
حدود ۴۰ روزی است که فعالیت در شبکه اجتماعی اینستاگرام را آغاز کردم. در این مدت از بازاریابی و تبلیغات مطالبی را منتشر کردم. در همین میان، تعدادی از دوستان در خصوص اینکه چگونه بازاریابی دیجیتال را بیاموزند و تبدیل به یک دیجیتال مارکتر شوند از من سوال پرسیدند. تعداد سوالات حقیقتاً خیلی زیاد نبود و به اندازه انگشتان یک دست بود ولی یک نظر سنجی انجام دادم و در نهایت ۱۸۴ نفر نیاز به یک نقشه راه یادگیری بازاریابی دیجیتال داشتند و همان شد که تصمیمم گرفتم تا این مطلب را منتشر کنم.
متاسفانه، بستههای آموزش دیجیتال مارکتینگ آنچنان زیاد تبلیغ میشوند که گاهی فکر میکنم این حجم از آموزشهای سطحی که شبه علم است، تنها افرادی نسبتاً بیسواد را تربیت میکند که متوهم خواهند بود علم این است و دیگران اشتباه میکنند.
قطعاً در میان این حجم از بستههای آموزشی آبکی، تعدادی از اساتید هستند که دورههای آموزشی بسیار ارزندهای را طراحی کردهاند و به جامعه متقاضیان آموزش، خدمت بزرگی کردهاند ولی قابل انکار نیست که حجم این بزرگواران بسیار اندک است. من سعی خواهم کرد در این پست، دورههایی که دارای اعتبار هستند و اساتید و کتابهای خوبی را معرفی کنم تا بتوانید با خیال راحت مسیر توسعه توانمندیهای خود در بازاریابی دیجیتال را راحتتر طی کنید.
لطفاً ادامه مطلب را مطالعه کنید...
این سوال به نظر من سوال غلطی است. بازاریابی دیجیتال نیز مانند اکثر علوم، به سرعت در حال پیشرفت است و هر شاخه از آن به قدری توسعه پیدا کرده که عملاً کسی که در تمامی زمینهها دارای تخصص بالا باشد را پیدا نمیکنید. شاید سوال درست این باشد که چگونه بفهمم که کدام رشته در بازاریابی دیجیتال به درد من میخورد؟
پاسخ این سوال نیز پاسخی یک کلمهای نیست. آنچه شما باید بدانید این است که کدام رشته در بازاریابی دیجیتال با روحیات و توانمندیهای بالقوه شما همخوانی دارد تا بعد تصمیم بگیرید که تمرکز خود را روی چه بخشی بگذارید.
بازاریابی دیجیتال، در واقع ماهیتی سوای بازاریابی ندارد. آنچه تغییر کرده، ابزارهای دیجیتال است که اهداف بازاریابی را در رسانههای دیجیتال پیاده میکند. در واقع این یک تعریف بسیار ساده ولی خیلی جامع از بازاریابی دیجیتال است: استفاده از ابزارهای دیجیتال برای تحقق اهداف بازاریابی.
با این توضیح، مهم است که شما در خصوص بازاریابی و تبلیغات سواد کافی را داشته باشید. البته این نیز قابل انکار نیست که نیازی به دانش جامع دانشگاهی در این خصوص نیست ولی وقتی از اصول بازاریابی و تبلیغات سر در نیاورید، احتمالاً دانش استفاده از ابزارهای دیجیتال به شما کمکی نخواهد کرد تا یک برنامه بازاریابی دیجیتال موفق را پیادهسازی کنید.
طبیعتاً برای آموزش، دانشگاه و سپس موسسات معتبر آموزشی میتواند گزینه جامعی باشد ولی اگر حوصله ندارید، من تعداد از منابعی که به شما کمک خواهد کرد تا در این خصوص اطلاعات کافی را کسب کنید، ذیلاً معرفی میکنم. حتماً اول و قبل از رفتن به سراغ بازاریابی دیجیتال، این منابع را مطالعه کنید تا دانش بعدی در جای درستی بنشیند و شما را از دیگر بازاریابان دیجیتال متمایز کند.
