جلد پیشین
صالحی‌رادنامه
دائرةالمعارفِ زندهٔ جهانیِ زندگی
مکتبِ زندهٔ جهانیِ محمود صالحی‌راد
در افقِ هستی‌شناسیِ زنده، پسا-روان‌شناسی و نوزرگاری
مبینِ یگانه راهِ زندگی؛ کتابی زنده، هادی و رهگشا برای همهٔ انسان‌ها، همهٔ عصرها و همهٔ لحظه‌های زندگی
محمود صالحی‌راد
شیرازه
صالحی‌رادنامه
دائرةالمعارفِ زندهٔ جهانیِ زندگی
محمود صالحی‌راد
پشت جلد
صالحی‌رادنامه دائرةالمعارفی زنده و راهنمایی کاربردی برای زندگی انسان است؛ کتابی برای همراهی با انسان در متنِ معنا، تربیت، بحران، هدایت و بازسازی.
این اثر برای همهٔ انسان‌ها و خانواده‌ها، با هر پیشینه، دین، آیین و باور، نوشته شده است تا در زبان مشترکِ زندگی با خواننده سخن بگوید و او را به فهمِ عمیق‌تر، ریشه‌یابی، رشد و انتخابِ آگاهانه نزدیک کند.
«صالحی‌رادنامه» در امتدادِ مکتبِ زندهٔ جهانیِ محمود صالحی‌راد و بر بنیادِ هستی‌شناسیِ زنده شکل گرفته است؛ کتابی برای زیستن، نه فقط برای خواندن.
این اثر در افقِ پسا-روان‌شناسی و نوزرگاری می‌کوشد میان اندیشه و عمل، معنا و واقعیت، دانش و زندگی، و شناخت و تربیت پیوند برقرار کند.
در ژرفای این اثر، سیرهٔ اهل‌بیت علیهم‌السلام به‌عنوان محور ارزشی و الهام‌بخش حضور دارد؛ با این نگاه که راهِ هدایت می‌تواند با زبانی انسانی، لطیف و قابل فهم، با همهٔ انسان‌ها سخن بگوید.
شناسنامه و حق نشر
نام کتاب: صالحی‌رادنامه
عنوان فرعی: دائرةالمعارفِ زندهٔ جهانیِ زندگی
هویت کلان: مکتبِ زندهٔ جهانیِ محمود صالحی‌راد
افق‌های نظری: هستی‌شناسیِ زنده، پسا-روان‌شناسی و نوزرگاری
شعار کتاب: مبینِ یگانه راهِ زندگی؛ کتابی زنده، هادی و رهگشا برای همهٔ انسان‌ها، همهٔ عصرها و همهٔ لحظه‌های زندگی
نویسنده: محمود صالحی‌راد
زبان: فارسی
موضوعات اصلی: زندگی، انسان، تربیت، معنا، بحران، هدایت، خانواده، مسئولیت و بازسازی
محور ارزشی و الهام‌بخش: سیرهٔ اهل‌بیت علیهم‌السلام
نسخه: نسخهٔ نخست
توضیح دربارهٔ عنوان کتاب
منظور از عنوانِ «دائرةالمعارفِ زندهٔ جهانیِ زندگی» در این اثر، مجموعه‌ای باز، گسترده و در حال رشد دربارهٔ مسائل بنیادین زندگی انسان است؛ مجموعه‌ای که علاوه بر ارائهٔ مفاهیم، خواننده را به تأمل، فهم، اصلاح و عمل دعوت می‌کند.
این کتاب دائرةالمعارفی صرفاً اطلاعاتی نیست؛ بلکه می‌کوشد میان دانستن و زیستن، اندیشه و عمل، معنا و واقعیت، و آموزش و تربیت پیوند برقرار کند.
حق نشر
تمام حقوق مادی و معنوی این اثر برای نویسنده محفوظ است.
