
بیستوچهارم فروردین ۱۴۰۵ بود. ساعت پنج بعدازظهر.
قرار بود آرمین برای خواستگاری بیاید و او از صبح منتظر این ساعت مانده بود؛ نه با آن ذوقی که در گذشته تصور میکرد روز خواستگاریاش خواهد داشت، بلکه با نوعی خستگی که نمیتوانست دقیقاً توضیحش بدهد. انگار پیش از آنکه اتفاقی افتاده باشد، تمام انرژی لازم برای اتفاق افتادنش را مصرف کرده بود.
آرمین دیر میرسید. البته هنوز آنقدر نگذشته بود که بشود رسماً گفت دیر کرده است، اما مسئله فقط چند دقیقه نبود. او مدتها بود که احساس میکرد آرمین برای رسیدن به این نقطه، آنقدر که باید مصمم نیست. هر بار که قرار بود قدمی جدی بردارند، اضطرابش بالا میگرفت؛ تردید میکرد، عقب میکشید و بعد، وقتی اوضاع آرام میشد، دوباره از آینده حرف میزد. انگار ازدواج را میخواست، اما نه آنقدر که حاضر باشد با ترسش روبهرو شود.
این تناقض عصبانیاش میکرد. آرمین همان کسی بود که با اطمینان از آینده حرف میزد، پیشنهاد میداد پیش از عروسی دونفره برای خرید بیرون بروند و طوری رفتار میکرد که انگار تصمیمش را گرفته است. اما شب پیش از خواستگاری، وقتی قرار بود خانوادهها رسماً از تصمیم آنها باخبر شوند، گریه کرده بود و گفته بود استرس زیادی دارد.
او به یاد آن مکالمه افتاد و فکش را محکم روی هم فشرد. نمیفهمید چطور ممکن است کسی تا این اندازه از چیزی بترسد که خودش مدتها دربارهاش حرف زده است. اگر آمادگی نداشت، چرا از ابتدا رابطه را ادامه داده بود؟ چرا امید ساخته بود؟ چرا نقش آدمی را بازی کرده بود که میداند چه میخواهد، وقتی هنوز برای برداشتن اولین قدم جدی به این اندازه مردد بود؟
شب قبل، از او پرسیده بود: «میخوای بذاریم برای وقتی که آمادهای؟»
آرمین پرسیده بود: «تو ناراحت نمیشی؟»
همین سؤال بیشتر از تمام گریههایش آزارش داده بود. چون برای او، سؤال آرمین فقط نشانهی نگرانی نبود؛ نشانهی این احتمال هم بود که آرمین پیش از مطرح شدن پیشنهاد، خودش به عقب انداختن مراسم فکر کرده بود. انگار منتظر بود کسی راه خروج را به او نشان بدهد تا بتواند بدون احساس گناه از آن عبور کند.
با خودش گفت شاید بهتر بود همان شب خواستگاری را لغو میکردند. دستکم میتوانست بخوابد، درس بخواند و به کارهای خودش برسد. میتوانست بهجای اینکه ساعتها درگیر اضطراب مرد دیگری باشد، وقتش را صرف چیزهایی کند که واقعاً در اختیار خودش بودند.
فکر ادامهی این زندگی خستهاش میکرد. نه به این دلیل که آرمین در همهچیز ناتوان بود؛ اتفاقاً در کار و درسش موفق بود و میتوانست برای هدفهای مشخصی تلاش کند. مسئله این بود که در رابطه، احساس میکرد باید نیروی محرکهی هر دو نفر باشد. او باید اطمینان میداد، باید ترسها را آرام میکرد، باید مسیر را نشان میداد و باید مراقب میبود که مردی که قرار بود شریک زندگیاش باشد، در میانهی راه از تصمیمش منصرف نشود.
از خودش پرسید اگر این الگو ادامه پیدا کند، چند سال دیگر چه شکلی خواهد داشت؟
آیا باید برای هر تصمیم مهم زندگی، ابتدا آرمین را متقاعد میکرد که از پسش برمیآید؟ آیا باید پیش از هر قدم، نگرانیهایش را مدیریت میکرد؟ آیا قرار بود همیشه کسی باشد که جلوتر راه میرود و هر چند قدم یک بار برمیگردد تا مطمئن شود دیگری هنوز پشت سرش است؟
مادرش یک بار گفته بود: «مادر، به زور که نمیشه.»
آن موقع شاید این جمله را ساده گرفته بود. حالا اما معنای دیگری پیدا کرده بود. شاید نمیشد کسی را با اصرار به نقطهای رساند که خودش هنوز تصمیم نگرفته بود به آن برسد. میشد برایش دلیل آورد، تشویقش کرد، به او فرصت داد و حتی ترسهایش را درک کرد؛ اما نمیشد بهجای او اراده داشت.
همیشه فکر کرده بود اگر بهاندازهی کافی پیگیری کند، اگر بهاندازهی کافی صبور باشد و اگر بهاندازهی کافی به او اطمینان بدهد، بالاخره آرمین هم به مرحلهای میرسد که بتواند با خیال راحت جلو بیاید. اما حالا داشت به احتمال دیگری فکر میکرد: شاید هر بار که او آرمین را به جلو هل میداد، فرصت مواجهه با این سؤال را از او میگرفت که آیا واقعاً خودش میخواهد جلو برود یا نه.
