ویرگول
ورودثبت نام
شقایق فکوری
شقایق فکوریخبرنگار حوزه سیاسی اجتماعی
شقایق فکوری
شقایق فکوری
خواندن ۲ دقیقه·۱ ماه پیش

دکترینِ بازدارندگی نامتقارن؛ تحلیل قدرت ساختاری ایران از مسیر شریان‌های انرژی

«لعنتی، یک اتفاقی باید بیفتد!»؛ این دیالوگِ یک فیلم هالیوودی درباره پایان جهان نیست. این عینِ جمله‌ای است که گزارشگر نشریه «پولیتیکو»، از زبانِ هسته مرکزیِ قدرت در کاخ سفید نقل می‌کند. این صدای استیصالِ هژمونی است که ماشینِ عظیمِ سرمایه‌داری‌اش به پت‌پت افتاده است.

کمتر از دو ماه مانده به انتخابات میان‌دوره‌ای در ایالات متحده، زنگ‌های خطر در واشنگتن به صدا درآمده‌اند. نشریه پولیتیکو در گزارشی اختصاصی فاش کرده است که دولت ترامپ، تحت فشار بی‌سابقه افکار عمومی و سناتورهای ایالت‌های کشاورزی، در حال بررسی یک تصمیم رادیکال است: «توقف ۹۰ روزه صادرات گازوئیل آمریکا». دلیل این استیصال چیست؟ رسیدن قیمت گازوئیل به رکورد تاریخی ۶.۵۲ دلار در هر گالن.

توانایی اختلال در شریان‌های اقتصادی جهان یک قدرت بازدارنده است.

این خبر تأیید می‌کند که هرگونه درگیری نظامی با ایران یا بی‌ثباتی در زیرساخت‌های پالایشگاهی غرب آسیا، فوراً به یک شوک انرژی جهانی تبدیل می‌شود. گزارش افشاگرانه «پولیتیکو» از بحران بی‌سابقه در کاخ سفید به وضوح نشان می‌دهد که چگونه امنیت ملی آمریکا به قیمت سوخت در پمپ‌بنزین‌هایش گره خورده و باکِ خالی شهروندان، به کابوس انتخاباتی واشنگتن تبدیل شده است. این یعنی: ابزار انرژی همچنان یکی از برنده‌ترین کارت‌های بازی ایران است و نشان می‌دهد آسیب‌پذیریِ غرب در برابر اختلال در زنجیره تأمین انرژی تا چه حد بالاست.

ابرقدرت‌ها روی کاغذ شکست‌ناپذیر به نظر می‌رسند؛ اما واقعیتِ میدانی چیز دیگری است. از منظر اقتصاد سیاسی بقایِ سیستم سرمایه‌داریِ مرکز، به شدت وابسته به استثمار و بلعیدنِ انرژیِ ارزان از پیرامون است. وقتی این شریان به هر دلیلی مختل شود، تضادهای درونیِ سیستم فوراً سر باز می‌کنند.

تنش‌های اخیر در غرب آسیا و تقابل با ایران، در کنار بحران اوراسیا، نشان داد که رفاهِ طبقاتی و ثباتِ اجتماعی در آمریکا تا چه حد شکننده و متکی به بیرون است. به محض آنکه بحران امنیتی در خاورمیانه باعث اختلال در عرضه جهانی شد، قیمت سوخت در تگزاس و آیووا سر به فلک کشید.

قدرت بازدارندگی در «تهدید به استفاده از زور» نهفته است، نه اعمال فیزیکی آن.

فرصت استراتژیک ایران در اینجا، استفاده از «تهدیدِ نهفته در بازار انرژی» به‌عنوان یک اهرم چانه‌زنی در میز مذاکرات و معادلات امنیتی است. دولت ترامپ امروز میانِ تأمین منافعِ کارتل‌های نفتی و فرونشاندنِ خشمِ مصرف‌کنندگانِ داخلی گرفتار شده است و این تضاد، بزرگترین فرصتِ استراتژیک ماست.

باید به واشنگتن ثابت کنیم که هرگونه شلیک به سمتِ ما به معنایِ شلیک به قلبِ اقتصادِ آمریکا، فلج شدنِ زنجیره تأمین، و در نهایت، فروپاشیِ ثباتِ سیاسیِ آن‌ها در داخل خواهد بود. در نهایت، بازدارندگی مؤثر در نقطه‌ای حاصل می‌شود که در محاسباتِ راهبردیِ حریف، هزینه‌های اقتصادی و اجتماعیِ یک درگیری، بر هرگونه دستاورد نظامیِ متصور، برتریِ قاطع یابد.

@AmreMoshtarak

علوم سیاسیاقتصاد سیاسیروابط بین‌الملل
۲
۰
شقایق فکوری
شقایق فکوری
خبرنگار حوزه سیاسی اجتماعی
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید