
آرمان در زندگیاش سه بار عاشق شده بود و هر سه بار، درست زمانی که مطمئن شده بود دیگر نمیتواند بدون آن آدم زندگی کند، فهمیده بود که آن آدم نمیخواهد با او باشد.
اولین بار، دختری بود که در دانشگاه میدید. نازنین از همان ابتدا به او گفته بود که قصد وارد شدن به رابطه ندارد. آرمان هم پذیرفته بود. با هم حرف میزدند، گاهی قهوه میخوردند و گاهی تا ایستگاه اتوبوس قدم میزدند. نازنین دربارهٔ زندگیاش حرف میزد و آرمان با دقت گوش میکرد. او کمکم از چیزهای کوچکی خوشش آمده بود که شاید دیگران اصلاً متوجهشان نمیشدند: طرز خندیدن نازنین، مکثهایش وسط جملهها و اینکه وقتی چیزی را نمیدانست، بهراحتی اعتراف میکرد.
چند ماه بعد، نازنین با مرد دیگری وارد رابطه شد.
آرمان برای اولین بار فهمید حسادت چقدر میتواند دردناک باشد. شبها گفتوگوهایشان را از ابتدا میخواند و دنبال جملهای میگشت که شاید نشانهای از علاقهٔ پنهان نازنین بوده باشد. با خودش فکر میکرد شاید اگر کمی صبورتر بود، اگر بیشتر به او توجه میکرد یا اگر در آن روز خاص حرف دیگری میزد، همهچیز تغییر میکرد.
رابطهٔ نازنین بعد از یک سال تمام شد، اما او هیچوقت به آرمان برنگشت. آرمان هم هیچوقت چیزی از او نخواست. فقط مدتها بعد فهمید که بیشتر از خود نازنین، به این فکر وابسته شده بود که شاید روزی انتخابش کند.
بار دوم، زنی به نام مهتاب بود که در محل کارش میدید. مهتاب از او خوشش میآمد، اما نه به آن شکلی که آرمان میخواست. با هم صمیمی بودند، به شوخیهای یکدیگر میخندیدند و گاهی بعد از کار بیرون میرفتند. آرمان ابتدا چندان علاقهای نداشت. مهتاب برایش آدم خوبی بود، اما حضورش زندگی او را زیرورو نمیکرد.
تا روزی که مهتاب گفت با مردی آشنا شده است.
آرمان همان شب متوجه شد که دیگر نمیتواند به چیز دیگری فکر کند. ناگهان پیامهای مهتاب برایش مهم شدند. فاصلهٔ میان پاسخهایش را حساب میکرد و از اینکه دیگر نمیتوانست هر زمان که میخواست با او حرف بزند، عذاب میکشید.
وقتی مهتاب رابطهاش را تمام کرد، آرمان بالاخره احساس کرد دوباره میتواند نفس بکشد. چند هفته با هم بیشتر وقت گذراندند و مهتاب حتی یک بار به او گفت که شاید بهتر باشد رابطهشان را جدیتر کنند.
آرمان از شنیدن این حرف خوشحال شد، اما آن خوشحالی چیزی کم داشت.
برای نخستین بار، احتمال اینکه کسی واقعاً او را بخواهد، بهجای اینکه آرامش کند، مضطربش کرد. دیگر خبری از انتظارهای طولانی، حدس زدن احساسات مهتاب و تلاش برای به دست آوردنش نبود. او میتوانست نزدیک باشد، بدون اینکه مجبور باشد چیزی را ثابت کند.
آرمان به خودش گفت هنوز آماده نیست. چند هفته بعد، وقتی مهتاب از او خواست تکلیف رابطهشان را روشن کند، گفت بهتر است دوستان معمولی بمانند.
مهتاب ناراحت شد، اما پذیرفت. چند ماه بعد با مرد دیگری ازدواج کرد.
آرمان در مراسم عروسیاش شرکت نکرد. به خودش گفت هنوز دوستش دارد، اما گاهی در خلوت از خودش میپرسید اگر مهتاب آن روز اصرار نمیکرد، آیا اصلاً متوجه میشد که عاشق اوست؟
بار سوم، ماجرا متفاوت به نظر میرسید.
رعنا زنی مستقل و کمحرف بود که بهندرت دربارهٔ احساساتش حرف میزد. آرمان از همان ملاقاتهای اول جذب او شد. رعنا نه برای جلب توجه تلاش میکرد و نه از توجه آرمان هیجانزده میشد. اگر پیامی میفرستاد، گاهی ساعتها طول میکشید تا جواب بگیرد. اگر پیشنهاد دیدار میداد، رعنا گاهی میپذیرفت و گاهی بدون توضیح خاصی رد میکرد.
آرمان این بار تصمیم گرفت اشتباهات گذشته را تکرار نکند. به خودش گفت باید صبور باشد و اجازه بدهد رابطه طبیعی پیش برود.
اما هرچه بیشتر تلاش میکرد، بیشتر درگیر میشد. روزهایی که رعنا گرم و صمیمی بود، احساس میکرد بالاخره به چیزی نزدیک شده که مدتها دنبالش بوده است. روزهایی که رعنا سرد میشد، تمام ذهنش به پیدا کردن دلیل آن اختصاص پیدا میکرد.
یک شب، پس از چند ماه، بالاخره به رعنا گفت که دوستش دارد.
رعنا با مهربانی به او نگاه کرد و گفت: «تو آدم خوبی هستی، آرمان. ولی من اون حسی رو که تو داری، ندارم.»
آرمان این جمله را قبلاً شنیده بود. بااینحال، شنیدن دوبارهاش مثل تجربهٔ یک شکست تازه بود. تا چند هفته به خودش امید میداد که شاید رعنا نظرش عوض شود. بعد، وقتی فهمید رعنا با مرد دیگری وارد رابطه شده، دوباره همان درد آشنا را تجربه کرد.
این بار اما چیزی در او تغییر کرده بود. بهجای اینکه فقط به رعنا فکر کند، شروع کرد به مرور کردن تمام روابط گذشتهاش.
نازنین، مهتاب، رعنا.
سه زن متفاوت، با شخصیتها و زندگیهای متفاوت. هیچکدام شبیه دیگری نبودند. تنها وجه مشترکشان این بود که هیچکدام او را آنطور که او میخواست، نخواسته بودند.
آرمان به یاد آورد که در هر سه رابطه، لحظهای وجود داشت که طرف مقابل به او نزدیک شده بود؛ لحظهای که امکان یک رابطهٔ واقعی به وجود آمده بود. اما درست در همان لحظهها، او یا عقب کشیده بود یا احساسش تغییر کرده بود.
این فکر ابتدا آزارش داد. بعد سعی کرد آن را کنار بزند. شاید فقط بدشانس بود. شاید هنوز آدم مناسبش را پیدا نکرده بود. شاید عشق همین بود: خواستن کسانی که نمیتوانی داشته باشی.
اما یک سؤال ساده نمیگذاشت آرام بگیرد: اگر روزی زنی پیدا میشد که دقیقاً به اندازهٔ او دوستش داشت، چه اتفاقی میافتاد؟
چند ماه بعد، از طریق یکی از دوستانش با دختری به نام سارا آشنا شد. سارا از همان دیدار اول به او علاقه نشان داد. وقتی حرف میزدند، با اشتیاق گوش میکرد. خودش پیام میداد، برای دیدار بعدی پیشنهاد میداد و از اینکه آرمان را میدید، خوشحال به نظر میرسید.
آرمان ابتدا از این توجه لذت برد. احساس کرد بالاخره لازم نیست برای هر نشانهٔ کوچک علاقه، ساعتها فکر کند. میتوانست خودش باشد و بداند که طرف مقابل از بودن با او خوشحال است.
اما چند هفته بعد، بیآنکه اتفاق خاصی افتاده باشد، اشتیاقش کمتر شد. پیامهای سارا دیگر هیجان گذشته را نداشتند. وقتی قرار میگذاشتند، گاهی ترجیح میداد در خانه بماند. بهانههایی پیدا میکرد که دیدارشان را عقب بیندازد.
سارا متوجه تغییر رفتارش شد و یک روز از او پرسید: «من کاری کردم که دیگه نمیخوای منو ببینی؟»
آرمان گفت: «نه. تو هیچ کار اشتباهی نکردی.»
و واقعاً هم همینطور بود.
سارا نه بیش از حد به او میچسبید، نه از او انتظارهای غیرمنطقی داشت و نه میخواست او را تغییر دهد. فقط دوستش داشت و این علاقه را پنهان نمیکرد.
آرمان برای اولین بار با این احتمال روبهرو شد که شاید مشکل، همیشه در آدمهایی نبوده که انتخاب میکرده است.
او رابطه را تمام کرد. سارا گریه کرد، اما به تصمیمش احترام گذاشت و دیگر به او پیام نداد.
چند هفته بعد، آرمان متوجه شد که مدام به سارا فکر میکند. نه به این دلیل که ناگهان ویژگی تازهای در او کشف کرده باشد، بلکه چون دیگر در دسترسش نبود. وقتی میخواست به او پیام بدهد، به یاد میآورد که سارا دیگر منتظرش نیست. وقتی میخواست او را ببیند، میدانست که شاید سارا ترجیح بدهد نبیندش.
احساسی که تصور میکرد در حال از دست دادنش است، دوباره در او زنده شده بود.
این بار، آرمان از خودش نپرسید چرا سارا را از دست داده است. پرسید چرا وقتی میتوانست او را داشته باشد، دیگر آنقدر نمیخواستش.
شاید برای او، عشق فقط دوست داشتن یک آدم نبود. شاید بخشی از احساسش در فاصلهای شکل میگرفت که میان خودش و دیگری وجود داشت؛ فاصلهای که باید با تلاش، انتظار و امید پر میشد. وقتی فاصله از بین میرفت، دیگر نمیدانست با خودش و آن آدم چه کند.
او سالها تصور کرده بود که عاشقترین آدم زندگیاش است؛ کسی که برای دوست داشتن دیگران حاضر است بارها رنج بکشد. حالا احتمال دیگری را هم میدید: شاید گاهی رنج، چیزی بود که احساسش را زنده نگه میداشت.
آرمان هنوز نمیدانست آیا واقعاً عاشق نازنین، مهتاب و رعنا بوده است یا نه. نمیتوانست احساسات گذشتهاش را باطل کند. دلتنگیهایش واقعی بودند، حسادتش واقعی بود و درد از دست دادنشان هم واقعی بود.
اما واقعی بودن یک احساس، لزوماً به این معنا نبود که علت آن را میفهمید.
مدتها بعد، وقتی به رابطههای گذشتهاش فکر میکرد، دیگر فقط به این فکر نمیکرد که چرا آن زنها او را انتخاب نکردند. به این هم فکر میکرد که چرا خودش، بارها و بارها، کسانی را انتخاب کرده بود که نمیتوانستند او را انتخاب کنند.
شاید او از طرد شدن لذت نمیبرد. شاید فقط در رابطهای که احتمال طرد شدن وجود داشت، احساس میکرد چیزی برای به دست آوردن دارد؛ چیزی که میتوانست ارزشش را ثابت کند، تنهاییاش را معنا بدهد یا به زندگیاش هیجان ببخشد.
و شاید اگر روزی کسی بدون تردید دوستش میداشت، مجبور میشد با پرسشی دشوارتر روبهرو شود: وقتی دیگر لازم نیست کسی را به دست بیاوری، وقتی لازم نیست منتظر بمانی تا انتخابت کند، وقتی عشق دیگر میدان اثبات خودت نیست، آیا هنوز میتوانی دوست داشتن را ادامه بدهی؟
آرمان جواب این سؤال را نمیدانست.
فقط میدانست که تا آن روز، همیشه فکر کرده بود مشکل این است که هیچکس او را به اندازهٔ کافی دوست ندارد.
حالا برای نخستین بار احتمال میداد که شاید خودش هم، وقتی کسی به اندازهٔ کافی دوستش دارد، بلد نیست چهکار کند.