ویرگول
ورودثبت نام
شهرام بهرام نژاد
شهرام بهرام نژادمشاور کسب و کار و توسعه فردی مدیران نویسنده کتاب توسعه فردی مدیر کاب و هوش هیجانی مدیر کاب
شهرام بهرام نژاد
شهرام بهرام نژاد
خواندن ۱۱ دقیقه·۲ سال پیش

فصل اول کتاب "توسعه‌ی فردی مدیرکاب"

"کاب" شخصی آقای مدیر

ما کمتر واژه­ای را می­توانیم پیداکنیم که به اندازه­ی کارایی و اثر بخشی و بهره­وری مدیران، در جلسات مدیریتی از آن صحبت بشود. حال این­که معمولا تفاوتی بین این کلمات قائل نیستیم. نمی­دانیم آیا باید کارا باشیم یا اثربخش یا بهره­ور؟ پس شروع کنیم تا بتوانیم یک مدیر کاب باشیم. مدیری که دارای هر سه ویژگی باشد .

تفاوت این سه عبارت نیز اغلب بحثی است که در نخستین ساعت­های آموزش­های مدیریتی برای مدیران تشریح می­شود. معمولاً اتفاق نظر جدی روی تعریف کارایی و اثربخشی و بهره­وری وجود ندارد. نویسندگان و تحلیلگران مختلف بسته به نیازهای خودشان تعریف­های گوناگونی از این مفاهیم ارائه می­دهند. بگذریم از این­که ما خیلی از مواقع از سر عادت و برای ایجاد وزن و ساختن قافیه در جملات خودمان این اصطلاحات را کنار هم به کار می­بریم و از تفاوت­های آن­ها چشم­پوشی می­کنیم.

شاید این سوال در ذهن­تان ایجاد شود که چرا اول این مسئله را مطرح کردم؟ چون در این کتاب قصد دارم "کاب" شخصی شما ارتقا را ببخشم. یعنی هم کارایی و اثر بخشی و هم بهره­وری شما را بهبود بدهم. تا زمانی که نتوانیم تعاریف این مقوله­ها را از هم تشخیص بدهیم، مطمئنم دچار سردرگمی خواهیم شد. در مفهوم کارایی توجه به میزان منابع استفاده شده، برای انجام یک فعالیت در نظر گرفته می­شود؛ که در ادبیات مهندسی به آن راندمان گفته می­شود؛ و یا به معنای کاهش اتلاف منابع در انجام یک فعالیت، کارایی گفته می­شود؛ ولی در تعریف اثربخشی به میزان همسو بودن فعالیت­ها و کارها با هدف­های تعیین شده اطلاق می شود. بنابراین افزایش اثربخشی به این معنا است که فعالیت­های ما، بیش از گذشته با هدف­های ما همسو شده باشد. چه در زندگی شخصی و چه در زندگی سازمانی. اثربخشی زمانی معنا و مفهوم پیدا می­کند که ماموریت و چشم­انداز آینده و اهداف تعریف شده باشد. اگر ندانیم چه می­خواهیم بکنیم، هرگز نمی­توانیم اثر بخشی را افزایش دهیم. برای تکمیل این دو تعریف می­شود از کلمه­ی بهره­وری مدیران استفاده کرد،که مجموع برایند کارایی و اثربخشی می­باشد. روی سخن ما در این کتاب افزایش بهره­وری مدیران است. این مدیر می­تواند مدیر یک سازمان عریض و طویل، یک ارگان، یک کارخانه، کسب و کارهای کوچک، و یا حتی مدیر یک خانواره باشد.

یک مدیر برای آن­که بتواند همیشه "کاب" باشد، باید تصمیم بگیرد که در هر مرحله از مراحل تصمیم­گیری میزان هزینه­ی هر یک از اقدامات خود را بررسی و برآورد کند؛ و با در نظر گرفتن این­که،کار مورد نظر با کمترین هزینه انجام شود و نتیجه­ی درستی داشته باشد، تصمیم نهایی را بگیرد. همان­طورکه می­دانید انواع گوناگونی در بهره­وری سازمان وجود دارد، که شامل بهره­وری شخصی مدیر بهره­وری کارکنان و بهره­وری سازمان است. در این­جا هدف من تاکید و تفسیر بهره­وری مدیر است. من در نظر دارم که بهترین شرایط را برای بهره­وری مدیر با شما در میان بگذارم. یک مدیر اول باید از نظر شخصی برای خود ایجاد بهره­وری نماید، تا بتواند آن را به کار گیرد و در نهایت به سازمان خود تسری دهد.

