
این دومین بار بود که آن خواب را میدید.
بار اول، همهچیز ناگهانی اتفاق افتاده بود. مردم میدویدند، صدای جیغ از ساختمانهای اطراف میآمد و هیچکس نمیدانست چه بلایی سر شهر آمده است. اما این بار فرق داشت. این بار، پیش از آنکه اتفاقی بیفتد، همهچیز را به یاد میآورد. زمان شروع فاجعه را میدانست، شکل بیمار شدن آدمها را میشناخت و حتی میدانست کدام مسیر برای فرار امنتر است. انگار کسی پیش از شروع بازی، تمام قوانین آن را برایش توضیح داده بود و حالا دوباره او را به همان نقطه برگردانده بود تا این بار اشتباهاتش را تکرار نکند.
اطراف یک ساختمان بزرگ جمع شده بودند؛ ساختمانی چندطبقه که داروخانهای هم در آن قرار داشت. آدمهای زیادی در رفتوآمد بودند و زندگی، دستکم در ظاهر، مثل همیشه جریان داشت. کسی خرید میکرد، کسی با تلفن حرف میزد و چند نفر در ورودی ساختمان منتظر آسانسور ایستاده بودند. هیچکس نمیدانست که تا ساعاتی دیگر، همین آدمهای معمولی ممکن است به موجوداتی تبدیل شوند که دیگر نمیتوان آنها را به زندگی قبلیشان برگرداند.
او اما میدانست.
در ذهنش، ساعت مشخصی وجود داشت؛ زمانی که هنوز نرسیده بود، اما نزدیک شدنش را احساس میکرد. به خانوادهاش گفته بود که باید پیش از شروع اتفاقات، به پشت ساختمان بروند. آنجا فضای کوچکی شبیه یک سوله وجود داشت که میشد در آن را بست. جای مناسبی نبود، اما برای پناه گرفتن از چیزی که در راه بود، بهاندازهی کافی امن به نظر میرسید. اگر همه بهموقع به آنجا میرسیدند، شاید میتوانستند زنده بمانند.
او مسیر را به خاطر داشت. از ساختمان پایین میرفتند، از راهروی کنار داروخانه عبور میکردند و به فضای پشت ساختمان میرسیدند. در آنجا باید در را میبستند و تا زمانی که خطر برطرف نشده بود، بیرون نمیآمدند. از همه مهمتر، باید قرص سفیدرنگی را پیدا میکردند که تنها راه محافظت در برابر بیماری بود. قرص را میخوردند و تا زمانی که هیچ زامبیای به آنها دست نمیزد، بیمار نمیشدند. گاز گرفتن و حتی تف کردن زامبیها میتوانست آدمها را آلوده کند. اما خود زامبیها چگونه به وجود آمده بودند؟ این را هم به خاطر داشت.
ماجرا از ساختمانهای بلند شروع میشد. آدمهایی که به شکلی غیرقابلتوضیح تغییر کرده بودند، خودشان را از بالای ساختمانها به پایین پرت میکردند. سقوط آنها فقط آغاز ماجرا بود. پس از آن، کسانی که در اطرافشان بودند، در معرض آلودگی قرار میگرفتند و بعضی از آنها به موجوداتی تبدیل میشدند که دیگر نمیتوانستند رفتار انسانی خود را کنترل کنند. زنجیرهای از مرگ و بیماری در شهر راه میافتاد و هرچه زمان بیشتری میگذشت، فرار دشوارتر میشد.
او تمام اینها را میدانست، چون یک بار قبلاً از سر گذرانده بود
به خانوادهاش اصرار میکرد که باید هرچه زودتر حرکت کنند. میخواست پیش از آنکه مردم متوجه خطر شوند، همه را به محل امن برساند. توضیح میداد که فرصت زیادی ندارند و اگر دیر بجنبند، ممکن است دیگر نتوانند از ساختمان خارج شوند. اما هرچه بیشتر حرف میزد، کمتر جدی گرفته میشد.
وقتی همگی وارد آسانسور شدند تا به طبقهی پایین بروند، یکی از آنها خندید.