هرگونه چاپ، تکثیر، بازنشر، اقتباس، ترجمه، توزیع، عرضه یا استفاده از تمام یا بخشی از این اثر، بدون اجازهٔ کتبی نویسنده ممنوع است؛ مگر در مواردی که قانون اجازه دهد.
این اثر با هدفِ همراهی با زندگی، گشودن راهِ فهم و پیوند دادن اندیشه با زیستن تدوین شده است.
«صالحی‌رادنامه» کتابی باز، زنده و در حال رشد است؛ اما هرگونه بهره‌برداری از آن باید با حفظ حقوق مؤلف و رعایت امانت علمی، ادبی و اخلاقی انجام گیرد.
روش استفاده از کتاب
«صالحی‌رادنامه» کتابی برای یک‌بار خواندن نیست؛ کتابی برای رجوعِ مکرر در متنِ زندگی است.
خواننده می‌تواند با توجه به نیاز و وضعیت خود، از این کتاب به شکل‌های گوناگون استفاده کند.
۱. مطالعهٔ پیوسته
خواننده می‌تواند کتاب را از آغاز، صفحه‌به‌صفحه و بخش‌به‌بخش مطالعه کند.
در این شیوه، هدف آن است که خواننده مسیر کلی کتاب را دنبال کند و ارتباط میان موضوعات مختلف زندگی را ببیند.
مطالعهٔ پیوسته برای این اهداف مناسب است:
- فهم بهتر زندگی
- تقویت نگاه انسانی
- رشد فکری و اخلاقی
- شناختِ رابطهٔ میان معنا و عمل
- آماده شدن برای مواجهه با مسائل زندگی
- و حرکت تدریجی از شناخت به زیستن
۲. مطالعهٔ موضوعی
خواننده می‌تواند بر اساس مسئلهٔ خود، به یکی از بیست بخش اصلی کتاب مراجعه کند.
برای نمونه، اگر موضوع او بحران باشد، به بخش «بحران، میدانِ آشکار شدنِ انسان» رجوع می‌کند. اگر با مسئلهٔ خانواده روبه‌رو باشد، بخش «خانواده و آرامش» را می‌خواند.
۳. رجوع در هنگام نیاز
در لحظه‌های خاص، خواننده می‌تواند از فهرست موضوعی و راهنمای رجوع سریع استفاده کند و مستقیماً به بخش مرتبط برود.
این شیوه برای موقعیت‌هایی مانند موارد زیر کاربرد دارد:
- بحران‌های فردی
- فشارهای روحی
- تردیدهای مهم
- تصمیم‌های حساس
- اختلاف‌های خانوادگی
- احساس ناامیدی
- نیاز به آرام‌سازی
- و ضرورت بازسازی درونی
۴. نیتِ درست در مطالعه
بهتر است این کتاب با سه نیت خوانده شود:
- فهم
- اصلاح
- عمل
یعنی خواننده فقط برای دانستن نخواند؛ بلکه از خود بپرسد:
این مطلب چگونه می‌تواند در زندگیِ من به فهم، اصلاح و عمل تبدیل شود؟
۵. کتابی برای زیستن
«صالحی‌رادنامه» برای آن نوشته شده است که در متنِ زندگی حضور داشته باشد؛ نه اینکه فقط در قفسه‌ای نگهداری شود.
خواننده می‌تواند آن را:
- پیوسته بخواند
- موضوعی مطالعه کند
- در زمان نیاز به آن رجوع نماید
- از تمرین‌های آن استفاده کند
- و پرسش‌های آن را با زندگیِ خود پیوند دهد
صفحهٔ iii
تاریخچهٔ شکل‌گیری صالحی‌رادنامه
آنچه در این بخش می‌آید، روایتِ نویسنده از شکل‌گیری و تحولِ ایدهٔ «صالحی‌رادنامه» است.
«صالحی‌رادنامه» از دلِ یک نیاز شکل گرفت؛ نیاز به کتابی که بتواند در لحظه‌های گوناگون زندگی، همراهِ انسان باشد و فقط به خواندن محدود نشود، بلکه با زیستن پیوند بخورد.
آغاز این مسیر، نه با یک قالبِ نهایی، بلکه با مجموعه‌ای از تأمل‌ها، یادداشت‌ها، تجربه‌های زیسته، مشاهده‌های دقیق، گفت‌وگوها و مواجههٔ مستقیم با مسئله‌های زندگی انسان شکل گرفت.
در این مسیر، موضوعاتی مانند انسان، تربیت، معنا، بحران، خانواده، هدایت، مسئولیت و راه‌های بازسازی، به‌تدریج در کنار یکدیگر قرار گرفتند و ایدهٔ یک کتابِ زنده و باز را پدید آوردند.
به‌مرور روشن شد که این نوشته‌ها و تأمل‌ها، اگرچه در آغاز پراکنده به نظر می‌رسیدند، اما در عمق خود به یک محور مشترک بازمی‌گردند:
زندگیِ انسانی و راهِ درستِ زیستن.
از همین‌جا، اندیشهٔ «صالحی‌رادنامه» به‌عنوان یک دائرةالمعارفِ زندهٔ جهانیِ زندگی شکل گرفت؛ دائرةالمعارفی که نه فقط برای ثبت اطلاعات، بلکه برای راهنمایی در زندگی، بازسازی در بحران، تقویت فهم و پیوند دادن اندیشه با عمل نوشته می‌شود.
این کتاب در امتدادِ تجربه‌های نویسنده و با تکیه بر نگاه انسانی و الهی، به‌تدریج از مجموعه‌ای از نوشته‌ها به طرحی منسجم تبدیل شد.
نام «صالحی‌رادنامه» نیز برای آن برگزیده شد تا هم نشان‌دهندهٔ هویت نویسنده باشد و هم بیانگر روح و جهتِ اثر؛ اثری که قرار است زنده بماند، رشد کند، تکمیل شود و در متنِ زندگی جریان پیدا کند.
در این مسیر، یک اصل جایگاه ویژه‌ای دارد:
سیرهٔ اهل‌بیت علیهم‌السلام به‌عنوان محور ارزشی و الهام‌بخش کتاب.
بر اساس این نگاه، مباحث کتاب باید تا حد امکان با ارزش‌هایی مانند کرامت، عدالت، رحمت، حکمت، صدق، صبر، مسئولیت و هدایت هماهنگ باشند و به زندگیِ بهتر و اخلاقِ روشن‌تر کمک کنند.
از این رو، «صالحی‌رادنامه» یک کتابِ بسته و پایان‌یافته نیست؛ بلکه کتابی در حالِ تکوین، رشد و گسترش است.
تاریخچهٔ این کتاب، در حقیقت، تاریخچهٔ یک جست‌وجوی مداوم برای فهمِ انسان و یافتنِ راهِ درستِ زندگی است.
صفحهٔ iv
دربارهٔ نویسنده
محمود صالحی‌راد نویسندهٔ «صالحی‌رادنامه» است.
او دارای مدرک کارشناسی در رشتهٔ مدیریت خانواده و کارشناسی ارشد در رشتهٔ روان‌شناسی است و در زمینه‌هایی مانند آموزش، مشاوره، تربیت، نگارش و تأمل دربارهٔ مسائل زندگی فعالیت داشته است.
این معرفی، تنها برای ارائهٔ اطلاعات شخصی نیست؛ بلکه برای روشن کردنِ نسبتِ نویسنده با این اثر ارائه می‌شود.
نویسنده، «صالحی‌رادنامه» را صرفاً مجموعه‌ای از متن‌ها نمی‌داند؛ بلکه آن را طرحی برای زندگی می‌بیند؛ طرحی که می‌خواهد میان اندیشه و عمل، معنا و واقعیت، دانش و زیستن، و شناخت و تربیت پیوند برقرار کند.
