پ.ن: چند شب پیش با دوستی حرف میزدم، میگفت یعنی دلم لک زده یکی من رو از ته دل دوست داشته باشه. البته طبق روال که بعد از کمی جدی رفتن در موضوع به جواب لازم نمیرسیم و در این ارتباط مجازی با کیلومترها فاصله، سکوت و صرفا شنیدن جواب نمیده، زدم به شوخی و خلاصه مطلب موقتا ختم به خیر شد!
چند وقتی بود که این پیشنویس رو ایجاد کردم و هردفعه اومدم یه نگاهی بهش انداختم، اما بازم متن قانعام نکرده که منتشرش کنم. تا اینکه گفتوگو بالا رد و بدل شد.

اینستاگرام، گروههای تلگرام، اپلیکیشنهای Dating، کلاب هوس و ... هرکجا که سر میچرخونیم تعداد زیادی در حال گفتوگو هستند. همه درکنار همیم و با همهی اینها باز هم تنها هستیم!
ما دچار یک تنهایی جمعی هستیم.
ما احساس تنهایی را میشناسیم. اما همهی ما آن را یک جور تجربه نمیکنیم. احساس تنهایی نوعی پاسخِ حسی است به این واقعیت که نیاز آدمی به ارتباط داشتن با دیگران برآورده نشده است.

سرعت جهان پیرامون و تعداد شبکههای اجتماعی به حدی زیاد شده است که به جای عمیق شدن در روابط و گفتوگوهایمان، در سطح شناور ماندهایم. نویسندهی رمان روز برهنه(معرفی شده در کتابباز)، سیارهای را توصیف میکند که آدمها از کودکی یاد میگیرند دچار عشق و دوستی نشوند. در واقع یاد میگیرند که همدیگر را نبینند، بلکه یکدیگر رو دید بزنند. دیدن شکل عمیقی از تجربه ارتباطی است. ما وقتی کسی رو میبینیم رنجها، ارزشها، باورها و ... میبینیم و تا حد امکان به قلب و مرکزیت وجود او نزدیک میشویم. اما دید زدن صرفا شامل یک ارتباط سطحی میشود.
البته باید بپذیریم که ما تنها به دنیا میآییم و تنها از دنیا میرویم. تجربه تنهایی مکرر برای ما پیش میآید و در عمیق ترین تجربههای زندگی تنها هستیم. در مورد این پذیرش، مزیت تنهایی خودخواسته و سکوت، قبلا نوشتم. اما اینبار از تنهایی صحبت میکنیم که فرد امکان رها شدن از آن را ندارد.
تنهایی یکی از بزرگترین مشکلات بهداشت عمومی در زمان ماست! احساسی که در قرن 19ام پدید آمده و در قرن 20ام همهگیر شده است. اثرات این احساس به میزانی گسترده بوده که بعضی کشورها رو به ایجاد برنامهای جهت کنترل و حل این مشکل واداشته است.
ژاپن و انگلیس پیشگامان مبارزه با تنهایی با ابزاری به اسم "loneliness minister"
انگلیس اولین کشوری بود که وزارت تنهایی را ایجاد کرد!
تحقیقات نشان داده که انگلیس، یک مشکل جدی در خصوص تنهایی دارد. بر اساس گزارشی که در سال 2017 توسط کمیسیون جوکاکس در مورد تنهایی منتشر شد، بیش از نه میلیون نفر، اغلب یا همیشه احساس تنهایی میکنند. همین مسئله باعث شد تا انگلیس وزارت تنهایی را ایجاد کند. به موازات این وزارت خانه، اداره آمار روشهای ممکن برای اندازهگیری تنهایی را بررسی کرد و صندوقی نیز برای کمک جهت ایجاد استراتژی گستردهتر برای شناسایی فرصتهای مقابله با این مشکل ایجاد شد.
کشورهای مختلفی در حال بررسی تنهایی در دنیای جدید هستند! در مقالهای که در هاروارد بیزینس آمده ادعا شده است:
"انزوای اجتماعی معادل 15 نخ سیگار در روز در کاهش طول عمر ما اثر دارد"!
کرونا و فاصلهگذاری اجتماعی ارتباطات مارو به چالش کشید. در طول این اپیدمی، خیلی از ما فهمیدیم حال ارتباطاتمون خوب نبود. خیلی همدلانه همراه نبودیم و صرفا در کنار هم قرار داشتیم.
در خیلی از کتابها تنهاییِ شخصیتهایِ داستان و زندگی آنها که بر محوریت تنهایی شکل گرفته به نمایش درآمده است که تصویری از نگاه و نحوه برخورد با تنهایی در آدمهای مختلف را نشان میدهد.
آدم ها همیشه تنها هستند. از خودشان صداهایی در میآورند و حرکاتی به نمایش میگذارند و فکر میکنند دارند آن دیگری را کامل میفهمند و آن دیگری آنها را کامل میفهمد و میپذیرد. اما راستش همه اینها آرزویی بیش نیست!
فلسفه تنهایی
همین حوالی جومپا لاهیری
این کتاب رو اخیرا خوندم و دوستش داشتم. جومپا لاهیری مثل اثر قبلی (همنام) که ازش خوانده بودم به زیبایی با داستانگویی ارتباط یک زن با تنهایی و نحوه برخورد واقعبینانه با آن رو به تصویر کشیده بود. کتاب در رابطه با فردی است که تنهاییاش را پذیرفته و به قولی فهمیده بود که فرد دیگری نیست که من را کامل کنه و نجات بده!
تنهایی پرهیاهو بوهمین هرابال
همه نمونههای رنجناک تنهایی یک ویژگی دارند اینکه امکان رها شدن از این تنهایی رو ندارند. در واقع تنهایی آنهاانتخابی نیست و نمی تونن دوباره برگردند و در جمع قرار بگیرند. به قول مجتبی شکوری "اگر تنهایی رو بخوایم به دردی جسمی توصیف کنیم از جمله دردهای نبض داره. آدمها وقتی توسط فرد یا گروهی کنار گذاشته میشند همه تجربههای تلخ قبلی از کوله بار عاطفی اونها بیرون میاد و نبض میزنه. به این نتیجه میرسند که شاید اصلا من دوست داشتنی و پذیرفتنی نیستم!" این رنج بزرگی است. داستان زندگی شخصیت اول هرابال هم به همین صورته. یک تصویر ناراحتکننده و تلخ از تنهایی!
دعوت به فکر کردن
اینها که بخش کم و البته پراکندهای از خواندهها و شنیدههای من در خصوص تنهایی بود، رو گفتم تا دعوتتون کنم تا در مورد این موضوع فکر کنید. چون اگر ما اول تنهایی رو بفهمیم و بعد وارد یک ارتباط بشیم سطح توقعات و نگاهمون واقع بینانهتر خواهد بود و بهتر یکدیگر رو درک میکنیم. از طرفی با مطالعه و شنیدن قصه آدمها که در وضعیت تنهایی قرار گرفتهاند دید بهتری نسبت به این موضوع پیدا خواهیم کرد. از طرفی با درک بهتر و شفقت بیشتری با اطرافیانمون برخورد میکنیم.
معرفی چند منبع:
هیچکس تنها نیست- فصلنامه ترجمان/ پرونده: باید از تنهایی فرار کرد یا به آن پناه برد
فلسفه تنهایی- کتابباز- مجتبی شکوری
گفتوگوی اینستاگرامی مصطفی ملکیان و آرش نراقی: تنهایی عارضهای فراگیر در جهان مدرن