خنده کوتاه بود، اما برای او معنای مشخصی داشت. همان لحظه فهمید که هنوز هم نمیتوانند حرفش را باور کنند. انگار قرار بود همهچیز دوباره مثل دفعهی قبل پیش برود؛ او خطر را میشناخت، هشدار میداد و دیگران تا زمانی که فاجعه را با چشم خودشان نمیدیدند، به حرفهایش توجهی نمیکردند.
با ناراحتی گفت: «پس باور نمیکنید.»
کسی جواب مشخصی نداد. آسانسور پایین میرفت و آدمها به یکدیگر نگاه میکردند. بعضیها احتمالاً فکر میکردند او بیش از حد مضطرب شده است. شاید هم تصور میکردند خواب بدی دیده و هنوز نتوانسته از تأثیر آن بیرون بیاید. هیچکس نمیتوانست بفهمد که برای او، این اتفاق دیگر یک احتمال نبود. او قبلاً شاهدش بود و میدانست اگر همهچیز طبق همان الگو پیش برود، بهزودی دیگر فرصتی برای بحث کردن باقی نمیماند.
گفت: «پس باید با چشم خودتون ببینید. باید یکی دو نفر آسیب ببینن تا بفهمید قضیه جدیه. بعدش برای جون خودتون تلاش میکنید و حرفم رو باور میکنید و باهام میاید اونجا قایم میشیم.»
حرفش که تمام شد، از چیزی که گفته بود احساس خوبی نداشت. نمیخواست کسی آسیب ببیند. نمیخواست برای اثبات درست بودن حرفش منتظر مرگ کسی بماند. اما راه دیگری هم به ذهنش نمیرسید. نمیتوانست همه را به زور با خودش ببرد و نمیتوانست تا آخرین لحظه برای متقاعد کردنشان وقت بگذارد. باید راهی پیدا میکرد که پیش از دیر شدن، دستکم خودش و کسانی را که حاضر بودند به او اعتماد کنند، نجات دهد.
بااینحال، هنوز هم بخشی از ذهنش نمیتوانست باور کند که این اتفاق واقعاً قرار است رخ دهد. رو به دیگران گفت: «منم فکر کردم الان شروع شده.»
این جمله بیشتر از آنکه برای دیگران باشد، برای خودش بود. میخواست مطمئن شود که هنوز همان لحظهای است که در خاطر دارد؛ همان زمانی که میتوانست پیش از شروع فاجعه تصمیمهایش را بگیرد. اما در اعماق ذهنش، ترس دیگری هم وجود داشت. اگر این بار چیزی تغییر کرده بود چه؟ اگر اتفاقات دقیقاً مثل دفعهی قبل پیش نمیرفتند؟ اگر راهی که قبلاً امن به نظر میرسید، این بار به بنبست میرسید؟
او نمیتوانست مطمئن باشد. تنها چیزی که داشت، خاطرات مبهم همان کابوس قبلی بود و امیدی که از دانستن اتفاقات آینده به دست آورده بود.
در میان تمام این نگرانیها، ناگهان به یاد پدرش افتاد.
پدر بیرون از ساختمان بود. از وقتی که بیدار شده بودند، هنوز نتوانسته بود او را پیدا کند و حالا نمیدانست کجاست. شاید در خیابانهای اطراف بود، شاید به دنبال کاری رفته بود و شاید اصلاً خبر نداشت که قرار است چه اتفاقی بیفتد. فکر اینکه ممکن بود فاجعه شروع شود و پدرش در جایی دور از آنها گرفتار شود، تمام نقشههایش را به هم میریخت.
باید دنبالش میگشت.
این فکر آنقدر طبیعی به نظر میرسید که برای چند لحظه نتوانست به چیز دیگری فکر کند. پدرش نمیتوانست همانجا رها شود، آن هم وقتی که خودش از چیزی خبر داشت که دیگران نمیدانستند. اگر بهموقع پیدایش میکرد، شاید میتوانست او را هم به محل امن برساند. شاید هنوز وقت داشت.
اما بعد، تصویر دیگری در ذهنش شکل گرفت: فضای کوچک پشت ساختمان، دری که باید بسته میشد و خانوادهای که اگر دیر میرسیدند، ممکن بود راه فرارشان را از دست بدهند.
اگر برای پیدا کردن پدرش میرفت، شاید دیگر نمیتوانست برگردد.
