
نقدی بر سقوط مفهوم هوک در اینستاگرام فارسی
یک زمانی هوک قرار بود مخاطب را متوقف کند تا چیزی برای گفتن داشته باشیم.
حالا در بخشی از اینستاگرام فارسی، انگار اول تصمیم میگیرند چطور با جذابیت جنسی مخاطب را نگه دارند، بعد تازه فکر میکنند چه محتوایی به آن بچسبانند. موضوع جدیدی نیست. استفاده از جذابیت جنسی در تبلیغات سالهاست وجود دارد. اما چیزی که امروز بیشتر به چشم میخورد، تبدیل شدن این تکنیک از یک ابزار تبلیغاتی به هسته اصلی محتواست.
دیگر قرار نیست جذابیت بصری به انتقال پیام کمک کند. خودِ جذابیت شده پیام؛ باقی محتوا صرفاً بهانهای برای انتشار آن است.
از پیجهای آموزشی تا صفحات مالی، از معرفی محصول تا تحلیل بازار، فرمول تکراری است:
یک زن جذاب، یک قاب حسابشده، تأکید روی اندام و چند جمله که ظاهراً قرار است محتوای آموزشی یا تبلیغاتی باشند.
حالا یک آزمایش ساده انجام دهید:
آن فرد و جذابیت جنسی تصویر را از محتوا حذف کنید. چه چیزی باقی میماند؟
آیا هنوز ایدهای وجود دارد؟ اطلاعاتی منتقل میشود؟ محتوایی هست که ارزش ذخیره کردن یا به اشتراک گذاشتن داشته باشد؟
اگر پاسخ منفی است، شما هوک طراحی نکردهاید. فقط از یک محرک جنسی برای گرفتن توجه استفاده کردهاید.
و این دو، یک چیز نیستند.
وقتی الگوریتم، مدیر مارکتینگ میشود
بخش عجیبتر ماجرا این است که بعضی مدیران مارکتینگ و تولیدکنندگان محتوا این مدل را با افتخار بهعنوان یک موفقیت ارائه میکنند.
پست یک میلیون بازدید گرفته، هزاران فالوئر اضافه شده و نرخ تعامل بالا رفته است.
اما کسی نمیپرسد:
این افراد چرا آمدهاند؟ برای چه چیزی ماندهاند؟ چه نسبتی با موضوع صفحه، محصول یا برند دارند؟
اگر فردا همان محرک جنسی را حذف کنید، چند نفر هنوز محتوای شما را دنبال میکنند؟
شما الزاماً مخاطب نساختهاید؛ ممکن است فقط توجهی را قرض گرفته باشید که هیچ تعلقی به برندتان ندارد. این مسئله در حوزههای تخصصی، بهخصوص بازارهای مالی، حتی مضحکتر میشود.
البته زن بودن، جذاب بودن یا ظاهر متفاوت داشتن هیچ تعارضی با تخصص ندارد. مسئله دقیقاً از جایی شروع میشود که تخصص دیگر معیار انتخاب نیست و جذابیت جنسی قرار است نبود آن را جبران کند.
در چنین وضعیتی حتی فرد حاضر در محتوا هم به یک ابزار تقلیل داده میشود؛ نه بهعنوان تحلیلگر، مدرس یا صاحبنظر، بلکه بهعنوان وسیلهای برای افزایش نرخ توقف اسکرول.
فالوئرهایی که با موضوع صفحه هیچ ارتباطی ندارند، پیجی را تصور کنید که درباره آگاهی، آموزش یا توسعه فردی صحبت میکند، اما بخش عمده رشدش از یک ویدئوی جنجالی و کاملاً بیربط آمده است، بعد همان رشد را بهعنوان موفقیت استراتژی محتوایی معرفی میکند.
موفقیت در چه چیزی؟
در جذب مخاطبی که شاید هیچ علاقهای به موضوع اصلی صفحه ندارد؟
عدد فالوئر بهتنهایی نشاندهنده کیفیت جامعه مخاطبان نیست. همانطور که ویو بالا الزاماً نشانه اثرگذاری پیام یا اعتبار برند نیست.
اگر مردم برای چیزی غیر از ارزش اصلی شما آمدهاند، نباید حضورشان را به حساب موفقیت آن ارزش بگذارید.
مشکل فقط تولیدکننده محتوا نیست
مسئولیت این وضعیت فقط با اینفلوئنسرها نیست.
برندهایی که صرفاً بر اساس ویو و فالوئر تصمیم میگیرند، آژانسهایی که تعامل را بدون بررسی کیفیت آن گزارش میکنند و مدیرانی که هر چیزی را به شرط وایرال شدن تأیید میکنند، هم در شکلگیری این جریان نقش دارند.
وقتی تنها معیار موفقیت، عدد باشد، طبیعی است که محتوا به سمت سریعترین محرکهای توجه حرکت کند. اما این دیگر استراتژی برند نیست. بهینهسازی محتوا برای تحریک واکنش است.
جذابیت جنسی ممکن است توجه بیاورد؛ حتی ممکن است در بعضی کمپینها فروش کوتاهمدت ایجاد کند. اما از این واقعیت نمیتوان نتیجه گرفت که اعتبار، اعتماد یا جایگاه برند هم ساخته شده است. اینها معیارهای متفاوتی هستند.
و در نهایت...
مسئله مخالفت با زیبایی، پوشش، جذابیت یا حضور زنان در تبلیغات نیست.
مسئله، فقر ایدهای است که پشت اعداد بزرگ پنهان شده.
وقتی نمیتوانید با دانش، خلاقیت، روایت، تجربه یا یک پیشنهاد ارزشمند مخاطب را متوقف کنید و مدام به محرک جنسی پناه میبرید، بهتر است بهجای جشن گرفتن برای نرخ تعامل، کیفیت استراتژی محتواییتان را زیر سؤال ببرید.
هر چیزی که توجه میگیرد، محتوا نیست.
هر چیزی که وایرال میشود، مارکتینگ موفق نیست.
و هر فالوئری که اضافه میشود، یک قدم به ساختن برند نزدیکترتان نمیکند.
گاهی اعداد فقط دارند با صدای بلند، نبودِ یک ایده خوب را پنهان میکنند.