در این اثر، تجربه‌های انسانی، مشاهدهٔ مسائل زندگی، گفت‌وگو با انسان‌ها، مطالعه، آموزش، تأمل و مواجهه با بحران‌ها، در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند تا متنی شکل بگیرد که برای خواننده، نه فقط خواندنی، بلکه قابل استفاده و راه‌گشا باشد.
«دربارهٔ نویسنده» در این کتاب، فقط معرفیِ نام و سابقه نیست؛ بلکه توضیحی دربارهٔ نگاه و مسئولیتِ نویسنده در برابرِ اثر است.
نویسنده می‌کوشد کتابی پدید آورد که:
- به کرامتِ انسان توجه داشته باشد
- میان معنا و زندگی پیوند برقرار کند
- انسان را در بحران تنها نگذارد
- به فهم و مسئولیت دعوت کند
- و در مسیرِ رشد، بازسازی و هدایت، همراهِ خواننده باشد
با این حال، هر خواننده آزاد است مطالب کتاب را با عقل، تجربه، دانش، وجدان و شرایطِ واقعیِ زندگیِ خود بررسی کند.
صفحهٔ v
نسبت صالحی‌رادنامه با مکتبِ زندهٔ جهانیِ محمود صالحی‌راد
«صالحی‌رادنامه» در امتداد و در پیوند با مکتبِ زندهٔ جهانیِ محمود صالحی‌راد فهمیده می‌شود.
در این اثر، «مکتبِ زندهٔ جهانیِ محمود صالحی‌راد» نامِ منظومه‌ای فکری، تربیتی و زندگی‌محور است که موضوعاتی مانند انسان، زندگی، معنا، تربیت، بحران، هدایت، مسئولیت و بازسازی را در پیوند با یکدیگر بررسی می‌کند.
«صالحی‌رادنامه» یکی از صورت‌های نوشتاری و کاربردیِ این منظومه است.
این کتاب می‌کوشد اصول و نگاه‌های این منظومه را به زبانِ قابل استفاده برای زندگی نزدیک کند؛ به‌گونه‌ای که خواننده بتواند میان اندیشه، تجربه و عمل ارتباط برقرار نماید.
در این نسبت، «صالحی‌رادنامه» یک اثر جدا و بی‌ارتباط با منظومهٔ فکری نویسنده نیست؛ بلکه بخشی از همان افقِ فکری، تربیتی و زندگی‌محور است.
موضوعات محوری این افق عبارت‌اند از:
- زندگی و معنای آن
- کرامتِ انسان
- رشد و تربیت
- فهمِ بحران
- بازسازیِ درونی
- مسئولیت فردی و اجتماعی
- رابطهٔ انسان با خانواده و جامعه
- پیوند میان اندیشه و عمل
- و حرکت به سوی زندگیِ آگاهانه
در این چارچوب، سیرهٔ اهل‌بیت علیهم‌السلام به‌عنوان محور ارزشی و الهام‌بخشِ اثر در نظر گرفته می‌شود؛ محوری که کتاب را به سوی کرامت، عدالت، رحمت، حکمت، صبر و هدایت جهت می‌دهد.
بنابراین، «صالحی‌رادنامه» را می‌توان صورتِ زنده و کاربردیِ این منظومه دانست؛ صورتی که قرار است در زندگیِ واقعیِ انسان حضور پیدا کند.
صفحهٔ vi
پیشگفتار
بسم‌الله الرحمن الرحیم
زندگیِ انسان، میدانِ پیوستهٔ حضور، انتخاب، آزمون، رشد، رنج، امید و معناست.
انسان در هر مرحله از حیات خود با پرسش‌هایی روبه‌رو می‌شود: پرسشِ فهم، پرسشِ تصمیم، پرسشِ رابطه، پرسشِ تربیت، پرسشِ مسئولیت و پرسشِ عبور از بحران.
از همین رو، انسان به کتابی نیاز دارد که تنها برای دانستن نباشد؛ بلکه برای زیستن باشد.
«صالحی‌رادنامه» از چنین نیازی آغاز شده است.