این بار هم درست مانند دفعهی قبل، باید تصمیم میگرفت که چه کسی را نجات دهد و تا کجا حاضر است برای نجات دیگران خطر کند. با خودش فکر کرد پدرش آدمی نیست که بهراحتی گرفتار شود. او راه فرار را بلد است، میتواند از موقعیتهای خطرناک جان سالم به در ببرد و احتمالاً اگر متوجه اتفاقات شود، خودش راهی برای نجات پیدا میکند. اما این اطمینان هم نتوانست خیال او را راحت کند. شناختن تواناییهای یک نفر با مطمئن بودن از زنده ماندنش فرق داشت.
آسانسور به طبقهی پایین رسید.
در باز شد و مردم شروع به بیرون رفتن کردند. هنوز هیچ نشانهی آشکاری از فاجعه دیده نمیشد. ساختمان همان ساختمان بود، داروخانه همانجا قرار داشت و خیابان بیرون از پنجرهها مثل همیشه به نظر میرسید. شاید همین عادی بودن همهچیز بود که کار را دشوار میکرد. وقتی هیچ خطری دیده نمیشد، حرف زدن دربارهی خطری که هنوز نیامده بود، شبیه ترساندن بیدلیل دیگران به نظر میرسید.
او به چهرههای اطرافش نگاه کرد. هیچکس عجلهای نداشت. هیچکس آماده نبود. آدمها هنوز در جهانی زندگی میکردند که چند دقیقهی دیگر ممکن بود وجود نداشته باشد.
برای آخرین بار به آنها گفت که باید حرکت کنند.
بعد، بدون آنکه مطمئن باشد کسی دنبالش میآید، به سمت راهرویی رفت که به پشت ساختمان میرسید. در ذهنش هنوز تصویر پدرش وجود داشت؛ مردی که جایی بیرون از این ساختمان بود و نمیدانست دخترش در چه کابوسی گرفتار شده است. دلش میخواست برگردد و او را پیدا کند، اما نمیتوانست تصمیم بگیرد که آیا رفتن به دنبال او، شجاعت است یا اشتباهی که ممکن است همهچیز را خراب کند.
به راهروی خلوت رسید. چند قدم جلوتر، درِ خروجی دیده میشد. پشت آن، همان فضای کوچکی بود که از قبل برای پناه گرفتن انتخاب کرده بود. اگر به آنجا میرسید، دستکم میتوانست در را ببندد و منتظر بماند.
اما هنوز صدای قدمهای خانوادهاش را نمیشنید.
ایستاد و پشت سرش را نگاه کرد.
در آن لحظه، چیزی بیش از زامبیها میترساندش: اینکه همهچیز را بداند و باز هم نتواند کاری بکند. اینکه فرصت داشته باشد، راه را بشناسد و خطر را پیشبینی کند، اما برای نجات کسانی که دوستشان دارد، به چیزی نیاز داشته باشد که در اختیارش نیست؛ اعتماد آنها.
از بیرون، صدای بلندی آمد.
ترانه نمیدانست این صدا آغاز فاجعه بود یا فقط صدای سقوط چیزی در خیابان. برای یک لحظه، تمام خاطراتش با ترس درآمیختند. قلبش تند میزد و دستهایش میلرزید. میدانست که باید حرکت کند، اما ذهنش هنوز میان دو تصویر گیر کرده بود: پدری که شاید به کمک نیاز داشت و خانوادهای که شاید بدون او هیچوقت به پناهگاه نمیرسیدند.
بعد، صدای فریادی از بیرون شنیده شد.
همهچیز دوباره شروع شده بود.
این بار، او تنها کسی نبود که میدانست چه اتفاقی در راه است. حالا دیگر دیگران هم صدای فریاد را شنیده بودند. چند نفر با وحشت به سمت خروجی دویدند و کسی نام یکی از اعضای خانوادهاش را صدا زد. آن خندهی کوتاه داخل آسانسور دیگر وجود نداشت. هیچکس از او نمیپرسید چرا اینقدر ترسیده است. همه به دنبال راهی برای زنده ماندن بودند.
او به سمت درِ پناهگاه رفت و دستگیره را گرفت. هنوز نمیدانست پدرش کجاست. هنوز نمیدانست چه کسانی از خانواده به او خواهند رسید و چه کسانی حرفش را جدی نخواهند گرفت. حتی نمیدانست آیا قرصهای سفید واقعاً این بار هم نجاتشان خواهند داد یا نه.
