
همه خوابیدهاند. پنجره را باز میکنم تا هوای خنک پاییز، حالوهوای مرا هم عوض کند.
طبق عادت بچگی، نگاهی به خانههای اطراف میاندازم،چند چراغ روشن است و چند تا خاموش. یک کارآگاهبازی یکنفره که شاید هر کودک حوصلهسررفتهای در تنهایی خانه تجربهاش کرده باشد. یادم میآید بعد از شمردن چراغهای روشن و خاموش، برای خودم حدس میزدم در خانههای دیگر چه خبر است. برای آدمهای پشت آن پنجرهها اسم و رسم و زندگینامه میساختم.
امشب دوباره نظارهگرم. موتورسوار جوانی با صدای گوشخراشش از خیابان میگذرد. پیرمردی سلانهسلانه از دور نزدیک میشود. چراغ اتوماتیک حیاطی روشن میشود و صدای خندهی چند نفر در هوا میپیچد. هیچکدامشان را نمیشناسم و هیچکدام نمیدانند که من اینجا، پشت پنجره، به آنها فکر میکنم.
همان طور که همیشه به تمام کسانی فکر میکنم که همزمان با من، به ماه نگاه میکنند.
دوستان ناشناختهی من...
همیشه فکر کردهام آدمها شبیه کتاباند؛ کتابهایی که ما فقط فرصت خواندن چند فصل از آنها را پیدا میکنیم. هیچوقت نمیدانیم داستانشان کجا به پایان میرسد، یا خودمان کجای راه، خواندنشان را رها میکنیم. هر کدام نسخهای یگانهاند؛ کتابهایی که هیچوقت تجدید چاپ نمیشوند.
در این سالها، با کتابهای جورواجوری روبهرو شدهام. بعضیها چیزی شبیه کلکسیون اخبار حوادثاند؛ پر از روایت زندگی دیگران، بیآنکه حرفی از خودشان داشته باشند.
بعضیها جلدهای پرزرقوبرقی دارند، اما وقتی ورقشان میزنی، چیزی در صفحاتشان پیدا نمیکنی.
بعضیها قطورند و پر از ماجرا؛ نه لزوماً به خاطر سنوسالشان، بلکه به خاطر تمام اتفاقهایی که از سر گذراندهاند. انگار هر حادثه، چند صفحه به کتابشان اضافه کرده است.
کتابهای زرد و لوده و مبتذل هم کم ندیدهام؛ همانقدر که کتابهایی را دیدهام که حتی جلدی نداشتهاند تا از آنها محافظت کند. خودشان را لای روزنامهای کهنه پیچیده و در گوشهای خاک میخوردهاند.
اما میان تمام این کتابها، دو دستهاند که فکر کردن به آنها برایم از همه سختتر است.
یکی کتابهای سیاه؛ کتابهایی که از زمان قتل هابیل تا امروز، روایتشان را با جوهر خون نوشتهاند و چه اشتباه شنیعی کردند که نفهمیدند جوهر خون هرگز خشک نمی شود.
و دستهی دیگر، کتابهای کوچک و تازهمنتشرشدهاند؛ کتابهایی که هنوز فرصت نکرده بودند داستانشان را بنویسند. چند برگ بیشتر نداشتند، چند صفحهی کوتاه از بودن...
با اینهمه، همان چند صفحهی ناتمامشان، چنان سنگیناند که کمر بشریت را شکسته اند.
و من امشب، پشت این پنجره، به تمام کتابهای این کتابخانه ی عظیم می اندیشم
۱۱مهر / ۳۳۳ روز مانده