
ماشین تازه بود. هنوز بوی خاص یک ماشین ناآشنا را میداد؛ بویی که آدم را به یاد خریدن، شروع کردن و چیزهایی میانداخت که قرار بود از این به بعد بهتر شوند. ماشین قبلیشان در تصادفی که پدر و برادرش با هم در آن بودند، از بین رفته بود. حالا پدر پشت فرمان ماشین جدید نشسته بود و دختر، کنار او، از تهران خارج میشد تا به خاورشهر بروند؛ جایی که شوهرش دورهی آموزشی سربازی را میگذراند. خواهر و برادرش در صندلی عقب بودند و از ضبط ماشین موسیقی پخش میکردند. انگار بیرون از این ماشین اتفاق خاصی نمیافتاد. جاده بود و چراغها و رفتوآمد ماشینها. اما ماه، بالای سرشان، به رنگ نارنجی غلیظی درآمده بود؛ آنقدر نارنجی که دختر چند بار نگاهش را از جاده گرفت و به آن دوخت. به نظر میرسید چیزی در آسمان در حال سوختن است، بیآنکه صدایی از آن بلند شود.
دختر به چیزهای زیادی فکر میکرد. به شوهرش که چند روزی بود ندیده بودش. به خانهای که حالا بدون او ساکتتر از همیشه بود. به روزهایی که میگذشتند و او نمیدانست با آنها چه کند. صبحها دیر از خواب بیدار میشد، ساعتها در خانه میچرخید، گاهی چیزی میخواند، گاهی مینوشت، گاهی به صفحهی تلفنش خیره میماند و شب که میشد، احساس میکرد روز دیگری را از دست داده است. نه اینکه هیچ کاری نکرده باشد؛ اتفاقاً همیشه کاری برای انجام دادن پیدا میشد. مسئله این بود که هیچکدام از آن کارها به نظرش او را به جایی نمیرساندند. مثل راه رفتن روی تردمیلی که حرکت میکرد، اما منظرهی اطرافش تغییر نمیکرد.
وقتی به مرکز آموزشی رسیدند، جاده تقریباً خالی شده بود. ساختمان پشت دیواری بلند پنهان بود و درِ بزرگی رو به بیابان که باز نمیشد؛ بسته بود، سنگین و بیاعتنا. آنطرفتر، اتوبان همچنان به راه خودش ادامه میداد، انگار اینجا فقط انحراف کوچکی در مسیرش بود. پدر ماشین را کنار جاده متوقف کرد. دختر کیسهی میوه را برداشت؛ میوههایی که از قبل خریده بودند تا برای شوهرش ببرند. از ماشین پیاده شدند و به سمت در رفتند.
دختر در زد. کمی بعد، سربازی از پشت در ظاهر شد. پدر توضیح داد که برای دیدن یکی از سربازهای دورهی آموزشی آمدهاند. سرباز چند سؤال پرسید، اسمها را شنید و بعد با بیسیم صحبت کرد. دختر منتظر ماند. در ذهنش تصور کرده بود که چند دقیقه بعد شوهرش را میبیند؛ شاید از پشت همان در، شاید در محوطهای کوچک، شاید فقط به اندازهی چند دقیقه. میخواست صورتش را ببیند و مطمئن شود که خوب است. میخواست کیسهی میوه را به دست خودش بدهد و چند کلمه با او حرف بزند. تمام مسیر را برای همین آمده بودند.
اما سرباز برگشت و گفت گروه آموزشی در کوه هستند و تیراندازی تمرین میکنند. امکان آمدنشان به جلوی در وجود ندارد.
دختر پرسید: «یعنی اصلاً نمیتونه بیاد؟»
سرباز توضیح دیگری داد که چیزی از اصل ماجرا عوض نمیکرد. نه، نمیتوانست.
دختر به کیسهی میوه نگاه کرد. سیبها و پرتقالها درون پلاستیک کنار هم جمع شده بودند. چند ساعت پیش، وقتی آنها را میخرید، فکر میکرد قرار است میوهها را به شوهرش بدهد، شاید با هم بخندند، شاید از روزهایشان بگویند. حالا باید آنها را به سربازی میسپرد که نمیشناخت و امیدوار میماند که کیسه به دست صاحبش برسد. میوهها را تحویل داد و تشکر کرد. سرباز کیسه را گرفت و دختر، بدون آنکه چیزی بگوید، به سمت ماشین برگشت.
در راه برگشت، موسیقی همچنان پخش میشد. خواهر و برادرش گاهی حرف میزدند و پدر رانندگی میکرد. هیچکس لازم نمیدید دربارهی آنچه اتفاق افتاده بود چیزی بگوید. دیدار کوتاهی که قرار بود داشته باشند، پیش از آنکه آغاز شود تمام شده بود. آنها آمده بودند تا کسی را ببینند و حالا فقط میتوانستند تصور کنند که او، جایی دورتر، در کوهستان، مشغول تمرین تیراندازی است. دختر از پنجره بیرون را نگاه میکرد. ماه هنوز نارنجی بود، اما حالا که از آن فاصله میگرفتند، کوچکتر به نظر میرسید.