اما میدانست که دیگر نمیتواند منتظر بماند تا همهچیز را بفهمند.
در را باز کرد و به داخل رفت.
این دومین بار بود که آن خواب را میدید. بار اول، نمیدانست چه چیزی در انتظارش است. بار دوم، همهچیز را میدانست، اما این دانستن به معنای نجات یافتن نبود. او فقط زودتر از دیگران ترسیده بود؛ زودتر از دیگران فهمیده بود که جهان امنی که در آن زندگی میکردند، ممکن است در چند دقیقه از بین برود.
و حالا باید تصمیم میگرفت با این دانستن چه کند.
«ترانه؟»
صدایی از جایی دور او را صدا زد.
ترانه در را محکم گرفته بود. منتظر بود خانوادهاش از راه برسند، اما بهجای صدای قدمهای آنها، صدای دیگری شنید؛ آرام، نزدیک و آشنا.
«ترانه، صدای من رو میشنوی؟»
چند بار پلک زد. دستش هنوز روی دستگیره بود، اما دستگیره دیگر فلزی و سرد نبود. انگشتانش پارچهای سفید را چنگ زده بودند. بوی تند مواد ضدعفونیکننده به مشامش رسید. نور سفید و یکنواختی بالای سرش بود و چیزی در کنار صورتش صدای منظم و خفیفی تولید میکرد.
چشمهایش را باز کرد.
دیگر خبری از ساختمان بزرگ، داروخانه یا راهروی منتهی به پناهگاه نبود. روبهرویش زنی با روپوش آبی ایستاده بود. مردی هم کنار در حضور داشت. ترانه آنها را میشناخت، اما نمیتوانست بهسرعت به یاد بیاورد که چرا. اتاق کوچک بود و پنجرهاش حفاظ داشت. تختی با ملحفهی سفید کنار دیوار قرار گرفته بود و روی میز، لیوان آبی دیده میشد که تا نیمه پر بود.
زن دوباره گفت: «ترانه، توی بیمارستانی. الان امنی. بیا دستت رو از ملحفه بردار.»
ترانه به دستش نگاه کرد. دستش واقعاً ملحفه را چنگ زده بود. بهآرامی انگشتانش را باز کرد و نشست. نفسهایش هنوز کوتاه بودند.
پرسید: «زامبیها چی شدن؟»
زن لحظهای سکوت کرد. بعد صندلی را جلو کشید و نشست.
«چه زامبیهایی، ترانه؟»
ترانه با ناباوری نگاهش کرد. «همونها که از ساختمونها میافتادن پایین. گفتم که باید بریم پشت ساختمون. قرص سفید رو پیدا کنیم. بهتون گفتم، ولی هیچکس گوش نمیداد.»
زن نگاهی کوتاه به مرد کنار در انداخت. او چیزی نگفت. ترانه از این سکوت عصبانی شد.
«شما هم باور نمیکنید؟ من دوبار این اتفاق رو دیدم. بار اول هم همینطوری شروع شد. این بار میدونستم قراره چی بشه. باید به پدرم خبر بدم. اون بیرونه.»
زن با صدایی آرام گفت: «میدونم که خیلی ترسیدی. ولی توی این اتاق خطری نیست. ما اینجاییم که کمکت کنیم.»
ترانه سرش را تکان داد. این همان جملهای بود که آدمها وقتی نمیخواستند حقیقتی را بپذیرند، به زبان میآوردند. اول میگفتند خطری وجود ندارد؛ بعد، وقتی فاجعه شروع میشد، به دنبال راه نجات میگشتند. او این الگو را میشناخت. مطمئن بود که این بار هم همهچیز تکرار خواهد شد.
بااینحال، چیزی در اتاق درست به نظر نمیرسید. نه فقط به خاطر نبودن پنجرهای رو به خیابان یا تختی که به یاد نمیآورد روی آن خوابیده باشد. بلکه به خاطر نگاه زن، سکوت مرد و شیوهای که هر دو با احتیاط حرکت میکردند؛ انگار پیش از آنکه ترانه چیزی بگوید، میدانستند چه چیزی ممکن است از دهانش بیرون بیاید.