این کتاب با این نیت تدوین می‌شود که همراهِ انسان در لحظه‌های گوناگون زندگی باشد؛ در روزهای آرام، برای تأمل و رشد؛ و در روزهای سخت، برای بازسازی، جهت‌یابی و بازگشت به راه.
این اثر می‌کوشد از دلِ تجربه، تأمل، مشاهده و فهمِ واقعیت‌های زندگی، به متنی زنده و کارآمد تبدیل شود؛ متنی که نه از زندگی جدا باشد و نه از انسان فاصله بگیرد.
هدفِ آن این است که برای انسان‌ها و خانواده‌ها، با هر پیشینه و باور، قابل رجوع و قابل استفاده باشد و با زبانِ مشترکِ زندگی سخن بگوید.
در این کتاب، سیرهٔ اهل‌بیت علیهم‌السلام محور ارزشی و الهام‌بخش است. سیرهٔ اهل‌بیت علیهم‌السلام در این اثر فقط یک موضوع تاریخی نیست؛ بلکه منبعی برای تأمل دربارهٔ کرامت، عدالت، صبر، رحمت، صدق، مسئولیت و هدایت است.
این کتاب قصد ندارد زندگی را ساده‌تر از واقعیت نشان دهد یا برای همهٔ انسان‌ها نسخه‌ای یکسان ارائه کند. زندگیِ هر انسان شرایط، تجربه‌ها، توانایی‌ها و مسئله‌های خاصِ خود را دارد.
هدفِ کتاب آن است که خواننده را به فهمِ بهتر، انتخابِ آگاهانه‌تر، رفتارِ مسئولانه‌تر و بازسازیِ عمیق‌تر دعوت کند.
پیشگفتار این کتاب، در حقیقت، اعلامِ یک نیت است:
نیتِ ساختنِ کتابی زنده، باز و در حال رشد؛ کتابی که بتواند در مسیرِ زیستن، انسان را به معنا، اخلاق، کرامت، آرامش و هدایت نزدیک‌تر کند.
اگر این کتاب بتواند حتی در بخشی از مسیر، دستِ انسان را بگیرد، او را به تأمل و عمل دعوت کند و در لحظه‌ای از زندگی‌اش چراغی بیفروزد، به هدفِ خود نزدیک شده است.
این، امید و انگیزهٔ اصلیِ آغازِ این راه است.
صفحهٔ vii
مقدمه
«صالحی‌رادنامه» کتابی است برای زندگی؛ کتابی که با هدفِ همراهی با انسان در مسیرِ فهم، انتخاب، تربیت، بحران، معنا و هدایت تدوین می‌شود.
این اثر برای زینت یا انبار شدن نوشته نشده است؛ بلکه برای حضور در متنِ حیات انسان شکل گرفته است.
از همین رو، ساختار و محتوای آن باید به‌گونه‌ای باشد که هم در مطالعهٔ آرام و عادی کارآمد باشد و هم در لحظه‌های نیاز، راهنما و قابل رجوع.
انسان در زندگی با پرسش‌های گوناگونی روبه‌روست:
از خودشناسی و معنا تا تربیت؛ از رابطه و خانواده تا مسئولیت اجتماعی؛ از آرامش تا بحران؛ و از تصمیم تا بازسازی.
هیچ‌یک از این موضوعات بیرون از زندگی نیستند؛ بلکه خودِ زندگی‌اند.
پس کتابی که می‌خواهد با زندگی پیوند داشته باشد، باید در این میدان‌ها حضور پیدا کند و برای هر یک، زبانِ فهم و راهِ عمل فراهم آورد.
اصل بنیادین کتاب
اصل بنیادین این کتاب آن است که انسان، موجودی زنده، مسئول، دارای کرامت و نیازمندِ هدایت است.
بر این اساس، کتاب می‌کوشد:
- فهمِ انسان را تقویت کند
- نگاهِ اخلاقی و انسانی را گسترش دهد
- او را در بحران‌ها یاری کند
- میان معنا و عمل پیوند برقرار نماید
- و به زندگیِ او جهت و عمق ببخشد
محور ارزشی کتاب
در این اثر، سیرهٔ اهل‌بیت علیهم‌السلام به‌عنوان محور ارزشی و الهام‌بخشِ کتاب در نظر گرفته شده است.