اصول بازاریابی : نوشته گری آرمسترانگ و فیلیپ کاتلر که ترجمههای زیادی از آن روانه بازار شده. با مطالعه این کتاب میتوانید معانی و اصول اولیه بازاریابی را متوجه شوید. این کتاب قطعاً تاثیر بسیار بالایی در دانش و عملکرد شما در بازاریابی دیجیتال خواهد شد. ویرایشهای جدید کتاب، شامل ترندهای بازاریابی و مثالهای جدید هم هست. این کتاب با ترجمه بهمن فروزنده در انتشارات "نشر آموخته" نسخه قابل قبولی است.
نسل چهارم بازاریابی کاتلر: با مطالعه این کتاب، در واقع یافتههای جدیدتر آقای فیلیپ کاتلر را خواهید آموخت. در این کتاب، به تغییرات دنیای بازاریابی اشارات ارزشمندی شده و میتواند دیدگاه شما به بازاریابی را بروزرسانی خوبی کند. ترجمه این کتاب در نشر "کتاب مهربان" نسخه قابل قبولی است.
برنامهریزی بازاریابی: آقای علیاکبر اسلام، این کتاب را تالیف کرده. کتابی ارزشمند که با ارائه یک سری تئوری، نحوه بکارگیری برنامهریزی استراتژیک برای یک برنامه بازاریابی عملیاتی را به شما آموزش میدهد. این کتاب توسط شرکت چاپ و نشر بازاگانی منتشر گردیده است.
گاو بنفش: ست گادین را همیشه دوست دارم. نوشتههایش نشان از دیدگاهی خاص دارد. این کتاب که گادین نوشته به شما در خصوص تمایز و چگونگی خلق تمایز در تبلیغات اطلاعات بسیار ارزشمندی میدهد. ترجمه خانم افسانه درویشی ترجمه قابل قبولی است که از دیگر نسخهها روانتر است.
اعترافهای یک تبلیغاتچی: دیوید اُگیلوی فقید یکی از پیشگامان تبلیغات مدرن در جهان است که به نظر من تبلیغات را به مرحله بعدی برد. در این کتاب شما میتوانید آشنایی خوبی با انواع تبلیغات و نظرات اُگیلوی پیدا کنید که دانستنش برای هر تبلیغاتچی و بازاریابی واجب است. شناخت تبلیغات به صورت کلی کمک فراوانی در آینده شغلی شما خواهد داشت.
من سعی کردم کتابهایی که حداقل نیاز است را برایتان معرفی کنم و ضمناً سعی کردم که کتابها را به ترتیب معرفی کنم که بخوانید. بدیهی است که میتوانید با یک جستجوی ساده کتابها، سایتها و آموزشهای بیشتری را در این زمینه پیدا کنید و مطالعه کنید.
چند سال پیش جناب بیل گیتس فرمود: "محتوا پادشاه است". این جمله بدان معنا نیست که محتوا همه چیز است چون به نظر من "محتوا و کانالهای توزیع محتوا، دو بال یک هواپیما هستند که بدون هم هیچ پروازی بلند نخواهد شد". اضافه میکنم که در بازاریابی و تبلیغات، انواع محتوا شما را باید یاری کند تا اثربخشی برنامههای بازاریابی شما به حداکثر توان خود برسد. از این رو دانش کافی در حوزه محتوا و تولید محتوا تقریباً همه کاری است که هر بازاریاب دیجیتال فارغ از رشتهای که در بازاریابی دیجیتال انتخاب میکند باید به خوبی بداند.
کتاب بازاریابی محتوایی: این کتاب اثری ارزشمند از جوپلیتسی است که به شما کمک میکند بدانید تولید و توزیع محتوا چیست و چگونه میتواند شما را به اهداف بازاریابی خود برساند و ضمناً به شما میآموزد که چگونه محتوا میتواند تمایل مشتریان به خرید را افزایش دهد.
یوسف فراهانی، مدیر محتوای سایت علیبابا، یکی از افراد متخصص در حوزه محتواست. بازاریابان محتوایی فراوانی که امروز برای خود دورههای مختلف برگزار میکنند و سخنرانی دارند، از شاگردان یوسف هستند.
