صنعت خودروسازی در حال تجربه یک انقلاب بزرگ تکنولوژیک است. خودروهای برقی به سرعت جایگزین خودروهای سنتی در حال افزایش هستند. علاوه بر این، پیشرفتهای چشمگیری در زمینههای هوش مصنوعی، اتصال اینترنت اشیاء، و رانندگی خودکار اتفاق افتاده است. این تکنولوژیهای نوظهور باعث شدهاند خودروها هوشمندتر، ایمنتر و پایدارتر از گذشته شوند. در این مقاله به بررسی مهمترین تکنولوژیهای نوین در صنعت خودرو و چشمانداز آینده آن میپردازیم.

خودروهای برقی یکی از مهمترین نوآوریها در صنعت خودروسازی هستند. بر خلاف خودروهای سنتی که از موتورهای احتراق داخلی استفاده میکنند، خودروهای برقی از موتورهای الکتریکی تغذیه میشوند.
مزایای خودروهای برقی عبارتند از:
البته چالشهایی همچون محدودیت مسافت، کمبود زیرساختهای شارژ، و قیمت بالاتر وجود دارد اما انتظار میرود تا سال 2040 حدود 50 درصد خودروهای جدید فروخته شده، برقی باشند.
تکنولوژیهای اصلی مورد استفاده در خودروهای برقی عبارتند از:
کلید موفقیت خودروهای برقی، باتریهای پیشرفته و قدرتمند هستند. شرکتهای خودروسازی در حال سرمایهگذاری هنگفت بر روی توسعه باتریهایی با ظرفیت و چگالی انرژی بالاتر هستند. باتریهای لیتیوم-یون هماکنون رایجترین نوع باتری در خودروهای برقی است. اما باتریهای حالت جامد که ایمنتر هستند، در حال ظهور میباشند
مهمترین ویژگیهایی که در باتریهای خودروهای برقی مدنظر قرار میگیرد عبارتند از:
اکنون باتریهای لیتیوم-یون رایجترین نوع مورد استفاده هستند، اما باتریهای حالت جامد که ایمنترند در حال ظهور میباشند. تحقیق و توسعه بر روی انواع جدید باتری ادامه دارد تا بتوان به باتری ایدهآل با ویژگیهای مطلوب دست یافت.
همانطور که بیان گردید باتریهای حالت جامد یکی از انواع نوین باتریهایی هستند که اخیرا مورد توجه صنعت خودروسازی قرار گرفتهاند. ویژگیها و تکنولوژی این باتریها به شرح زیر است:
الکترولیت جامد در باتریهای حالت جامد از مواد مختلفی ساخته میشود که مهمترین آنها عبارتند از:
مزیت اصلی این مواد، حفظ خاصیت یونی و رسانایی الکتریکی در حالت جامد و دماهای مختلف است. انتخاب مواد بستگی به ویژگیهای مورد نیاز باتری دارد.
این باتریها در حال حاضر گرانتر هستند اما با پیشرفت تکنولوژی قیمت آنها نیز کاهش مییابد.
شارژرهای سریعتر برای خودروهای برقی نیز در حال توسعه است. شارژرهای فعلی معمولاً به چندین ساعت برای شارژ کامل نیاز دارند. اما شارژرهای جدید میتوانند در عرض چند دقیقه خودرو را تا 80% شارژ کنند. این امر مدت زمان توقف در ایستگاههای شارژ را کاهش میدهد.
شارژرهای سریع در خودروهای برقی با توان بالاتری نسبت به شارژرهای استاندارد عمل میکنند تا بتوانند در مدت زمان کوتاهتری باتری را شارژ نمایند. انواع شارژرهای مورد استفاده در خودروهای برقی به شرح زیر است:

شارژرهای Level 3 و Level 4 با توان و ولتاژ بالاتر میتوانند سرعت شارژ خودروهای برقی را به طور چشمگیری افزایش دهند.
تکنولوژی خودرانی به خودرو اجازه میدهد بدون نیاز به راننده انسانی، به طور اتوماتیک حرکت کند. این تکنولوژی شامل سنسورها، کامپیوترهای قدرتمند، و الگوریتمهای هوش مصنوعی پیچیدهای است.
سامانههای کمک راننده مبتنی بر هوش مصنوعی مانند کمک پارک خودکار و کروز کنترل تطبیقی، ایمنی خودرو را افزایش میدهند. هوش مصنوعی به خودرو اجازه میدهد محیط اطراف را درک کرده و به صورت مستقل تصمیمگیری و عمل کند. الگوریتمهای یادگیری ماشین پایه این تکنولوژی هستند. خودرانی و سیستمهای پیشرفته کمک راننده مبتنی بر هوش مصنوعی، در حال تبدیل شدن به ویژگی استاندارد خودروهای جدید هستند. سیستمهایی مانند کمک پارک خودکار، کروز کنترل تطبیقی، و اجتناب از تصادف خودکار باعث افزایش ایمنی شدهاند.
خلاصهای از اجزا و مراحل اصلی یک خودروی خودران به شرح زیر است:
خودروهای خودران دارای تعداد زیادی سنسور هستند تا محیط اطراف را رصد کنند.
