

کانال تلگرام انجمن را دنبال کنید.

اینستاگرام انجمن علمی را دنبال کنید.

نظریه جامعه فراصنعتی :
دانیل بل پدیدههای جدید اجتماعی همچون موفقیت بازسازی پس از جنگ جهانی دوم، رشد طبقهیقهسفیدان، رواج حومهنشینی و ظهور علوماجتماعی مبتنی بر رفتار را با ابداع مفهوم موقتی پایانایدوئولوژی توصیف کرد و این توصیف پیشدرآمدی بر ارائه مفهوم جامعهفراصنعتی شد. جامعهفراصنعتی یا جامعه اطلاعاتی در واقع یکی از پیشبینیها و اصطلاحات ابداعی بل در کتاب "فرارسیدنجامعهفراصنعتی"میباشد. جامعهای که به زعم او بر اساس تولید،خدمات اطلاعاتی و تعدادکارکنان آن تعریف شده و شاخصهای آن را کنترل اجتماعی، هدایت نوآوری، دگرگونی دانش سازمانیافته و بهطورکلی؛ خدمات، اطلاعات و اندیشه معرفی میکند.
به عقیده بل جامعه فراصنعتی جایگزین جامعهصنعتی نمیشود بلکه با جرح و تعدیل لایههای پیشین، بر ضخامت بافت جامعه به عنوان یک کل میافزاید. وی گذار از جامعه پیشاصنعتی به جامعه صنعتی و سپس جامعه فراصنعتی را اجتنابناپذیر خوانده و امکان پیدایش آن را وابسته به عوامل اقتصادی و سیاسی و موازنه قدرت در سطح جهانی میداند. برهمین اساس هر دو مفهوم سکولاریسم و سوسیالیسم را منسوخ شده یا غیرقابلاستفاده معرفی میکند.
از نظر بل موفقیت جامعهفراصنعتی بستگی به توانایی متخصصان آن جامعه در اخذ تصمیمات عقلانی یعنی تصمیماتی که بر کارایی، محاسبه پذیری و کنترل تاکید میکنند دارد.
ابعاد جدید این جامعه:
مرکزیتدانشنظری:دانش نظری مبنای نوآوریهای فناورانه است.
گسترشطبقهعلمی:طبقه فنی وحرفهای برترین گروه در جامعه است.
تغییرخدماتکار: کار در اثر تعامل بین اشخاص انجام میشود.
نقش زنان:فرصت اشتغال و استقلال اقتصادی برای زنان افزایش یافتهاست.
اهمیت علم:علم با کلیت جامعه درهمآمیخته و نیاز اصلی جامعه است.
شایستهسالاری:اهمیت مهارت از وراثت در جامعه بیشتر است.
تنوع کمیابی ها: کمیابی متوجه اطلاعات، زمان و اوقات فراغت است.
اقتصاد اطلاعات:اطلاعات کالایی جمعی ست نه خصوصی، پس استراتژی حاکم همیارانه است نه رقابتی.
بل در آغاز نسبت به جامعه فراصنعتی خوشبین بود تا جایی که ادعای کاهش نابرابریهای اجتماعی در این جامعه را داشت اما در ادامه با چالش هایی در خصوص پیامدهای منفی جامعه فراصنعتی مواجه گشت؛ از جمله:
◾ستیز و تنش های جدید در جامعه فراصنعتی به علت قوانین متفاوت در سه بخش بنیادیِ اقتصاد، سیاست و فرهنگ.
◾لذتطلبی جامعهی مصرفکننده به جای قناعت به علت تولید و فروش انواع کالاها.
◾پیدایش نوعی بیمعنایی به علت دشواری در قیمتگذاری پروژههای تحقیقاتی دانش محور.
? فاطمه عباسی-کارشناسی جامعهشناسی