
اگر به آمار کسب و کارهای نوپا یا همان استارتاپها دقت کنید، متوجه خواهید شد که از 100 درصد شرکتهای نوپا، 97 درصد آنها شکست میخورند. یکی از مواردی که باعث شکست استارتاپها میشود، تصورات غلطی است که در ابتدای مسیر آنها را متقاعد میکند که سهم بازار بزرگی در انتظار آنهاست!!!
ابتدا ببینیم که سهم بازار چیست؟
سهم بازار در معنی کلی خود یعنی بخشی از یک بازار که در کنترل یک شرکت یا محصول است. سهم بازار شاید یکی از مهمترین دلایل سرمایهگذاران برای سرمایهگذاری روی یک استارتآپ است.
توسعه اینترنت و در پی آن، دسترسی افراد بیشتری از جامعه به فضای آنلاین و حضور آنها در فضاهای مجازی مثل شبکههای اجتماعی و کاربران اپلیکیشنهای مختلف و مراجعین به وبسایتها که تعدادشان به شدت بالاست، این توهم را در بنیانگذاران استارتآپی ایجاد میکند که به راحتی میتوانند به تعداد زیادی از کاربران دسترسی پیدا کنند و همین دسترسی میتواند سهم بازار بزرگتری را برای آنها ایجاد نماید.
چه عواملی جلوگیری از بدست آوردن سهم بازار بزرگتر میکنند؟
اولین مورد، محاسبه اشتباه در سایز بازار است. ما گاهی برای بدستآوردن سهم از بازاری تلاش میکنیم که 100% آن بازار کفاف هزینههای اجرایی ما را نمیدهد. در واقع گاهی بازارهایی را انتخاب میکنیم که بازار پر رونقی نیست و تعداد مشتریان و همچنین تقاضای همین مشتریان کم برای خدمات یا محصول ما ناچیز است.
متاسفانه در موارد بسیاری موضوع سایز بازار کوچک با ورود به بازارهای کوچک یا همان Niche Market اشتباه گرفته میشود.
نیچ مارکت، در واقع بازاری کوچک ولی زیر مجموعهای از یک بازار بزرگ است و روی یک محصول یا خدمات خاص که بازار بزرگتر به آن نیاز دارد تمرکز میکند. مهمترین ویژگی آن بدین شرح است:
- ورود به این بازار کوچک برای بازیگردانان بازار اصلی پر هزینه و پر درد سر است
- حضور در بازارهای نیچ میتواند به بازار اصلی خدمات رسانی کند و مشتریان بزرگی را برای خدمات کوچک خود جذب کند.
- مقیاس فعالیت در این بازار کوچک از طریق بازارهای موازی دیگر قابلیت بزرگتر شدن را دارد.
- معمولاً از طریق قطرهچکانی دروازهای نسبتاً امن برای ورود به بازار بالادستی است.
دومین دلیل که از بدست آوردن سهم بازار بزرگتر جلوگیری میکند، حضور یک بازیگردان خوب است. متاسفانه سندرمی در بین ما ایرانیان وجود دارد و آن سندرم خود خفن بینی است. عموماً تا میبینیم که یک مجموعه موفق شده احساس میکنیم که ما میتوانیم همان بازار را بدست آوریم!!!
به یک مثال دقت کنید: اسنپ و تپسی بیش از 90% سهم بازار در تاکسییابهای اینترنتی را در دست دارند و با چرخی که در کافه بازار زدم، متوجه شدم که 127 اپلیکیشن دیگر که هیچ مزیتی رقابتی نداشتند در کافه بازار حضور دارند.
به این موضوع واقف هستم که گاهی مجموعههای کوچک میتوانند مزاحمت جدی برای بزرگترها به وجود آورند و از آنها سهم بازار بزرگتری را بگیرند ولی لطفاً به این موضوع توجه کنید که این مهم نیاز به تجربه کافی، علم بالا و ارائه محصولی با مزیتهای رقابتی درست دارد نه اینکه با یک کپی ناقص بتوان به جنگ یک لشگر تا دندان مسلح رفت.
و آخرین موضوع که باعث میشود توهم گرفتن سهم بازار بزرگتر محقق نشود، موضوع بودجه و سرمایه است. وقتی یک بازیگردان بزرگ سرمایهی خوبی برای بازاریابی و توسعه تخصیص داده، جنگیدن با او مطمئناً نیاز به سرمایه دارد. قبول دارم که بودجههای فعالیت سازمانی میتواند به اندازه بازیگردانهای بزرگ نباشد ولی مطمئن باشید که با جیب خالی امکان رفتن به رقابت نیست. کافیست رقیب بزرگ شما به قولی دامپ (کاهش قیمت) انجام دهد تا شما نتوانید در رقابت قیمتی مشتری را راضی کنید و هزینههای شما خیلی سریع شما را از پا در خواهد آورد.
در انتها مقصود من از نگارش این سری مطالب، شیوع بدبینی یا توی دل خالیکردن نیست. مقصودم این است که به مواردی که به عنوان مزیت دستیافتنی نگاه میکنیم، عمیقتر نگاه کنیم و موفقیت خود را بیشتر از حالت قبل تضمین کنیم.
لطفاً شما هم اگر نظری دارید با من در قالب کامنت در میان گذارید.
ارادتمند
سامان فائق
اینجا کلیک کنید و مطالبم که در کانال تلگرامی استودیو 5 مینویسم را دنبال کنید. (با فیلتر شکن کلیک کنید)