پدر قرار بود او را به خانهی خودش برگرداند، اما دختر نمیتوانست وقتی شوهرش نبود، تنها در خانه بماند. برای همین همراه خانوادهاش میرفت. از این بابت از پدرش ممنون بود، ولی همزمان چیزی درونش آزارش میداد. نمیخواست همیشه کسی باشد که برای گذراندن روزهایش به حضور دیگران احتیاج دارد. نمیخواست نبودن یک نفر، حتی کسی که دوستش داشت، تمام شکل زندگیاش را تغییر دهد. بااینحال، نمیدانست چطور باید این وضعیت را عوض کند.
به درس خواندن فکر کرد. به دانشگاهی که میتوانست برود و سالهای دیگری که باید برایش وقت میگذاشت. بعد به شغلی فکر کرد که میتوانست همین حالا داشته باشد؛ به پولی که درمیآورد، به روزهایی که بیرون از خانه میگذراند و به اینکه شاید بالاخره احساس کند کاری واقعی انجام میدهد. اما بعد از خودش پرسید آیا واقعاً شغل را میخواهد یا فقط میخواهد از این روزهای بیشکل فرار کند؟ آیا ادامهی تحصیل انتخاب اوست یا راهی است برای عقب انداختن تصمیمی که از آن میترسد؟ آیا مهاجرت چیزی است که واقعاً میخواهد یا فقط نام دیگری برای رفتن به جایی است که هنوز شکستهایش را تجربه نکرده؟
سؤالها پشت سر هم میآمدند و هیچکدام پاسخ روشنی نداشتند. او میتوانست ساعتها دربارهی زندگی فکر کند، برای آیندهاش برنامه بریزد، مسیرهای مختلف را در ذهنش امتحان کند و در پایان، همچنان در همان نقطه بماند. حتی نوشتن، چیزی که زمانی او را به هیجان میآورد، گاهی به یکی دیگر از کارهایی تبدیل شده بود که انجام میداد تا شب برسد. مینوشت، اما نمیدانست نوشتههایش قرار است او را به کجا ببرند. درس میخواند، اما نمیدانست چه زمانی از خواندن به زندگی کردن خواهد رسید. میخواست مستقل باشد، اما استقلال برایش بیشتر شبیه مسئولیتی بزرگ و مبهم بود تا آزادی.
از خودش پرسید چرا اینقدر میخوابد. چرا وقتی بیدار میشود، نخستین چیزی که احساس میکند میل به برگشتن به خواب است. چرا هیچ کاری آنقدر ضروری به نظر نمیرسد که بتواند او را صبح از تخت بیرون بکشد. شاید خسته بود؛ شاید هم از این خسته بود که هر روز را بدون آنکه بداند برای چه شروع میکند، به پایان میرساند. او نمیخواست صرفاً روزهایش را پر کند. نمیخواست زندگیاش به مجموعهای از کارهای مفید تبدیل شود که در پایان، هیچ معنای شخصیای برایش ندارند. چیزی میخواست که متعلق به خودش باشد؛ چیزی که حتی در روزهای معمولی، حتی وقتی شوهرش دور بود و کسی کنارش نبود، بتواند به آن تکیه کند.
ماشین در تاریکی پیش میرفت. پدرش گاهی سرعت را کم میکرد و دوباره به مسیر برمیگشت. خواهرش آهنگی را زیر لب زمزمه میکرد و برادرش به بیرون نگاه میکرد. همه در همان ماشین بودند، اما احتمالاً هرکدام به چیزی متفاوت فکر میکردند. دختر به این فکر کرد که شاید زندگی همین باشد؛ آدمها کنار هم سفر میکنند، از یک جاده میگذرند و به یک مقصد میرسند، اما هیچکدام دقیقاً در یک مسیر درونی حرکت نمیکنند.
ماه کمکم از پنجرهی عقب دور شد. دختر نمیدانست فردا چه تصمیمی خواهد گرفت. نمیدانست باید درسش را ادامه دهد یا سر کار برود، باید بماند یا مهاجرت کند، باید چه چیزی را در زندگیاش تغییر دهد. فقط میدانست که نمیخواهد سالهای آینده هم با همین پرسشها بگذرند؛ پرسشهایی که هر شب در ذهنش میچرخیدند و هر صبح، بدون آنکه جوابی گرفته باشند، دوباره از خواب بیدارش میکردند.
دلش میخواست چیزی پیدا کند که ارزش برخاستن داشته باشد. نه لزوماً چیزی بزرگ، نه مقصدی که دیگران با دیدنش تحسینش کنند. فقط یک مسیر؛ چیزی که بداند چرا انتخابش کرده و وقتی روزهایش سخت میشوند، بتواند به یاد بیاورد که به کدام سمت میرود.
ماشین وارد شهر شد. چراغهای خیابان یکییکی از کنار پنجره گذشتند. پدرش مسیر خانه را بلد بود و نیازی نداشت برای رسیدن به آن از خودش سؤال کند. دختر به دستهای او روی فرمان نگاه کرد و لحظهای به این فکر افتاد که چه خوب است آدم بداند کجا میرود.
بعد سرش را به شیشه تکیه داد.
آن شب هم به مقصد رسیده بودند؛ بیآنکه کسی را که برای دیدنش رفته بودند، ببینند. و دختر، مثل بسیاری از شبهای دیگر، هنوز نمیدانست مقصد خودش کجاست.