ساعت را نگاه کرد. هنوز منتظر بود، اما دیگر در انتظار رسیدن او نبود؛ دستکم نه به همان معنایی که قبلاً انتظار میکشید. بیشتر منتظر بود ببیند خودش در برابر این وضعیت چه تصمیمی خواهد گرفت.
میتوانست باز هم آرمین را آرام کند. میتوانست وقتی رسید، لبخند بزند، اضطرابش را نادیده بگیرد و طوری رفتار کند که انگار همهچیز عادی است. میتوانست به او بگوید نگران نباشد و این مرحله هم میگذرد. بارها این کار را کرده بود و میدانست چطور انجامش بدهد.
اما برای نخستین بار، دلش نمیخواست.
نه اینکه بخواهد آرمین را تنبیه کند یا عمداً به او احساس بدی بدهد. فقط دیگر توانایی سابقش را برای حمل کردن اضطراب هر دویشان نداشت. چیزی درونش خاموش شده بود؛ همان اشتیاقی که قبلاً او را به پیگیری وادار میکرد و باعث میشد هر مانعی را موقتی بداند.
با خودش فکر کرد که هنوز کارهای زیادی برای انجام دادن دارد. باید درسش را بخواند، در مسیر تحصیلیاش پیش برود، کتابهایش را تمام کند و زندگی خودش را بسازد. شاید بهتر بود مدتی همهچیز را به آرمین واگذار کند. نه برای اینکه او را امتحان کند، بلکه برای اینکه دیگر خودش بهتنهایی مسئول حرکت رابطه نباشد.
اگر آرمین واقعاً میخواست با او ازدواج کند، باید بتواند خواستهاش را به تصمیم و عمل تبدیل کند. نه اینکه هر بار او را وادار کند میان خواستن و عقبنشینی، نقش نیروی کمکی را بازی کند.
صدای رسیدن آرمین را شنید.
برای لحظهای منتظر ماند تا احساس آشنای ذوقزدگی در وجودش بیدار شود؛ همان هیجان کوچکی که معمولاً پیش از دیدن او تجربه میکرد. اما چیزی نیامد. فقط خستگی بود و کمی دلخوری، و این آگاهی ناخوشایند که حتی رسیدن آرمین هم دیگر بهاندازهی قبل خوشحالش نمیکند.
این احساس ترسناکتر از چیزی بود که انتظار داشت. آدم معمولاً از دست دادن کسی را تصور میکند که دوستش دارد، اما کمتر به لحظهای فکر میکند که ممکن است پیش از رفتن آن شخص، اشتیاق خودش را برای ماندنش از دست بدهد.
آرمین آمده بود. خواستگاری قرار بود انجام شود. خانوادهها قرار بود حرف بزنند و شاید در پایان روز، همهچیز یک قدم به ازدواج نزدیکتر میشد. از بیرون، ماجرا همان مسیری را طی میکرد که باید طی میکرد. اما درون او، اتفاق دیگری افتاده بود.
دیگر نمیخواست برای رسیدن به ازدواج، به هر قیمتی تلاش کند.
شاید هنوز آرمین را دوست داشت. شاید اگر چند ماه بعد، وقتی او با تصمیمی روشن و ارادهای مستقل جلو میآمد، احساسش دوباره تغییر میکرد. نمیدانست. حتی نمیخواست در آن لحظه جواب این سؤال را پیدا کند. فقط میدانست که دیگر نمیتواند زندگیاش را بر پایهی احتمالِ روزی بنا کند که شاید آرمین بالاخره آماده شود.
آن روز، در بیستوچهارم فروردین ۱۴۰۵، چیزی در او تمام نشد؛ دستکم نه بهطور قطعی. او تصمیم نگرفت رابطه را تمام کند، خواستگاری را برهم بزند یا آینده را برای همیشه ببندد. فقط تصمیم گرفت دیگر بهجای آرمین تصمیم نگیرد.
از آن پس، نه از خواستگاری حرف میزد و نه از ازدواج. درسش را میخواند، کارهایش را انجام میداد و برای آیندهای تلاش میکرد که وابسته به آمادگی یا ناآمادگی شخص دیگری نبود. اگر آرمین میخواست، میتوانست قدم بردارد. اگر نمیخواست، او دیگر قصد نداشت تمام زندگیاش را در راه متقاعد کردنش معطل کند.
شاید بزرگترین تغییری که در آن روز تجربه کرد، همین بود: اینکه دیگر نمیخواست ثابت کند این رابطه میتواند به ازدواج برسد. حالا میخواست ببیند آیا آرمین، بدون هل دادنهای او، اصلاً قدمی برمیدارد یا نه.
و برای نخستین بار، نتیجهی این انتظار دیگر تمام آیندهاش به نظر نمیرسید.
زندگیاش بیرون از آن اتاق هم ادامه داشت؛ با کتابهایی که هنوز ننوشته بود، درسهایی که هنوز نخوانده بود و مسیری که هنوز میتوانست بسازد.
آرمین رسیده بود، اما او دیگر منتظر نجات یافتن از تنهایی نبود.
فقط میخواست بداند آیا مردی که قرار است کنارش زندگی کند، میتواند خودش هم راه بیفتد؛ یا قرار است تا همیشه، یکی جلو برود و دیگری با ترس و تردید به دنبال او بیاید.
و با خودش فکر کرد: نه... او جنم اینکار را ندارد.