این محور، مباحث کتاب را به سوی ارزش‌هایی مانند کرامت، عدالت، رحمت، حکمت، صبر، صدق، مسئولیت و هدایت جهت می‌دهد.
مفاهیم بنیادین
هستی‌شناسیِ زنده
در این کتاب، «هستی‌شناسیِ زنده» به نگاهی گفته می‌شود که انسان، زندگی و هستی را واقعیت‌هایی ایستا و جدا از تجربه نمی‌داند؛ بلکه آن‌ها را در پیوند با معنا، رشد، انتخاب، رابطه، مسئولیت و امکانِ دگرگونی بررسی می‌کند.
در این نگاه، انسان موجودی پایان‌یافته نیست؛ بلکه می‌تواند خود را بشناسد، بازخوانی کند، اصلاح نماید و در مسیرِ رشد قرار گیرد.
پسا-روان‌شناسی
در افقِ این کتاب، «پسا-روان‌شناسی» نامِ یک چارچوبِ پیشنهادی برای گسترشِ نگاه به انسان است؛ نگاهی که انسان را فقط از زاویهٔ علائم و مشکلات روانی بررسی نمی‌کند، بلکه او را در پیوند با معنا، اخلاق، تربیت، خانواده، جامعه، بحران و مسیرِ کلیِ زندگی می‌بیند.
این اصطلاح در این اثر، به معنای نفیِ روان‌شناسی نیست؛ بلکه به معنای تلاش برای گسترشِ دامنهٔ نگاه به انسان و پیوند دادنِ روان با زندگیِ کاملِ اوست.
نوزرگاری
در این کتاب، «نوزرگاری» به معنای نوسازیِ پیوسته و زندهٔ شیوهٔ فهمیدن، زیستن، تربیت کردن و بازسازیِ انسان و جامعه است.
نوزرگاری یعنی نو شدن، زنده ماندن، رشد کردن و بهتر شدن، بدون آنکه انسان از ریشه‌های اصیل، ارزش‌های انسانی و حقیقت جدا شود.
هدفِ مقدمه
این مقدمه آغازِ راهی است برای نگارشِ کتابی زنده، باز و در حال رشد؛ کتابی که بتواند در هر عصر و برای هر انسان، نشانی از فهم و راهِ درستِ زیستن فراهم کند.
اگر این کتاب بتواند به انسان کمک کند که بهتر بفهمد، بهتر انتخاب کند، بهتر بایستد و بهتر زندگی کند، به هدفِ اصلیِ خود نزدیک شده است.
صفحهٔ viii
راهنمای استفاده از فهرست‌ها
«صالحی‌رادنامه» کتابی برای رجوعِ مکرر در متنِ زندگی است؛ از این‌رو، فهرست‌های آن فقط ابزارِ نظم نیستند، بلکه نقشهٔ راهِ خواننده هستند.
فهرست‌ها به خواننده کمک می‌کنند تا بر اساسِ نیاز خود، به بخشِ مناسبِ کتاب مراجعه کند.
فهرست اجمالی
فهرست اجمالی، مسیرِ کلی و بیست بخشِ اصلیِ کتاب را نشان می‌دهد.
اگر خواننده بخواهد کتاب را از آغاز تا پایان دنبال کند، می‌تواند از فهرست اجمالی استفاده نماید.
فهرست موضوعی
فهرست موضوعی، موضوعات و مسئله‌های مختلف زندگی را به بخش‌های مرتبط پیوند می‌دهد.
اگر خواننده بخواهد دربارهٔ موضوع خاصی مانند بحران، خانواده، امید، انتخاب یا آرامش مطالعه کند، می‌تواند از فهرست موضوعی کمک بگیرد.
راهنمای رجوع سریع
راهنمای رجوع سریع برای زمانی است که خواننده با یک نیاز فوری یا مسئلهٔ مشخص روبه‌روست و می‌خواهد سریع‌تر به بخش مرتبط برسد.
نمایهٔ نهایی
نمایهٔ نهایی، واژه‌ها و موضوعات مهم کتاب را در پایان اثر گردآوری می‌کند تا دسترسی به مطالب آسان‌تر شود.
شیوهٔ استفاده
خواننده می‌تواند:
۱. مسئلهٔ خود را در یک جمله مشخص کند.
۲. موضوع نزدیک به آن را در فهرست پیدا کند.
۳. به بخشِ مربوط مراجعه نماید.
۴. متن را با دقت و آرامش بخواند.
۵. تمرینِ مرتبط را انجام دهد.
۶. پرسشِ پایانی را با زندگیِ خود پیوند دهد.
اصل مهم
این کتاب برای دانستنِ صرف نیست؛ برای فهمیدن، اصلاح شدن و زیستن است.
صفحهٔ ix
فهرست اجمالیِ بخش‌های اصلی کتاب
«صالحی‌رادنامه» در بیست بخشِ اصلی تنظیم شده است:
۱. زندگی به‌مثابهٔ راه
۲. معنا در متنِ حیات
۳. انسان و کرامت
۴. عقل، فطرت و تشخیصِ راه
۵. بحران، میدانِ آشکار شدنِ انسان
۶. صبر و پایداری
۷. امید و بازسازی
۸. خانواده و آرامش
۹. تربیت و آموزش
۱۰. مدیریت و مراقبت
۱۱. گفت‌وگو و فهمِ متقابل
۱۲. عمل صالح و مسئولیت
۱۳. عدالت و انصاف
۱۴. وفاداری و صدق
۱۵. شکر، قناعت و تواضع
۱۶. خودشناسی و بازخوانیِ خویشتن
۱۷. رشد، پختگی و استمرار
۱۸. یادگیری، مطالعه و تفکر
۱۹. جامعه، قدرت و مسئولیتِ عمومی
۲۰. دعا، توکل و بازگشت به خدا
### توضیحِ فهرست
این بیست بخش، نقشهٔ اصلیِ کتاب را تشکیل می‌دهند.
بخش‌ها از یکدیگر جدا نیستند؛ بلکه با هم ارتباط دارند. برای نمونه، زندگی به‌مثابهٔ راه با معنا، انتخاب، بحران، امید، مسئولیت و دعا پیوند دارد.
در هر بخش، موضوعات جزئی‌تر به‌تدریج بررسی می‌شوند و در آغازِ هر بخش، فهرستِ داخلیِ همان بخش ارائه خواهد شد.
کتاب را می‌توان هم به‌صورت پیوسته و هم به‌صورت موضوعی مطالعه کرد.
صفحهٔ x
فهرست موضوعی و راهنمای رجوعِ سریع
این صفحه برای آن طراحی شده است که خواننده در هنگامِ نیاز، مسیرِ مراجعهٔ خود را سریع‌تر پیدا کند.