یاور مشیرفر، مدیر محتوای سایت بزرگ بیتستان است. به عقیده من، یاور دیدگاه مدرن و تخصصی به محتوا دارد و اشتراکگذاری دانشش به شما کمک میکند تا با رویکردهای نوین در حوزه محتوا آشنا شوید. در شبکههای اجتماعی دنبالش کنید. گاهی هم دوره آموزشی اجرا میکند که میتوانید اطلاعات دورهها را در شبکههای اجتماعیش ببینید.
هاباسپات: این منبع انگلیسی، دورههای رایگان فراوانی در خصوص تولید محتوا و استراتژیهای محتوا دارد. اگر به زبان انگلیسی مسلط هستید، این دورههای رایگان را از دست ندهید.
حال شما اطلاعات حداقلی بازاریابی از یک طرف و تولید محتوا را از طرف دیگر دارید. اکنون وقت بررسی است. باید تمامی رشتههای بازاریابی دیجیتال را بررسی کنید. در خصوص هر یک، اطلاعات مختصر ولی مفیدی به دست بیاورید تا آشنایی نسبی شما با تمامی رشتههای بازاریابی دیجیتال حاصل شود. بعد از این آشنایی میتوانید رشته خود را انتخاب کنید:
به لطف رشد و توسعه تکنولوژی، هر روز شاهد ظهور یک ابزار یا یک سبک یا رشته جدید هستیم. ولی در زمان نگارش این مطالب، سرفصلهای زیر تقریباً از بیشتری اسقبال در میان شرکتها برخوردار بوده که به همین دلیل بازاریابان دیجیتال بیشتری را به خود جلب کرده:
رشتهای از بازاریابی دیجیتال که در بین شرکتها به دلیل حضور فعال افراد خیلی دارای محبوبیت است. من نیما شفیعزاده را یکی از افراد باسواد در این حوزه میدانم و پیشنهاد میکنم دنبالش کنید تا بتوانید اطلاعات خوب و دورههای خوبی را از نیما بگیرید.
بازاریابی از طریق ارسال ایمیل و پیادهسازی ارسال ایمیلهای اتوماتیک (ایمیل اتومیشن) برای سرویسهای آنلاین که میتواند مشتریان را متقاعد کند به مقصدی که در نظر گرفتید بروند. مقالات و مطالب جالبی را از حمید محمودزاده میتوانید پیدا کنید. او نماینده یکی از معروفترین سرویسهای ایمیل مارکتینگ در ایران است.
بازاریابی از طریق تولید و پخش ویدئو در شبکههای اجتماعی یا فضاهای آنلاین دیگر یا شبکههای پخش ویدئو مثل یوتیوب و آپارات ویدئو مارکتینگ است. رضا مازندرانی ویدئو را خوب میشناسد و درباره چگونگی تولید با کیفیت ویدئو و بازاریابی از طریق ویدئو اطلاعات فراوانی دارد. به سایت رضا یک سر بزنید.
بهینهسازی رتبه کلماتی کلیدی در موتورهای جستجو که میتواند ترافیک بسیار خوبی برای وبسایتها یا صفحات ارائه خدمات یا محصول را به دنبال داشته باشد. مهمترین موتورجستجویی که باید رویش تمرکز کنید گوگل است و مشتریان فراوانی آنجا وجود دارند که میتوانید جذب کنید. من اگر بخواهم یک نفر را برای اینکه از او بیاموزید معرفی کنم، در بین دوستان فراوانی که دارم قطعاً علی حسینی را به شما معرفی خواهم کرد. علی چندین سال است که متمرکز روی سئو فعالیت کرده و فقط در همین رشته تدریس هم میکند.
تبلیغات همسان، تبلیغات بنری، تبلیغات توسط نوتیفیکیشن و تبلیغاتی که در شبکههای مختلف داخلی قابلیت اجرا دارد را در این سرفصل میتوانند که تعریف شوند. وبلاگهای کالج تپسل و یکتانت را دنبال کنید. اینجا اطلاعات بسیار خوبی برای شما ارائه میشود. همچنین میتوانید دورههای جامع دیجیتال مارکتینگ را اینجا پیدا کنید.