از مهمترین سنسورهای به کار رفته در خودروهای خودران میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
ترکیب دادههای این سنسورها به خودرو امکان میدهد تصویر کاملی از محیط پیرامون داشته باشد.
یک کامپیوتر و پردازنده قدرتمند برای تجزیه و تحلیل دادههای سنسورها و الگوریتمهای هوش مصنوعی.
واحدهای محاسباتی در خودروهای خودران از قطعات سختافزاری و نرمافزاری زیر تشکیل شده است:
به طور خلاصه میتوان گفت که سنسورهای مختلف دادههای خام مربوط به محیط اطراف خودرو را جمعآوری میکنند. این دادهها وارد پردازنده مرکزی شده و پس از پردازش اولیه، برای تحلیل بیشتر به واحدهای تخصصی مانند پردازش تصویر ارسال میشوند. سپس الگوریتمهای هوش مصنوعی بر روی دادهها اعمال شده و تصمیمگیری انجام میشود. دستورهای کنترلی برای سیستم فرمان، ترمز و شتاب ایجاد میشوند تا خودرو بتواند حرکت کند. این چرخه به طور مداوم تکرار میشود.
برای مدیریت خطاها و شرایط اضطراری طراحی شدهاند. مهمترین بخشهای این سیستمها عبارتند از:
سیستمهای ترمز اضطراری و اجتناب از تصادف - در صورت بروز خطر برخورد، خودکار ترمزگیری یا فرمانپذیری را انجام میدهند.
این سیستمها ایمنی خودروهای خودران را به طور چشمگیری افزایش میدهند. برخی از اصلی ترین این سیستم ها که با کمک هوش مصنوعی و یادگیری ماشینی و با استفاده از داده هایی که از سنسورهای مختلف دریافت می گردد، به شرح ذیل می باشد.
از طریق سنسورهای اولتراسونیک فاصله خودرو تا موانع اطراف را اندازهگیری و با الگوریتمهای هوش مصنوعی، فرمان و حرکت مناسب برای پارک را محاسبه میکند. بطور خلاصه سیستم کمک پارک خودکار به راننده در پارک خودرو کمک میکند. این سیستم به شرح زیر عمل میکند:
بدین ترتیب APA با دقت بالا کمک پارک را انجام میدهد.
با استفاده از رادار و دوربین، فاصله و سرعت خودرو جلویی را رصد کرده و بر اساس آن سرعت خودرو را تنظیم میکند. این سیستم به به شرح زیر عمل میکند:
به این ترتیب ACC باعث رانندگی روانتر و ایمنتر میشود.
از طریق دوربین و سیستم نقشه برداری، موقعیت خودرو نسبت به خطوط راهنمایی را ردیابی و هشدار میدهد. این سیستم به شرح زیر عمل میکند:
این سیستم از خروج احتمالی خودرو از مسیر جلوگیری میکند.
با تشخیص خودکار خطر برخورد، بلافاصله ترمز را فعال میکند تا از برخورد جلوگیری نماید. این سیستم به این صورت عمل میکند:
این سیستم تصادفات احتمالی را به طور قابل توجهی کاهش میدهد.
علاوه بر سیستم های فوق سیستم های دیگری نیز در خودروی خودران استفاده می شود که برخی از آن ها به شرح ذیل می باشد.
نقشهبرداری و برنامهریزی مسیر از مراحل مهم در سیستم خودران خودروهاست. اجزای اصلی آن عبارتند از:
این اجزا باعث میشوند خودرو بتواند بهترین مسیر را برای رسیدن به مقصد پیدا کند.
به عنوان مثال در یک موقعیت فرضی؛
1. رادار و لیدار خودرو، کاهش سرعت ناگهانی خودروی جلویی را تشخیص میدهند.
2. دادهها به واحد محاسباتی فرستاده میشود و خطر برخورد تشخیص داده میشود.
3. واحد کنترل، فرمان فعالسازی ترمز اضطراری را صادر میکند.
4. همزمان فرمانی برای تغییر مسیر به چپ به سیستم فرمان داده میشود.
5. ترمزهای اضطراری فعال شده و خودرو به سمت چپ هدایت میشود تا از برخورد جلوگیری شود.
6. سنسورهای لرزش و شتاب بازخورد را کنترل کرده و ترمزگیری را هماهنگ میکنند.
بدین ترتیب سیستمهای مختلف با همکاری یکدیگر، تصادف را پیشبینی و اجتناب میکنند.
شرکتهایی مانند تسلا، وایمو و فورد سرمایهگذاری قابل توجهی روی خودروهای خودران انجام دادهاند و پیشبینی میشود تا 2030 خودروهای کاملاً خودران وارد بازار شوند.
کنترل فرمان، ترمز، شتاب و ... برای حرکت در مسیر برنامهریزی شده از مسائلی است که در این حوزه اتفاق می افتد الگوریتم انجام کنترل در اکثر مواقع به شرح ذیل می باشد.
الگوریتمهای هوش مصنوعی و برنامههای نرمافزاری، مسیر و شرایط لازم برای رانندگی را محاسبه میکنند.
