چرا رنج‌ها تکرار می‌شوند؟ نگاهی متفاوت به بحران‌های زندگی
پژوهشگر: پروفسور محمود صالحی راد
گاهی یک اختلاف کوچک، بارها در رابطه تکرار می‌شود. گاهی تصمیم می‌گیریم از تجربه‌ای عبور کنیم، اما دوباره خود را در همان احساس تنهایی، خشم، ترس یا ناامیدی می‌یابیم. تکرار رنج می‌تواند فرساینده باشد و این پرسش را به همراه بیاورد:
پاسخ همیشه ساده نیست. رنج‌های تکرارشونده ممکن است با شرایط بیرونی، تجربه‌های گذشته، شیوه ارتباط ما با دیگران یا نیازهایی پیوند داشته باشند که مجال بیان نیافته‌اند. گاهی هم چند عامل در کنار هم نقش دارند. بنابراین، نه می‌توان برای همه یک علت واحد در نظر گرفت و نه باید فرد را به‌خاطر گرفتارشدن در یک الگوی دشوار سرزنش کرد.
ممکن است دو نفر بارها بر سر موضوعی مشابه اختلاف پیدا کنند؛ اما آنچه هر بار آزاردهنده می‌شود، فقط همان موضوع نیست. احساس شنیده‌نشدن، ترس از طردشدن، بی‌اعتمادی یا ناتوانی در گفت‌وگو هم می‌تواند در تکرار تعارض نقش داشته باشد.
در چنین موقعیت‌هایی، پرسیدنِ «چه کسی مقصر است؟» معمولاً به‌تنهایی راهگشا نیست. شاید پرسش‌های دقیق‌تری کمک‌کننده باشند:
این پرسش‌ها قرار نیست پاسخ فوری یا قطعی بدهند. آن‌ها می‌توانند نقطه شروعی برای شناخت بهتر مسئله باشند.
در رویکرد هستی‌شناسی زنده، می‌توان رنج را فرصتی برای مکث و توجه به وضعیت زندگی، رابطه‌ها و شیوه مواجهه‌مان با دشواری‌ها دانست. اما این نگاه نباید به معنای آن باشد که هر رنجی حتماً حکمتی پنهان دارد، یا فرد باید برای تجربه‌اش سپاسگزار باشد. رنج واقعی است و گاهی به حمایت جدی نیاز دارد.
بهتر است رنج را نه نشانه ضعف بدانیم و نه به‌سرعت معنایی قطعی برایش بسازیم. می‌توانیم آن را موضوعی برای بررسی بدانیم: چه چیزی در این وضعیت نیازمند توجه است؟ چه عواملی آن را تداوم می‌بخشند؟ و چه حمایت یا تغییری ممکن است به بهترشدن شرایط کمک کند؟
وقتی یک الگو بارها تکرار می‌شود، ممکن است به‌تدریج احساس کنیم «من همیشه همین‌طورم» یا «هیچ‌چیز تغییر نمی‌کند». اما تکرارشدن یک وضعیت به این معنا نیست که تغییر ناممکن است. گاهی نخستین گام، دیدن دقیق‌تر چرخه‌ای است که در آن گرفتار شده‌ایم: چه اتفاقی آن را آغاز می‌کند، چه فکرها و احساس‌هایی همراهش هستند، و واکنش‌های ما چه اثری بر ادامه آن می‌گذارند.
این بررسی باید با مهربانی و واقع‌بینی همراه باشد. مسئولیت‌پذیری با سرزنش‌کردن خود تفاوت دارد. می‌توان سهم خود را در یک الگو دید، بی‌آنکه تمام بار مشکل را بر دوش خود گذاشت؛ همان‌طور که می‌توان از دیگران انتظار مسئولیت‌پذیری داشت، بدون آنکه تجربه و شرایطشان را نادیده گرفت.
اگر رنج یا تعارضی برای مدت طولانی ادامه دارد، بر رابطه‌ها یا کارکرد روزمره اثر گذاشته، یا گفت‌وگوهای معمول به نتیجه نمی‌رسند، مشاوره می‌تواند فرصتی برای بررسی منظم‌تر مسئله فراهم کند. در جلسات مشاوره می‌توان تجربه هر فرد را شنید، الگوهای تکرارشونده را شناخت و راه‌های متناسب با شرایط را بررسی کرد.
مشاوره قرار نیست به‌جای شما تصمیم بگیرد یا یک نسخه یکسان برای همه ارائه دهد. همچنین معنای بحران را از پیش تعیین نمی‌کند. هدف، کمک به روشن‌شدن مسئله و یافتن گام‌هایی واقع‌بینانه و متناسب با نیازهای شماست.
اگر احساس می‌کنید رنج یا تعارضی در زندگی‌تان تکرار می‌شود، می‌توانید برای آگاهی از امکان مشاوره و روند آن پیام بدهید.
پروفسور محمود صالحی راد Professor Mahmood Salehi Rad مبدع هستی‌شناسی زنده ، مبدع عصر پسا-روانشناسی، بنیان‌گذار مکتب زنده جهانی محمود صالحی راد ، بنیان‌گذار دانشگاه جهانی هستی‌شناسی زنده ، خالق دکترین TIAV و منشور ۳۲ سیر حیات مطلق و نویسنده و صاحب کتاب صالحی‌رادنامه
