبول شدم.وای که چه حسی داشت.آنهایی که دفعه اول قبول شده اند می فهمند چه می گویم.بعد از اینکه از ماشین امتحان پیاده شدم خیلِ منتظران و ملتهبان به سَرَم ریختند که افسرش چطور است؟ قبول شدی یا ردت کرد؟ کلاجش فلان بود یا بیسار؟
سدِّ اینها را که رد کردم با سرخوشیِ نادری به سمت آموزشگاه روانه شدم تا برگه قبولیِ امتحان را تحویل دهم.بعدش هم افسار اژدر را باز کردم و تازیانه زنان و ترانه خوانان اورا تا خانه همراهی کردم.امتحان تئوری را هم به همین سیاق و شکر خدا در بار اول قبول شدم.در محل برگزاری امتحان،بعد از اینکه آزمون تمام می شد داوطلبان را از سالن امتحان خارج می کردند تا برگه ها را تصحیح کنند.در این فاصله داوطلبان بعدی وارد سالن می شدند تا آزمون دهند.بعد از اینکه نتایج معلوم می شد، مسئول مربوط، درِ پشتی سالن را(که ما را از آن خارج کرده بودند) باز می کرد و اسامی آنهایی که قبول نشده بودند را با صدای بلند می خواند.خوشبختانه اسم من در آن لیستِ مرگبار نبود.و من هم به محض نشنیدن اسم خود از محوطه بیرون زده و به سمت منزل روانه شدم. البته اینجا دیگر اژدر را با خود نیاورده بودم.چرا که از منزل تا آزمونگاه مسیری بس طولانی بود و اژدر هم که می دانید،تاب چنین مسیر هایی را ندارد و وقتی که مسیر بیش از حد طولانی می شود،نفسش می بُرَد.
بدین صورت چند خان مربوط به گواهینامه طی شد و من منتظر رسیدن آن بسته موعودِ پستی بودم. همان بسته ای که وقتی رسید،حس هدیه هایی را برایم داشت که بابانوئل برای کودکان خارجکی می آوَرَد.
هرچند قبل از اینکه سروش غیب این بسته را بیاورد گَهگاهی با حضور و نظارت والدین سوار ۸۶ می شدم.البته آنها اصرار داشتند که فعلا تا گواهینامه نیامده پشت فرمان ننشین و از این دست حرف های احتیاط آمیز می زدند.اما خب من بیخیال نمیشدم و با قدرت الحاح می ورزیدم و می نشستم پشت فرمان.به هر حال همه آنهایی که عُلقه ای به رانندگی دارند،آتشی را که آن اوایل یادگیری در سر انسان است حس کرده اند و در اینجا با من همذات پنداری می کنند.از ۸۶ بگویم.۸۶ یار نه چندان دیرینِ خانواده ماست.او کسی است که بعد از یک دوره نسبتا طولانی که ما از وسایل نقلیه شخصی فقط آرزویش را داشتیم،به فریاد ما رسید و دست یاری به سمت ما دراز کرد.او یک پراید سفید متولد سال ۱۳۸۶ است.۶سالی از من کوچک تر است اما دلش دریای وسیعی است و اندازه یک کادیلاک دهه 70 آمریکا غیرت و همت دارد.این اواخر دیگر او هم مثل اژدر توانش کم شده است و باید به آرامی رانده شود. از وقتی که پای ۸۶ به زندگیِ حمل و نقلیِ من باز شد،اژدر ناآرام است و غُر می زند که تو بین من و ۸۶ فرق می گذاری و از وقتی رانندگی یاد گرفته ای به من کم محلی میکنی.هرچند کمی پیاز داغش را زیاد میکند اما خب پر بی راه هم نمی گوید.به هر حال طبیعی است که من بیشترِ مقاصد دور دستم را با ۸۶ بروم و نه با او! با این همه کم با او بیرون نمی روم!اما خب اژدر است دیگر.به هر حال سنی از سر گذرانده و انتظار دارد همچنان مثل جوانی هایش سواری بدهد و رانده شود.اما افسوس که به قول صائب داغِ ایام جوانی ، مثل آتشی است که به جان نیستان می افتد و می رود.
" دلم از رفتن ایام جوانی داغ است / آه ازین برق که آتش به نیستان زد و رفت"
این چنین جوانیِ اژدر رفت و جوانی من و تو و ما و شما و ایشان هم خواهد رفت و ظاهرا فقط اندوخته هایمان می ماند.حداقل اینچنین می گویند.نمی دانم.می گویند هرچه کردی در این ایام کردی و هرچه نکردی دیگر نخواهی و نتوانی کرد.می گویند جوانی بهار عمر است و خبر بد این است که این بهار خزانش زود از راه می رسد.خبر بدتر این است که برای برخی انسان ها،این خزان زودتر از موعد می آید و همان بهارِ کوتاه را هم در سایه شوم خود می بلعد.آری. چه بسا فردی که در اول جوانی اش پیر شود یا بهاری که در ابتدای شکفتنش فسرده گردد.
خلاصه.
چند وقتی است حالش روبه راه نیست.یعنی آن موقع که سطور اول این متن(یا روایت یا داستان یا قصه یا ....) را می نوشتم،حالش خوب و روال بود.می رفت و می آمد و ما هم خیلی عادی در کنارش زندگی می کردیم و به هر حال از حضورش راضی بودیم.اما در این چند وقت اتفاقات زیادی را از سر گذرانده است و پای ما را به ماجراهای زیادی باز کرده است.
پدر را می گویم.
الآن،نه فقط الآنی که پدر ناخوش است،الآنِ کلی را می گویم؛دیگر مثل دوران نوجوانی شِیدای مَرکب نیستم.۸۶ هست و من هم هستم. اژدر هست،من هم هستم.چرخِ زردِ مفقود شده ام نیست و من هستم. آن "حس" نیست و من هستم.الان دقیقا مصداق همان حالتی ام که پیش از این می دانستم روزی دچار آن خواهم شد. همان بزرگ شدگیِ محض.همان حالتی که اگزوپری از زبان شازده کوچولو نسبت به آن نفرت ورزیده بود.چه بسا همه ی ما دچار آن شده و یا خواهیم شد.همان حالتی که زندگی،انسان را به آن وا می‌دارد. آری پستی و بلندی های مسموم زندگی در این حالت نقش پر رنگی دارند؛ آنها فرد را به سانِ مشتی گِل،به هر شکلی که بخواهند در می آورند.و اینجاست که جباریت زمانه بر انسان عیان می شود و فردیَتَش محدود. برنامه ها و اهداف و امیال و علایق و خواسته های انسان گویی که هیچ است و برگِ زردی بیش نیست.
الآن به خوبی حس میکنم که ۸۶ و اژدر برایم فقط ابزار هستند و نه بیش تر.حتی اگر همان چرخِ زردِ مفقود هم بود الان ابزار و تکه آهنی بیش برایم نبود.نه دیگر با "آن" خاطره مشترکی می ساختم و نه دیگر برایش روحی قائل می شدم.راستش را بخواهید قبل از اینکه دزدیده بشود رگه هایی از این بی حسیِ کامل را در خود دیده بودم.شاید او هم دیده بود. برای همین ترجیح داد تا با آن هیکل سیاه پوش همراه شود و شاهد افولِ کاملِ رابطه بین مان نباشد.
اما اگر بخواهم خوش بینانه نگاه کنم،شاید هنوز رگه هایی از وابستگی و علقه نسبت به موتور ۷۰ یا موتور های دیگر داشته باشم.چرا که هیچ تجربه ای از همراهی با آنها ندارم.شاید هنوز بتوانم خاطره مشترکِ جدیدی رقم بزنم.اما این را هم می دانم که عاقبت کار،یکسان است. عاقبت کار،غلبه دید ابزاری است.
و اما پدر.
آن جدال و کشمکش های میان من و او احتمالا به قوت خود باقی است.هرچند اگر صادق باشم از مواضع خود تا حدود قابل توجهی عقب نشسته است.اما خب او هم عقب بنشیند،موضوع اصلی که پول است بیخیال نمی‌شود.حال پدر می داند که تهیه یک موتور ضروری است و خیلی اوقات جانشین خوبی برای ۸۶ است.هرچند قبلا هم می دانست،اما نمی خواست قبول کند. به هر حال پدر است دیگر.یکی از ویژگی هایش محافظه کاری و نگران بودن است.
پایانِ بخش پایانی
پاییز و زمستان 99