«من اینجا چیکار میکنم؟» پرسید.
زن جواب نداد. بهجای آن، از روی میز پروندهای برداشت و چند صفحه را ورق زد. ترانه سعی کرد از جای خود نوشتهها را بخواند، اما زن پرونده را بست.
«یادت میاد آخرین باری که با خانوادهات صحبت کردی کی بود؟»
ترانه خواست جواب بدهد، اما تاریخها در ذهنش به هم ریخته بودند. تصویری از پدرش داشت؛ بیرون از ساختمان، جایی میان آدمهایی که هنوز نمیدانستند چه چیزی در انتظارشان است. تصویر آنقدر واضح بود که نمیتوانست قبول کند شاید اصلاً اتفاق نیفتاده باشد. اما وقتی تلاش کرد آخرین مکالمهشان را به یاد بیاورد، چیزی جز چند تکهی مبهم از خاطره به دست نیاورد.
گفت: «باید پیداش کنم.»
زن آهسته سر تکان داد. «میفهمم که نگرانشی.»
«نه، شما نمیفهمید.» صدای ترانه بالا رفت. «اگه دیر بشه، دیگه نمیتونم نجاتش بدم. همهچیز رو قبلاً دیدم. من میدونم چی میشه.»
مرد کنار در یک قدم جلو آمد، اما زن با اشارهای آرام از او خواست همانجا بماند.
«ترانه، یادت هست چند وقته اینجایی؟»
ترانه به او خیره شد.
چند وقت؟
سؤال سادهای بود، اما هیچ پاسخی در ذهنش پیدا نمیشد. نمیدانست صبح چه روزی از خواب بیدار شده بود، آخرین بار چه غذایی خورده بود یا آخرین بار چه زمانی بیرون رفته بود. زمان در ذهنش شبیه راهرویی بود که چند درِ بسته در آن قرار داشتند. هر بار که میخواست یکی را باز کند، به همان ساختمان برمیگشت؛ به همان آسانسور، همان خنده و همان فاجعهای که هنوز اتفاق نیفتاده بود و در عین حال، برای او بارها اتفاق افتاده بود.
زن گفت: «تو چند وقته در بخش روانپزشکی بستری هستی. ما بارها دربارهی این اتفاقها صحبت کردیم.»
ترانه احساس کرد چیزی درونش فرو ریخت.
بخش روانپزشکی؟
به اطراف نگاه کرد. ناگهان بعضی جزئیات معنای دیگری پیدا کردند: پنجرهی حفاظدار، درِ سنگین، لیوان آب روی میز و زنی که بهجای کمک به فرار او، مدام تلاش میکرد آرامش کند. حتی پروندهای که زن در دست داشت، دیگر شبیه یک پوشهی معمولی نبود. ترانه آن را دیده بود؛ بارها دیده بود، هرچند نمیدانست کجا و چه زمانی.
«من مریضم؟» صدایش این بار آرامتر بود.
زن بهجای آنکه فوراً پاسخ بدهد، کمی مکث کرد.
«پزشکت دربارهی تشخیصت باهات صحبت کرده. تو دچار اسکیزوفرنی هستی. بعضی وقتها تجربهها و باورهایی داری که برای خودت کاملاً واقعی به نظر میرسن، اما دیگران نمیتونن شواهدی براشون پیدا کنن. این اتفاقها میتونن خیلی ترسناک باشن. ما میخوایم کمک کنیم که احساس امنیت بیشتری داشته باشی.»
ترانه به او خیره ماند. کلمهی «اسکیزوفرنی» در ذهنش پیچید و به چیزی بیگانه تبدیل شد؛ واژهای که انگار دربارهی شخص دیگری گفته شده بود. او میدانست چه دیده است. صدای فریاد را شنیده بود، ساختمان را به یاد داشت و مسیر پناهگاه را میشناخت. چگونه ممکن بود همهی آنها واقعی نباشند؟
شاید دیگران هم بخشی از ماجرا را پنهان میکردند. شاید این بیمارستان فقط جایی بود که آدمها را نگه میداشتند تا از حقیقت دور بمانند. شاید قرصهایی که به او میدادند، همان قرصهای سفید نبودند. ذهنش بهسرعت شروع به ساختن توضیحهای تازه کرد؛ توضیحهایی که هرکدام برای لحظهای همهچیز را روشن میکردند، اما خیلی زود به سؤالهای بیشتری میرسیدند.