اینگه چگونه، با چه بودجهای و برای چه هدفی تبلیغات گوگل را انجام دهید و به نتایج خوبی برسید در این سرفصل است. من از نزدیک هاتف تالویی را نمیشناسم ولی قطعاً با توجه به محتواهایی که تولید کرده به نظرم از صاحبان دانش در این حوزه است. هاتف را دنبال کنید و در دورههای آموزشی هاتف شرکت کنید.
اگر بخواهید اطلاعات مربوط به ترافیک سایت و چگونگی اثربخشی تبلیغات را بدانید و اندازهگیری کنید و نتایج را برای بهینه کردن تبلیغات آنلاین خود به کار بگیرید، قطعاً دانش گوگل آنالیتیکس یکی از بهترین علومی است که باید بیاموزید. افشین زندی، حقیقتاً در این حوزه مخصوصاً در بخش آموزش گوگل آنالیتیکس یکی از بهترینهاست. دوره افشین را از دست ندهید.
چگونگی حضور در کانالهای عمومی، استفاده از گروههای کاری و تبلیغات گسترده در پیامرسانها میتواند مشتریان زیادی را برای شما جذب نماید. من در این بخش فرد یا مجموعه خاصی نمیشناسم و لطفاً اگر شما تجربهای در این زمینه دارید در کامنتها یادداشت کنید تا بقیه دوستان نیز استفاده کنند.
کماکان ارسال تبلیغات پیامکی دارای اثربخشی فراوان است که متاسفانه در بیشتر موارد اصلاً اصولی انجام نمیشود و شما با فراگیری این رشته میتوانید گوی رقالت را از دیگر شرکتها بربایید. متاسفانه برای این بخش هم دوره آموزشی خوبی نمیشناسم. لطفاً اگر میشناسید کامنت کنید.
شنود شبکههای اجتماعی، یکی از مهمترین سرفصلهایی است که علاوه بر اینکه میتواند به شرکتها کمک کند تا مشتریان ناراضی خود را شناسایی کنند و با تعامل آنها را به مشتری راضی تبدیل کنند، میتواند مشتریانی که درباره موضوعی خاص در شبکههای اجتماعی تولید محتوا میکنند را شناسایی و برای آغاز یک تعامل موثر در اختیار تیم فروش بگذارد. خوشبختانه شرکتهای ایرانی نیز به ارائه این سرویس پرداختهاند و من نیوز باکس را میشناسم و استفاده کردم و راضی بودم. در این وبسایت میتوانید مطالب خوبی را فرابگیرید.
البته که موارد بالا، از بین رشتههای مختلف، در ایران از محبوبیت بالاتری برخوردار است و این بدان معنا نیست که تمامی سرفصلها در این لیست قید شده.
اینجا من سعی کردم توضیحات مختصری از سرفصلهای مختلف بدهم و پیشنهاد میکنم که در مورد تمام آنها اول جستجو کنید و از هر سرفصل مقالات بیشتری را بخوانید. سعی کنید با تمامی آنها آشنایی سطحی پیدا کنید تا بتوانید تشخیص دهید که کدامیک مورد پسند شماست و با شخصیت شما همخوانی بیشتری دارد.
برای اینکه یکی از سرفصلهای فوق را به عنوان حرفه خود انتخاب کنید، بهتر است یک مسیر را در نظر بگیرید که ذیلاً برای شما مینویسم:
حال با این مطالعات میتوانید مسیر آموزشی و شغلی بازاریابی دیجیتال را به خوبی طی کنید.
لطفاً اگر این مطلب برای شما مفید بود، من را در اینستاگرام دنبال کنید. سعی میکنم مطالبی از بازاریابی را منتشر کنم که در جای دیگر نخواهید دید. اینجا کلیک کنید و به صفحه اینستاگرام من بروید.
نظرات یا سوالات خود را با من در کامنتها به اشتراک بگذارید تا با هم تعامل بیشتری داشته باشیم.
شاد و پیروز باشید
سامان فائق