این چرخه به طور مداوم تکرار میشود تا خودرو بتواند به صورت خودکار حرکت کند.
اینترنت اشیاء یکی از مهمترین تکنولوژیهای نوظهور در دهه اخیر بوده است که تاثیر شگرفی بر صنایع مختلف از جمله حوزه خودروسازی داشته است. اینترنت اشیاء یا IoT به معنای اتصال انواع اشیاء و وسایل فیزیکی به شبکه اینترنت و تبادل اطلاعات بین آنهاست. در صنعت خودروسازی، IoT باعث ظهور خودروهای هوشمند متصل شده است که دارای قابلیتها و امکانات بسیار بالاتری نسبت به خودروهای سنتی هستند.
اینترنت اشیاء یا IoT کاربردهای متنوعی در خودروهای امروزی و آینده دارد که مهمترین آنها عبارتند از:
اتصال به تلفن همراه: یکی از رایجترین کاربردهای IoT در خودرو اتصال به گوشیهای هوشمند از طریق تکنولوژیهایی مانند بلوتوث است. این امر باعث میشود راننده بتواند تماسها، پیامکها و برنامههای گوشی خود را مدیریت کند یا از طریق گوشی موسیقی پخش کند.
بهروزرسانی نرمافزاری: IoT امکان بهروزرسانی برنامهها و نرمافزار خودرو را از راه دور فراهم میکند. خودروسازان میتوانند باگها را برطرف کرده و ویژگیهای جدید را اضافه کنند.
علاوه بر فوایدی که IoT برای مصرفکنندگان خودرو دارد، مزایای زیادی نیز برای خود خودروسازان به همراه داشته است:
علیرغم مزایای فراوان، IoT خودرو با چالشها و محدودیتهایی نیز مواجه است:
با وجود این چالشها، انتظار میرود IoT نقش غالبی در آینده صنعت خودرو داشته باشد. خودروسازان و شرکتهای فناوری باید با همکاری یکدیگر این چالشها را مرتفع کنند تا IoT بتواند به بالقوه خود در ایجاد خودروهای هوشمند متصل عمل نماید.
صنعت خودروسازی در آستانه یک تحول بنیادین قرار دارد. الکتریفیکیشن، خودرانی، و اتصال پیوسته به اینترنت، تجربه رانندگی را متحول خواهد کرد. خودروهای آینده ایمنتر، هوشمندتر و پایدارتر خواهند بود. خودروهای برقی و خودران دو حوزه مهم تکنولوژیکی هستند که آینده صنعت خودرو را متحول خواهند کرد. خودروهای برقی با بهرهگیری از موتور الکتریکی به جای موتور احتراق داخلی، مزایای زیادی نظیر آلودگی کمتر، بازدهی انرژی بالاتر و قدرت و شتاب بهتر دارند. تکنولوژیهای کلیدی در این خودروها شامل باتریهای پیشرفته، موتورهای الکتریکی کارآمد، کنترلکنندههای الکترونیک قدرت و سیستمهای شارژ سریع هستند. انتظار میرود تا سال 2040 حدود 50 درصد خودروهای جدید برقی باشند.
خودروهای خودران با بهرهگیری از سنسورها، کامپیوترهای قدرتمند و الگوریتمهای هوش مصنوعی، قابلیت رانندگی کاملاً مستقل و بدون نیاز به راننده انسانی را دارند. سامانههای پیشرفتهای مثل نقشهبرداری، برنامهریزی مسیر، دید کامپیوتری و کنترل هوشمند، امکان رانندگی خودکار را فراهم میکنند. این خودروها ایمنتر بوده و تصادفات را کاهش میدهند.
علاوه بر اینها، رشد اینترنت اشیاء در خودروها باعث افزایش اتصالپذیری، سرگرمی و راحتی شده است. خودروسازان بزرگ جهانی سرمایهگذاری هنگفتی روی این تکنولوژیها انجام دادهاند. البته چالشهایی مانند هزینه بالا، زیرساختها و مقررات نیز وجود دارد.
دولتها باید با ایجاد سیاستها و حمایتهای لازم، زمینه را برای توسعه خودروهای برقی و خودران فراهم کنند. آموزش نیروی انسانی متخصص نیز ضروری است. صنعت خودرو در آستانه تحولات شگرفی قرار دارد که میتواند تاثیر بسزایی بر اقتصاد، محیطزیست و جامعه داشته باشد. همه بازیگران باید با هماهنگی و همکاری به سمت پیشرفت در این حوزه حرکت کنند تا بتوان از مزایای این فناوریهای نوین بهرهمند شد.
[1] مانند Lithium Cobalt Oxide (LiCoO2)
[2] مانند Polyethylene Oxide (PEO)
[3] مانند Lithium Phosphorus Oxynitride (LiPON)
[4] مانند Lithium Iron Sulfide (Li2FeS2)
[5] مانند Lithium Niobium Nitride (Li3NbN)
[6] APA
[7] ACC
[8] LDW
[9] AEB
[10] FCW
[11] PCW
[12] LCW
[13] DWS
[14] LKA