«همه برای تغییر دادن دنیا فکر می­کنند؛ ولی هیچکس به تغییر دادن خودش فکر نمی­کند.» (تولستوی)

روشنگری مهمترین مفهوم در بازدهی شخصی محسوب می­شود. هرچه نسبت به چیزی که می­خواهید و یا کاری که باید انجام دهید، روشن­تر برخورد کنید، از بین بردن تعلل در کار و عدم اراده­ی انجام کار ساده­تر می­شود. یکی از دلایل اصلی که در زمان انجام کار دچار تعلل و فقدان انگیزه و ابهام و سردرگمی می­شوید و در مورد کارها ثبات رای ندارید، این است که الگوی ذهنی روشن وآشکاری نسبت به موضوع مورد نظر ندارید. باید که بتوانید کاملاً صریح وآشکار تصمیم گرفته و کار مورد نظر را در ذهن خود ثبت کنید؛ تا بتوانید با تمام توان از طریق تلاش و تکاپو به انجام کار نائل شوید.

یک مدیر هوشمند باید اهداف خود را روشن کرده و بین اهداف خود اولویت­هایی را مشخص کند و با توجه به اولویت­های مشخص شده،روزانه به دنبال انجام امور باشد. در آموزش مدیران موفق خیلی در این اصل تکیه شده که اهداف و ادعاهای خود را یادداشت کنید؛ چرا که وقتی اهداف و اولویت‌های خود را روی کاغذ ثبت می­کنید، ذهن خود را متمرکز بر این موضوع می­نمایید و میزان موفقیت در اهداف به شدت افزایش می­یابد. در کتاب قرآن نیز به این امر مهم به این صورت تاکید شده است:

«ن و القلم و ما یسطرون » «ن، سوگند به قلم و آ­­ن­چه که با قلم می­نویسند.» (سوره قلم جزء۲۹ )

میزان افراد بزرگسالی که اهداف خود را به صورت واضح وآگاهانه می­نویسند، حدود ۳ درصد کل جمعیت است. بی­گمان اگر امری چون نوشتن نبود، انسان همانند دیگر موجودات زمینی نمی­توانست تا این­جا پیشرفت کند و همه­ی هستی را تحت سیطره و سلطه­ی خویش درآورد. چرا که عامل حاکمیت انسان بر هستی و تسخیر آن علم است که از طریق نوشتن فراهم می­شود.

به قول «برایان تریسی» یکی از قواعد کلی برای موفقیت روی کاغذ فکر کردن است. جالب است بدانید در دنیای تکنولوژیک امروزی میزان افراد بزرگسال که اهداف خود به طور واضح و آگاهانه می­نویسند ۳ درصد می­باشند.

فرمول­های بسیاری برای تنظیم و دستیابی به اهداف وجود دارد که دانشمندان مطرح کردند و مدیران توانستند با به کارگیری آن­ها در توسعه­ی فردی خود و توسعه سازمان­های خود به موفقیت برسند. در این­جا من سعی دارم ساده­ترین آن را خدمت شما عزیزان عرض کنم.

فرمول اولیه­ی دست­یابی به اهداف:

۱. اهداف خود را روشن، صریح و مکتوب بنویسید:

بدانیدکه چه می­خواهید؟ در دنیای کنونی و سازمان­های یادگیرنده و ارزش­آفرین مدیران از طریق آگاهی از دیدگاه زیردستان و متفکران سازمان خود می­توانند به آن­ها دست یابند، و اولویت اهداف و مسیر را تعیین کنند. مطمئناً با بحث و گفتگو با اعضای سازمان و توجه به ایده­های آن­ها می­توان در حل مشکلات نیز پیشرو بود. عجیب این است که عده­ی زیادی از مدیران همه روزه در حال کار کردن روی فعالیت­های کم ارزش هستند؛ زیرا آن­ها هیچگاه به اولویت­بندی مسائل دقتی نداشته و چنین بحث مهمی را با زیردستان خود نداشتند.

در اینجا سوالی مطرح می شود:

آیا می­توانیم برای خود و سازمان خود ده­ها هدف را در نظر بگیریم؟

پاسخ قطعی منفی است؛ چرا که یکی از علت­های عدم دستیابی به اهداف همین تعداد آن است. توجه داشته باشیم که یکی از نکات مهم در رسیدن به اهداف تمرکز است؛ یعنی هرچه تمرکز شما روی خواسته­هایتان بیشتر باشد، انرژی ذهنی بیشتری روی آن سوار می­باشد. آن وقت احتمال دستیابی­تان بالاتر می­رود و میزان اهمیت این اهداف در نزد زیردستان شما نیز افزایش می­یابد. در واقع اهداف شما مثل فرزندان­تان می­باشند که هرچقدر تعدادشان کمتر باشد، سهم هر کدام از آن­ها از وقت و انرژی و هزینه و تربیت و پرورش­شان بیشتر می­شود.

بر این اساس هدف­های محدودی داشته باشید. شما می­توانید حدود سه تا پنج حرف را در هر مقطع زمانی انتخاب کرده و به مرور زمان هر کدام از اهداف که تحقق یافت، هدف دیگری را جایگزین کنید. در اصل شما نباید در هیچ مقطع زمانی بیش از ۵ هدف داشته باشید.

اما سوال دیگر این است که چرا ما فقط روی یک هدف متمرکز نشویم، و تمام ذهن­مان را متوجه یک هدف نکنیم،تا تمرکزمان به نهایت خود برسد؟

باید بگویم فقط داشتن یک هدف دست کم به دو دلیل اشتباه است:

اول این­که «انسان و سازمان» وجودی دارای ساختاری چند بعدی هستند و جنبه­های مختلفی دارند.

ابعاد وجودی انسان عبارتند از: زیستی، روانی، اجتماعی، معنوی.

ابعاد وجودی سازمان: پیچیدگی،تمرکز، اندازه، فرهنگ سازمانی،کار آفرینی و...

دوم این­که اگر مدیر یا سازمان صرفاً یک هدف داشته باشد، دچار وابستگی ذهنی و ساختاری می­شود و اگر به هر دلیلی به آن نرسد، دچار فروپاشی و تخریب و شکست می­شود.

ایده آل این است که مدیر با توجه به همه جنبه ها و ابعاد مهم سازمان ۳ تا ۵ هدف را مشخص و مکتوب و پیگیری کند

۲. اهداف خود را اولویت­بندی کنید:

بعد از تعیین اهداف برای هر یک نسبت به این­که چه مقدار تاثیر در زندگی و شرایط کاری شما دارد، ضریب اهمیتی اختصاص دهید. سپس با توجه به آن ضریب ترتیب اولویت آن­ها را مشخص کنید. در مدیریت زمان بدترین استفاده از زمان این است که کارهایی را به بهترین نحو انجام دهیم که اصلا نیازی به انجام آن نیست.

«اگر کاری را که آسان است انجام دهی، زندگی سخت می­شود و اگر کاری که سخت است را انجام دهی زندگی آسان خواهد شد.» (لس براون)

« کاری که بیشترین ترس را از انجامش داریم، همان کاری است که بیشتر از همه نیاز داریم انجامش دهیم.» (تیم فریس)

۳. برای اهداف خود زمان تعیین کنید:

پیش از این گفتیم که برای خود ۳ تا ۵ هدف دقیق روشن، واقعی، باورپذیر و مکتوب تعیین کنید. قدرت رهبری، زمان­دار کردن اهداف است. مقابل هر هدف یک تاریخ مشخص بنویسید. در واقع برای خود اعلام کنید که می­خواهید در نهایت تا چه تاریخی به این هدف برسید. دقت کنید برای زمان­دار کردن اهداف خود فاصله زمانی ننویسید، بلکه تاریخ دقیق مشخص کنید. به عنوان نمونه بنویسید: هدف اول= تا آخر شهریور سال.

توجه داشته باشید که زمان بندی اهداف برای دستیابی به آن بسیار ضروری است. وقتی اهداف­تان را زمان­دار کردید، در حقیقت برای خود و کارکنان خود یک ضرب الاجل تعیین کرده­اید، و با هر بار نگاه کردن به اهداف­تان هم خود و هم کارکنان ناخودآگاه ذهن و جسم خود را به تکاپوی بیشتر وا می­دارند. در صورتی که برای اهداف خود زمان مشخص نکنید، هرگز این اتفاق نخواهد افتاد.

برای زمان بندی اهداف خود این نکات را به یاد داشته باشید که مقابل اهداف خود، تاریخ شروع حرکت و تلاش را ننویسید. از همان لحظه شروع کنید و زمان تحقق آن را یادداشت کنید. مثلاً به جای نوشتن کنترل خشم از همین الان بنویسید: از اول شهریور.

توجه داشته باشید که ما برای ایجاد و تقویت این کار از همین لحظه تلاش خود را آغاز می­کنیم. روی این موضوع تمرین و تلاش می­کنیم، تا پس از رسیدن به آخر شهریور. ما باید تا حد قابل قبولی این ویژگی را در خود ثبت کرده باشیم.

به این نکته هم توجه کنید که زمان­هایی طولانی را برای رسیدن و هدف انتخاب نکنیم؛ زیرا این باعث می­شود، شوق و اشتیاق و تمرکز خود را به مرور زمان از دست بدهیم و نهایتاً به هدف خود نرسیم.

اگر کمی تامل در نوع نگرش و آموزش آموزگاران موفقیت کنید؛ یا زندگی­نامه بزرگان را بخوانید، به اهمیت این موضوع بیشتر پی می­برید که خیلی از افرادی که اهداف­شان را نوشته­اند، هر هفته آن را بررسی می‌کنند و نوع روابط وتصمیمات خود را با آن هم راستا می­کنند. این باعث می‌شود که آن­ها به هیچ وجه از اهداف خود دور نشوند، و هر لحظه خود را در مسیر هدف خود ببیند. چنانچه انحراف از مسیر داشته باشند، سریع می­توانند از مسیر برگردند. بدین­گونه کارهای اضافه از زندگی به خودی خود حذف می شود.

از هر کاری که تصور می­کنید، برای تحقق اهداف­تان کمک می­کند، لیستی تهیه کنید. هر روز سعی کنید نکاتی را به این لیست اضافه کنید. این لیست به شما تصویری عینی از اهداف فعالیت­های مرتبط به هدف­تان را می­دهد.

اگر کمی به زندگی گذشته­ی خود توجه کنید، با مروری هر چند سطحی در گذشته­ی خود در می­یابید که هر کاری را که روی آن روزها متمرکز بوده­اید، به راحتی انجام داده­اید؛ و هر کاری را که روی آن متمرکز نبوده­اید، در وادی زمان گم کرده‌اید و حتی آن را فراموش کرده‌اید. پس شروع کنید! زیرا که به قول معروف: « ماهی را هر وقت از آب بگیری، تازه است.»

«مهمترین امر در مورد هدف این است که هم اکنون برای خود هدفی تعیین کنیم.»

(جفری آلبرت)

۴. لیستی که برای انجام امور روزمره نوشته­اید، سازماندهی کنید و طبق اولویت آن را بنویسید.

سعی کنید همیشه دفترچه­ی کوچکی همراه خود داشته باشید و هر شب قبل از خواب با توجه به مسیر راه رسیدن به اهداف­تان،کارهای روزمره را اولویت­بندی کنید. سپس هر روز صبح، به ترتیب اولویت شروع به انجام آن­ها کنید. یادم هست زمانی که خودم این کار را انجام می­دادم همیشه وقت کم می‌آوردم و دوست داشتم ساعات شبانه روز به جای ۲۴ ساعت ۳۰ ساعت باشد، تا بتوانم تمام کارها را انجام دهم؛ ولی با کمی تامل در یافتم چون کارها را با اولویت بندی انجام می­دهم، اثربخش­ترین کارها انجام می­شود و در انتهای لیست موارد کم ارزش­تری باقی می­ماند، که با انجام ندادن آن هیچ اتفاق خاصی نمی‌افتد. معمولاً کارهای مانده، فعالیت­هایی بودند که نتیجه­ی شگرفی در زندگی شخصی من نداشتند. با در اختیار داشتن کارهای روزمره­ی مطلوب، طرح سازمان یافته­تری برای فعالیت­های بسیار کارآمدتر و موثرتر داشتم و همیشه نتایج بهتری را از آن زمانی که این اهداف را در ذهن خود حمل می­کردم، می­گرفتم.کاملا ضروری و لازم است که تصمیم گیری راجع به کاری که نیاز است را اول انجام دهید .

۵. طبق سازماندهی که در لیست دارید، با قدرت شروع به انجام امور کنید:

باید اقدامات به سرعت اجرا شود و به هیچ وجه نباید خللی در کارها به وجود بیاید. به گفته­ی بزرگی:

«اگر یک برنامه­ی متوسط به صورت قاطعانه انجام شود، بهتر از آن است که یک طرح عالی قاطعانه انجام نشود.»

در نظر داشته باشید که طبق لیست نوشته شده برای کارهای روزمره، به سمت هدف خود حرکت کنید و شب برای فردا به فکر چگونگی رسیدن به پیشرفت در مسیر حرکت باشید . آن­گاه پیشرفت خود را ببینید.

وقتی صبح حرکت را آغاز کردید، به حرکت خود ادامه دهید و متوقف نشوید. حواستان باشد در این میان سرگرم کارهای بیهوده­ی روزمره­تان نشوید و برای تک تک لحظات خود برنامه داشته باشید. مطمئناً این انضباط به تنهایی از شما فردی با کاب بالا و موفق خواهد ساخت، و شما را به فردی که در نسل خود می­درخشد، تبدیل خواهد کرد. این روش به شما انگیزه می­دهد و شما را متعهد به فعالیت و خلاقیت می­نماید، و انرژی شما را در جهت مثبت آزاد می­نماید.


در ادامه، فصول بعدیِ کتاب نیز منتشر خواهند شد.

بهره وریتوسعه فردیموفقیت
۴
۰
شهرام بهرام نژاد
شهرام بهرام نژاد
مشاور کسب و کار و توسعه فردی مدیران نویسنده کتاب توسعه فردی مدیر کاب و هوش هیجانی مدیر کاب
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید