نقل است که جوانکی چون پایاننامهی ارشدش را در رشته علوم کامپیوتر دفاع کرد و نمره عالیاش را هم گرفت. با خود گفت: «اکنون چه؟ دلت خوش است که پژوهشی کردهای ولی در دل میدانی که این پژوهشت دردی از مردم را که دوا نمیکند هیچ، نان و آبی برای خودت هم فراهم نمیکند.» به این ترتیب، مصمم شد که درس را کنار نهد و به سراغ آب و نان برود.

اما تا از درِ دانشگاه آمد بیرون و خواست به دنبال کار برود، قانون جلویش را گرفت (جوانک نیز بسیار قانونمدار و قانوندوست بود). ماشین را کناری کشید و پیاده شد و به نزد قانون رفت. قانون را در آغوش کشید و پرسید: «ساغر بُوَد پُر مِی در روزگارت؟» قانون گفت: «مرا پرسی که چونی؟ چونم ای دوست؟ جگر پرخون و دل پردردم ای دوست!» جوانک گفت: «بلا به دور باشد انشاالله. اگر کاری از من ساخته است بگو تا انجام دهم.» قانون هم درجا درآمد که: «گل گفتی جوان و دُر سُفتی! اینک کار و دیار را بگذار و عازم سربازی شو!» جوانک، چهرهاش را به معصومانهترین شکل درآورد و آرزوهای گوناگونی که برای جوانیش داشت، در چشمانش حلقه زد و به قانون نگاه کرد. اما قانون گفت: «بنده مأمورم و معذور! ولی به حسب رفاقت، عرض میکنم که برای نخبگان، طرحهای خاصی هست و سربازی برایشان نیست الا آبی گوارا!» جوانک گفت: «به حق چیزهای هرگز نشنیده! باشد. گردن ما از مو هم باریکتر. به سربازی میروم.»

خلاصه جوانک، راه افتاد و به بنیاد نخبگان رفت، کارش زود انجام شد و آنجا هم سخنهای قانون را تأیید کردند. گفتند حتی میتوانی از یک جای مشخص، خودت معرفینامه بگیری و خدمت را آنجا بگذرانی. جوانک به راستی بوی بهبود ز اوضاع جهان میشنید. سخت خوشدل شدی و به شادکامی شش ماهی را، این سو و آن سو، جایگاهی نیکو میجست تا سربازیاش را بگذراند. یکبار با دوستی نشسته بود و گفت: «چگونه است که به معلمی، سربازیام را بگذرانم که شغل شریفی است و من نیز شیفتهی آ...» دوستش امان نداد که صحبت تمام کند و به او تاخت که: «جوانک! تو را چه میشود؟ معلمی را که بسیارند که توانند به جای آورند. تو را ز کنگره عرض میزنند صفیر! راستی میخواهی این اندازه که از علوم روز و رایانه و امثال اینها خواندی، کناری نهی و به یک ریاضی مدرسه، بسنده کنی.» جوانک نیز با باریکتر از مو بودن گردنش اشاره کرد و به دیده اطاعت از دوستش این نصایح را پذیرفت.

چون شش ماهی گذشت. پس از جستجوهای بسیار و رفتن به تهران و بازگشتن. ناگهان دید که «سالها دل طلب جام جم از ما میکرد، آنچه خود داشت ز بیگانه تمنا میکرد». شرکت بسیار خوبی در همان یزد خودشان پیدا شد. جوانک نیز بیصبرانه منتظر بود که سربازی را در آن شرکت بگذراند. به سرعت، انبوه مدارک ضروری مورد نیاز بننم (بنیاد نخبگان نیروهای مسلح) را برایشان ارسال کرد و به انتظار بنشست. گذشت و گذشت و گذشت. جوانک زنگ زد و زنگ زد و زنگ زد. جواب نداند. جواب ندادند. جواب ندادند. جواب الف را دادند. جواب ب را دادند. حرفهایشان متناقض بود. اما جوانک به قانون ایمان داشت. حتماً وقتی کارهایت را درست انجام میدهی، همه چیز به خوبی پیش میرود. گذشت تا اینکه بالاخره، آخرهای آذرماه بود که به او زنگ زدند و گفتند که برای گذراندن سربازی به دعدم (واقع در ناکجا آباد تهران، روبهروی باغ پرندگان) برود. جوانک خندید و گفت :«اشتباه شده است. چون او قرار بوده که سربازی را در یزد بگذراند.» اما از پشت تلفن گفتند که خنده ندارد و باید به همینجا بیاید. جوانک اعتراض کرد که: «برادر! قانون چنان گفته! شش ماه عمر صرف کردم که شرکتی بیابم! فلان! بهمان! اِل! بِل!» ولی آقای پشت تلفن گفت: «همین است که هست!» جوانک گفت: «حال که چنین است لااقل اگر مشکلی نیست یکباره آخر دی ماه و پیش از دوره آموزشی سربازی خدمتتان میرسم.» مرد گفت: «ملالی نیست. آسوده باش.» جوانک، برخورد خوب آن مرد را به فال نیکو گرفت و گفت: «حتماً خیری در این بوده. اگر قانون صلاح دیده که به دعدم بروم، پس باکی نیست.»
از آن سو، جوانک قصه ما به پلیس +۱۰ رفت و دفترچه را پست کرد و با خیال آسوده منتظر بود که اول بهمن برای گذران دوره آموزشی به پادگان شهید مدرس کرج برود. ناگهان ۲۹ آذر برایش پیامک آمد که برای سربازی باروبندیلش را جمع کند و به فلان پادگان نیروی دریایی در استان فارس برود. «حتماً شوخیشان گرفته. این دیگر یعنی چه؟» اما هرچه پیامک را نگاه کرد، نشانی از شوخی در آن ندید. راه افتاد و به همان مرکز پلیس +۱۰ رفت و از آن خانم محترم ماجرا را جویا شد. خانم محترم با قلبی اندوهگین و دلی پردرد تایید کردند که بله برای سربازی پسفردا باید عازم شوی و خبری از نخبگان نیست. جوانک دیگر برآشفت. یا به عبارت بهتر، خواست تا برآشوبد اما خانم محترم تا قُلقُلهای اولِ خونبهجوشآمدن را دید، گفت: «جوانجان! ما همه هیچکارهایم و تنها استعلام میگیریم و اطلاعات ثبت میکنیم. هرچه فریاد داری، بر سر نظاموظیفه بزن!» جوانک درمانده، شرط ادب به جای آورد. خشمها را جمله یکجا کرد و راهی نظاموظیفه شد.

