نویسنده: سهیلا ابن حریر تبری!
در تاریخ تبری، مجلد ۶۹۰ آمده است:
روزی روزگاری بسیار فراخ و دهن گشاد در این ملک و آبادی، جوانی بود که عاشق دختری زیبارو شد. تا اینجای روایت اتفاق محیرالعقولی نیفتاده و همچون روال حاکم بر تمام تواریخ، تا دلتان بخواهد پسرانی بودند که عاشق دخترانی زیبارو می‌شدند! جوانک داستان که به منظور تهیه مخارج جشن وصال، کمرش از سه جا مو برداشته بود تصمیم گرفت مدت زمانی را به خارج از شهر رفته و در بیابان خار مغیلان جمع نماید تا بتواند با فروش آن به سرمایه سرشاری دست یافته و طعم وصال را بچشد!
جوانک عازم رفتن به بیابان شد، از آنجایی که غم دوری از یار بی‌تابش کرده بود، تصمیم گرفت تا کفتری نامه‌رسان را به دخترک هدیه دهد تا بوسیله او از احوالات یار آگاه شود. القصه، ماه‌ها گذشت، اما خبری از نامه نشد! نگران و پریشان، رو به آسمانِ بیابان کرد و گفت: باید خود از احوال یار آگاه گردم اما اگر نامه به دست فردی غیر از یار برسد چه؟! اگر کسی به غیر از یار پاسخم را دهد چه؟! اگر اسرار مگویمان فاش شود چه؟!
بیم و هراس لحظه‌ای امانش نمیداد اما تاب دوری از یار نیز ناشدنی بود! تصمیم گرفت جمله‌ای در نامه‌اش بنویسد که اگر فردی دیگر غیر از دخترک پاسخ دهد، جوانک آگاه شده و اسرارشان نیز از گزند جماعت در امان بماند. روزها در تیغ سوزان آفتاب اندیشه کرد تا بالاخره جرقه‌‌ای در ذهنش زده شد! پس لاجرم روی نامه نوشت:
البسه‌ات چیست؟!
اگر در پاسخ نشانی از البسه‌ی یار میبود پس بلاشک نامه به دست یار رسیده است و میتوانست بارها و بارها کفترنامه‌رسانش را که حالا دیگر بلدِ راه شده بود به سمت یار روانه سازد. کفتر سفرش را آغاز کرد، دیارهای زیادی را طی کرد تا اینکه خسته و تشنه بر لب چشمه‌ای نشست که از آنجا دافُ النِسائی مشغول عبور بود! به محض مشاهده و خواندن نامه، با سرخابش پاسخی بر نامه نوشت و سپس کفتر را در مسیر بازگشت روانه ساخت. کفتر رفت و رفت تا به جوانک رسید! جوانک با دیدنش بسیار سُتوران‌کِیف شد و با شتاب نامه را گشود و پاسخی را دید که به سرخی سرخابی خوش‌عطر مزین شده بود:
حریری شفاف به رنگ آبی خروشان و آفتابی سوزان با نقش‌هایی از سرخی گل‌ها بر آن.
جوانک میدانست که دخترک هیچ گاه چنین البسه‌ای بر تن نمیکرد پس ناامید و خسته به کناری نشست. در فکری عمیق فرورفت و ناگهان به خود گفت:
این نامه از طرف هر کسی که آمده است، بسیار نیکوست. چرا افسوس را روزی خویش گردانم؟ احوال یار را ماه‌هاست که نمیدانم. از کجا معلوم با پسر تاجری ازدواج نکرده باشد؟ بهتر است عمر خود را تلف ننمایم و به جستجوی این بانوی خوش سیرتِ خوش‌البسه روان گردم!
و اینگونه شد که جوانک به دنبال صاحبِ پاسخ روان گردید و همچنان که روان می‌گردید سرزنش‌های بسیاری را از خارمغیلان بِشِنید اما اندک توجهی نَنِمود و با صدای بلند فریاد سر میداد:
در بیابان گر به شوق داف خواهی زد قدم ... سرزنش‌ها گر کند خار مغیلان غم مخور
و اینگونه شد که سوالی بس ساده تبدیل به رویه‌ای مرسوم در طول تاریخ گشت. این سوال از پسِ گردش روزگار گَشت و گَشت و گَشت و به عصر ما نیز رسید! حالا دیگر پسرکان از دخترکان میپرسند:
چی تنته؟!
چنانچه دخترک، حریری شفاف بر تن داشته باشد، پسرک به سوی او روان خواهد شد و چنانچه پاسخ اینچنین نباشد، از همان جا بلاک خواهد شد تا فرصتی فراهم گردد که پسرک به سوی دخترکی دیگر روان گردد.
در این عصر اگر پسرکی هنرِ پرسیدنِ این سوال از دخترکی را نداشته باشد درباره‌اش گویند:
بی هنر، مادام بی سود باشد چون مغیلان که تن دارد و سایه ندارد. (قابوس‌نامه )
پانویس: برق عشق امروزه خیلی زود کم سو می‌شود ... دستِ یاران یک دوتا فانوس باشد بهتر است (مصطفی مشایخی)
