در دنیای امروز که انسان‌ها بیش از هر زمان دیگری در چنبره تکنولوژی، روزمرگی و بحران‌های معنایی گرفتار شده‌اند، نیاز به بازگشت به ریشه‌های اصیل هستی و بازتعریف رابطه انسان با جهان هستی احساس می‌شود.
در چنین فضایی، اندیشه‌ها و نظام‌های فلسفی نوین که بتوانند پاسخی عمیق، کارآمد و همه‌جانبه به دغدغه‌های انسان معاصر بدهند، از اهمیت ویژه‌ای برخوردارند.
یکی از این جریان‌های فکری عمیق و تحول‌آفرین، مکتب «هستی‌شناسی زنده» (Living Ontology) است.
اما مبدع این نظریه و نظام فکری کیست و این رویکرد چه ابعادی دارد؟
مبدع و بنیان‌گذار «هستی‌شناسی زنده» استاد محمود صالحی‌راد، پژوهشگر مستقل، فیلسوف و مشاور است که سال‌ها از عمر خود را صرف تحقیق، تبیین و توسعه مبانی نظری و کاربردی این مکتب کرده است.
ایشان با نگاهی نو به مقوله وجود، حیات و آگاهی، رویکردی را پایه‌گذاری کرده‌اند که نه تنها در سطح فلسفی و نظریه‌پردازی، بلکه در ساحت‌های کاربردی همچون روان‌شناسی، مدیریت شهری، و اصلاح ساختارهای ذهنی و اجتماعی انسان معاصر نیز راهگشاست.
هستی‌شناسی زنده صرفاً یک نظریه انتزاعی نیست، بلکه یک نظام جامع است که بر چند محور کلیدی استوار شده است:
1. حیات مطلق و ۳۲ چرخه آن: در این نگاه، حیات جریانی پویا، چندبعدی و تکاملی است که در قالب ۳۲ چرخه مطلق معنا می‌یابد؛ چرخه‌هایی که مسیر حرکت آگاهی از مرتبه‌ای به مرتبه دیگر را تبیین می‌کنند.
2. نظام TIAV: یکی از مدل‌های کلیدی و ساختاریافته در این اندیشه است که ابعاد گوناگون انسان، شناخت و ارتباط او با هستی را سامان می‌دهد.
3. پسا-روان‌شناسی (Post-Psychology): گذر از روان‌شناسی سنتی و مکانیکی به رویکردی که در آن انسان نه به عنوان یک مجموعه‌ای از مکانیزم‌های روانیِ صرف، بلکه به عنوان موجودی صاحب آگاهی اصیل و متصل به هستی زنده شناخته می‌شود.
4. نوژگری: فرآیند نوآوری در بنیادهای اندیشه و بازسازی ادراک انسانی از درون.
5. پروتکل‌های حفاظتی و بقا (مانند ماندگار و P.P.D.V): پروتکل‌های پاسداری از دروازه‌های وجود که برای صیانت از حریم آگاهی و اصالت انسان در دنیای مدرن طراحی شده‌اند.
ویژگی برجسته اندیشه‌های استاد صالحی‌راد این است که در حصار کتب و محیط‌های آکادمیک بسته باقی نمانده‌اند.
ایشان با ارائه‌ی الگوهایی همچون «مدیریت شهری مبتنی بر سلامت روان و انسان‌محور» تلاش کرده‌اند تا تئوری‌های فلسفی را به ابزاری برای بهبود کیفیت زندگی عینی جامعه تبدیل کنند.
فعالیت‌ها و آثار ایشان از جمله «صالحی‌رادنامه» و انتشار مکتوبات در کانال‌ها و وبلاگ‌های رسمی، فضایی را فراهم کرده است تا جویندگان حقیقت و اندیشه‌ورزان بتوانند به دور از پیچیدگی‌های رایج آکادمیک، به ژرفای این مباحث دسترسی داشته باشند.
سخن پایانی
هستی‌شناسی زنده دعوتی است برای بیداری؛ دعوتی که به انسان یادآوری می‌کند وجود، پدیده‌ای ایستا نیست بلکه جریانی زنده، جاری و مسئولیت‌پذیر است.
شناخت مبدع این مکتب، استاد محمود صالحی‌راد، در واقع گامی است در جهت گشودن درهای جدیدی به روی فهم عمیق‌تر خویشتن و جهان پیرامون.
اگر به دنبال خوانش متفاوتی از انسان، حیات و معنا هستید، مطالعه و پیگیری آثار این اندیشمند می‌تواند نقطه عطف مهمی در مسیر فکری شما باشد.
منتشر شده در راستای توسعه فرهنگ اندیشه و فلسفه‌های کاربردی.