خشمهای انبارشده منتظر بودند اما نگهبان دم در که تقصیری نداشت، پس هیچ. وارد که شد. به اتاق اول رفت. مرد مهربانی پرسید «کارت چیست؟» تا جوانک بیاید، داستانش را بگوید و خشمش را خالی کند. لبخندی زد و گفت: «به اتاق دوم مراجعه کنید.» در اتاق دوم کسی نبود. به اتاق سوم مراجعه کرد. در اتاق سوم، تا جوانک دم برآورد، خشمی دهبرابر بالاتر به سویش سرازیر شد. در نهایت معلوم شد اصلاً کار جوانک ربطی به آنها ندارد. در نهایت به اتاقی رسید که مسئول مربوطه آنجا بود. جوانک که دیگر نیمچه خشمی بیشتر برایش نمانده بود، ماجرا شرح داد. افسر گرامی، شماره ملیاش را پرسید. جوانک گفت و افسر در سیستم آن را جستجو کرد و گفت «باید به نیروی دریایی فارس بروی.» جوانک خواست دوباره ماجرای نخبگان و چند ماه وقت گذاشتن و اینها را بگوید. افسر گفت: «اصلاً بننم دیگر چیست؟» جوانک مبهوت گفت: «باباجان! مگر شما خودتان جزو نم نیستید؟ آنوقت از بننم خبر ندارید.» افسر گفت: «نه! باید به سربازی بروی.» جوانک خردهپاشهای شجاعتش را جمع کرد و به افسر که دیگر به مراجع دیگری پاسخ میداد، گفت: «اگر نروم، چه؟» افسر چشمانش را گرد کرد و گفت: «نروی؟!! مگر دست خودت است که نروی؟ غیبت میخوری و بدبخت میشوی! مگر مملکت قانون ندارد که تو میخوای سربازی نروی!» جوانک باز شروع کرد از پایبندیاش به قانون بگوید و از اینکه واقعاً میخواهد به سربازی برود و امثالها اینها که افسر به او رساند که: «من گوش استماع ندارم لما تقول!»
خاکشیر، از نظام وظیفه بیرون آمد (منظورم جوانک است، چون دیگر واقعاً خرد و خاکشیر شده بود). دستش به هیچجا نمیرسید. ناگهان دریافت که دستش به خودش میرسد. نشست پشت ماشین و تا خانه، یکریز به خودش دشنام داد. در میانه راه، جایی چاقوکشی میکردند. پیاده شد و میان چاقوکشان رفت تا آنها را از هم جدا کند. مردم انذارش دادند که تو را نیز کارد میزنند. اما او خیالش آسوده بود، چون در وضعیتی بود که اگر کارد میزدی، خونش در نمیآمد. واقعاً هم وقتی چاقوکشها، هفت هشت چاقو به او زدند، خونش درنیامد. چاقوکشها هم مبهوت با سلام و صلوات از هم جدا شدند. به راستی که اگر آنروز با تلخیسنج، تلخکامیاش را اندازه میگرفتند، بالاترین میزان را نشان میداد.
در خانه، چون ماجرا را برای خانواده تعریف کرد، جملگی سه ساعت بنشستند و به این فکر میکردند که چگونه میشود که «این همه پریشانی بر سر پریشانی؟» ناگاه برادر جوانک، به فکرش رسید که چند دوستش نیز چنین دورهای را گذراندهاند و شاید بتوانند کمکی بکنند. تلفن زد. همه نگاه کردند و گوش دادند. تلفن زد. همه نگاه کردند و گوش دادند. تلفن زد. جواب نداد. تلفن زد. همه نگاه میکردند و گوش میدادند که روزنه امیدی باز شد. عباس میگفت که گروهی در تلگرام هست که جمله جوانان سرباز و نخبه در ادوار تاریخ در آن عضوند و خلاصه در آن گروه «مشکلی نیست که آسان نشود». چون رؤیا میمانست اما چون جوانک آزمود، دید آری. به طرفهالعینی و دو پیامک در تلگرام و یک پیامک در ایتا مشکل حل شد. باز به وضعیت قبلی بازگشت. مراجعه به دعدم برای دریافت پروژه جایگزین و آموزشی هم اول بهمن در پادگان شهید مدرس.
دیگر خسته شدم. این همه نوشتم و هنوز جوانک بیچاره آموزشی را هم نگذرانده! کشمکش روزگار اگر گذارد، شاید مابقی را نیز بنویسم. سودی که برای کسی ندارد اما شاید آن جوانک قدری تسکین یابد!
سپاس و شکر خدای را
شهریور ۱۴۰۵