زن لیوان آب را به او داد و گفت: «لازم نیست همین الان همهچیز رو حل کنی. فقط چند نفس آروم بکش.»
ترانه لیوان را گرفت. دستهایش هنوز میلرزیدند. آب را نوشید و به سطح سفید ملحفه نگاه کرد. برای چند ثانیه، هیچ صدایی جز نفسهای خودش و صدای دستگاه کنار تخت نشنید. شاید میتوانست کمی استراحت کند. شاید میتوانست برای لحظهای دست از تلاش برای فهمیدن بردارد.
اما بعد، ناگهان چیزی را به یاد آورد.
پدرش بیرون بود.
اگر این بار هم کسی به او هشدار نمیداد، چه میشد؟ اگر فاجعه واقعاً شروع میشد و همه تصور میکردند که او فقط بیمار است، چه کسی به خانوادهاش کمک میکرد؟ اگر آنها هم به همان چیزی گرفتار میشدند که او دیده بود، دیگر چه اهمیتی داشت که پزشکان چه اسمی روی تجربههایش گذاشته بودند؟
نگاهش به در دوخته شد. زن هنوز کنار تخت نشسته بود و با صدایی آرام چیزی دربارهی داروها و برنامهی روزانهاش میگفت. ترانه دیگر به حرفهای او گوش نمیداد. در ذهنش، ساعت شروع فاجعه دوباره روشن شده بود؛ دقیق، نزدیک و غیرقابلاجتناب.
از زن پرسید: «امروز چه روزیه؟»
زن تاریخ را گفت.
ترانه بیحرکت ماند. انگار تمام بدنش برای شنیدن همان چند کلمه منتظر مانده بود. تاریخ با چیزی که در ذهنش داشت، جور درمیآمد. قلبش تندتر زد. شاید هنوز دیر نشده بود. شاید این بار فرصت داشت خودش را آماده کند.
زن از جایش بلند شد و به سمت در رفت. پیش از بیرون رفتن، برگشت و گفت: «من دوباره بهت سر میزنم. اگه ترسیدی یا چیزی ذهنت رو درگیر کرد، میتونی بهم بگی.»
در بسته شد.
ترانه تنها ماند.
به پنجرهی کوچک اتاق نگاه کرد. بیرون، تکهای از آسمان دیده میشد؛ آسمانی عادی، روشن و بیخبر از تمام اتفاقاتی که در ذهن او در حال وقوع بودند. دستش را روی سینهاش گذاشت و سعی کرد ضربان قلبش را آرام کند. پزشک گفته بود اسکیزوفرنی دارد. گفته بود چیزهایی را واقعی تجربه میکند که شواهدی برای وقوعشان وجود ندارد. اما ترانه هنوز نمیتوانست بفهمد چرا خاطراتش تا این اندازه زندهاند، چرا هر بار با همان جزئیات برمیگردند و چرا هیچکس جز او از آنچه در راه است خبر ندارد.
شاید بیماریاش باعث میشد چیزهایی ببیند که وجود نداشتند. شاید هم دیگران هنوز متوجه چیزی نشده بودند.
او به در نگاه کرد و بعد چشمهایش را بست.
در ذهنش، آسانسور دوباره به حرکت درآمد. صدای خندهی کوتاه در فضای بسته پیچید. پدرش جایی بیرون از ساختمان بود و زمان، بیاعتنا به نگرانیهای او، به لحظهی شروع فاجعه نزدیک میشد.
ترانه نفس عمیقی کشید و زیر لب گفت: «این بار باید آماده باشم.»
در راهروی بیرون اتاق، پرستاری از کنار در گذشت. صدای قدمهایش دور شد و بخش دوباره در سکوت فرو رفت. هیچ فریادی از خیابان نمیآمد. هیچکس از پنجره سقوط نکرده بود. شهر بیرون از بیمارستان به زندگی معمولی خود ادامه میداد.
اما ترانه چشمهایش را باز کرد.
این دومین بار بود که آن خواب را میدید.
و او هنوز باور داشت که بار سوم، دیگران هم خواهند فهمید.