
همراه برادرم رفتم مغازهی لوازم آرایشی محلهمان. مغازه سالها بود همانجا بود؛ صاحبش را تقریباً همه میشناختند و مشتریهایش هیچوقت تمام نمیشدند. مغازه کوچک بود، اما قفسهها و پیشخوان شیشهایاش پر از جنسهای جورواجور بود. از آن مغازههایی که حتی اگر فقط برای خرید یک چیز کوچک واردشان شوی، ممکن است نیم ساعت میان قفسهها بمانی.
وقتی وارد شدیم، سه مشتری داخل مغازه بودند. دوتا از خانمها جلوی پیشخوان ایستاده بودند و بادیاسپلشها را یکییکی بو میکردن . خانم دیگری هم داشت خط چشم مشکی میخرید. درست وقتی وارد شدیم، صدایش را شنیدم که گفت: «یه ریمل هم بهم بدید.»
با ورود ما، مغازه ناگهان شلوغتر به نظر رسید. صاحب مغازه رو به همان خانم کرد و گفت: «عجله کنید دیگه.»
زن کمی دستپاچه شد. انگار میخواست راه را برای ما باز کند. گفت: «من عجله ندارم، شما اول کارتون رو انجام بدید.»
اما مرد با لحنی که بیشتر از شلوغی، بیحوصلگی در آن بود، جواب داد: «خب بگید دیگه چی میخواید؟ فقط عجله کنید، میبینید که شلوغه.»
زن مکث کرد. گفت: «ریمل.»
مرد پرسید: «چه ریملی؟ من دویست مدل ریمل دارم.»
زن دیگر نمیدانست چه بگوید. نگاهش میان قفسهها چرخید و برای چند لحظه ساکت ماند. مرد که ظاهراً حوصلهاش سر رفته بود، به من نگاه کرد و گفت: «بفرمایید.»
گفتم: «ناخن میخوام.»
چندین مدل ناخن آورد و روی پیشخوان چید. تعدادشان آنقدر زیاد بود که انتخاب کردنشان خودش به یک کار جداگانه تبدیل شد. قیمتها و کیفیتها فرق داشتند. من و برادرم مشغول بررسی بودیم و او برای دوستدخترش از مدلها عکس میگرفت تا انتخاب کند.
در همین فاصله، آن دو خانم رفتند. مشتری دیگر هم خریدش را انجام داد و مغازه خلوت شد. من هنوز داشتم مدلها را مقایسه میکردم و با برادرم دربارهشان حرف میزدم که چند دقیقه بعد، همان خانمی که برای خرید ریمل دستپاچه شده بود، دوباره وارد شد.
این بار گفت بادیاسپلش میخواهد.
اول مرد یک مورد را از قفسه پایین آورد و گفت ارزان تره اما زن گفت اینو نمیخواد و مرد یکی از مدلهای گرانتر را نشانش داد. زن دو رایحه را امتحان کرد و تقریباً بیدرنگ گفت: «همین رو میخوام.»
برای اینکه نشان بدهم اصلاً متوجه اتفاق قبلی نشدهام، رو به مرد کردم و پرسیدم: «این بادیاسپلشه؟»
زن با اطمینانی کمی بیش از حد معمول گفت: «بله!» بعد سریع مچ دستش را به طرف صورتم گرفت تا بویش کنم. گفت: «اینو گرفتم، وانیلیه!»
چشمهایم را کمی گشاد کردم و گفتم: «خیلی خوشبوئه.»
خریدش را حساب کرد، خداحافظی کرد و رفت.
اما من به رفتنش فکر میکردم. به اینکه چند دقیقه پیش، وقتی فقط یک ریمل میخواست، چطور از ترس شلوغی و معطل کردن دیگران دستپاچه شده بود؛ و حالا چطور با اطمینان از خریدش حرف میزد. حتی به نظرم رسید شاید از اول هم چندان قصد خرید بادیاسپلش نداشته. شاید فقط میخواست این بار چیزی بخرد که رفتارش را توجیه کند.
مانتوی مشکی پوشیده بود، بدون روسری. موهای مشکیاش را ساده پشت سرش بسته بود و آرایش صورتش غلیظ بود؛ کرمپودر و کانتور مشخصی داشت. چیز خاصی در ظاهرش نبود که توجهم را جلب کند. بیشتر از همه، رفتارش در ذهنم مانده بود.
با خودم فکر کردم شاید بعضی آدمها وقتی وارد مغازهای میشوند، از همان لحظه احساس بدهکاری میکنند. انگار فروشنده با باز کردن قفسهها، نشان دادن جنسها و صرف چند دقیقه وقت، چیزی به آنها بخشیده که باید حتماً جبرانش کنند. حتی اگر هنوز نمیدانند چه میخواهند، حتی اگر از هیچکدام از کالاها خوششان نیامده باشد، حتی اگر فقط برای تماشا آمده باشند.
شاید آن زن بادیاسپلش را برای بویش نخرید. شاید خرید تا ثابت کند مشتری خوبی است؛ کسی که وقت دیگران را نمیگیرد، کسی که دست خالی نمیرود، کسی که ارزش وقتی را که برایش گذاشتهاند میفهمد.
و عجیب بود که او برای رهایی از احساس بدهکاری، پول خرج کرده بود.
ما هنوز پشت پیشخوان ایستاده بودیم و من همچنان بین ناخنها انتخاب میکردم. برادرم عکس دیگری گرفت و پرسید: «این چطوره؟»
گفتم: «صبر کن، هنوز دارم نگاه میکنم.»
عجلهای نداشتم.