اگر با اضطراب، آشفتگی یا بی‌قراری روبه‌رو هستی
به این بخش‌ها مراجعه کن:
- بخش ۵: بحران، میدانِ آشکار شدنِ انسان
- بخش ۶: صبر و پایداری
- بخش ۷: امید و بازسازی
- بخش ۱۰: مدیریت و مراقبت
- بخش ۲۰: دعا، توکل و بازگشت به خدا
اگر با اختلافِ خانوادگی روبه‌رو هستی
به این بخش‌ها مراجعه کن:
- بخش ۳: انسان و کرامت
- بخش ۶: صبر و پایداری
- بخش ۸: خانواده و آرامش
- بخش ۱۱: گفت‌وگو و فهمِ متقابل
- بخش ۱۳: عدالت و انصاف
- بخش ۱۴: وفاداری و صدق
اگر در برابرِ تصمیمی مهم قرار گرفته‌ای
به این بخش‌ها مراجعه کن:
- بخش ۱: زندگی به‌مثابهٔ راه
- بخش ۲: معنا در متنِ حیات
- بخش ۴: عقل، فطرت و تشخیصِ راه
- بخش ۱۰: مدیریت و مراقبت
- بخش ۱۲: عمل صالح و مسئولیت
- بخش ۱۹: جامعه، قدرت و مسئولیتِ عمومی
اگر با شکست، فرسودگی یا ناامیدی روبه‌رو هستی
به این بخش‌ها مراجعه کن:
- بخش ۵: بحران، میدانِ آشکار شدنِ انسان
- بخش ۶: صبر و پایداری
- بخش ۷: امید و بازسازی
- بخش ۱۶: خودشناسی و بازخوانیِ خویشتن
- بخش ۱۷: رشد، پختگی و استمرار
- بخش ۲۰: دعا، توکل و بازگشت به خدا
اگر با خشم و تندی روبه‌رو هستی
به این بخش‌ها مراجعه کن:
- بخش ۳: انسان و کرامت
- بخش ۶: صبر و پایداری
- بخش ۱۰: مدیریت و مراقبت
- بخش ۱۱: گفت‌وگو و فهمِ متقابل
- بخش ۱۴: وفاداری و صدق
- بخش ۱۵: شکر، قناعت و تواضع
اگر با بی‌معنایی و سردرگمی روبه‌رو هستی
به این بخش‌ها مراجعه کن:
- بخش ۱: زندگی به‌مثابهٔ راه
- بخش ۲: معنا در متنِ حیات
- بخش ۴: عقل، فطرت و تشخیصِ راه
- بخش ۱۶: خودشناسی و بازخوانیِ خویشتن
- بخش ۱۸: یادگیری، مطالعه و تفکر
- بخش ۲۰: دعا، توکل و بازگشت به خدا
اگر در کار و زندگی دچار بی‌نظمی هستی
به این بخش‌ها مراجعه کن:
- بخش ۱: زندگی به‌مثابهٔ راه
- بخش ۱۰: مدیریت و مراقبت
- بخش ۱۲: عمل صالح و مسئولیت
- بخش ۱۷: رشد، پختگی و استمرار
- بخش ۱۸: یادگیری، مطالعه و تفکر
اگر به رشد اخلاقی نیاز داری
به این بخش‌ها مراجعه کن:
- بخش ۳: انسان و کرامت
- بخش ۱۲: عمل صالح و مسئولیت
- بخش ۱۳: عدالت و انصاف
- بخش ۱۴: وفاداری و صدق
- بخش ۱۵: شکر، قناعت و تواضع
- بخش ۲۰: دعا، توکل و بازگشت به خدا
اگر با مسئله‌ای اجتماعی روبه‌رو هستی
به این بخش‌ها مراجعه کن:
- بخش ۳: انسان و کرامت
- بخش ۱۲: عمل صالح و مسئولیت
- بخش ۱۳: عدالت و انصاف
- بخش ۱۹: جامعه، قدرت و مسئولیتِ عمومی
- بخش ۲۰: دعا، توکل و بازگشت به خدا
صفحهٔ xi
نمونه‌های کاربردیِ مراجعه به کتاب
نمونهٔ نخست: اضطرابِ ناگهانی
اگر خواننده ناگهان دچار اضطراب و آشفتگی شد، لازم نیست همهٔ کتاب را جست‌وجو کند.
او می‌تواند از فهرست موضوعی، به بخش‌های زیر مراجعه کند:
- بحران
- صبر و پایداری
- امید و بازسازی
- مدیریت و مراقبت
- دعا و توکل
سپس چند صفحهٔ مرتبط را با دقت بخواند و از خود بپرسد:
اکنون نخستین کارِ درست و ممکن چیست؟
نمونهٔ دوم: اختلافِ خانوادگی
اگر میان اعضای خانواده اختلافی پدید آمد، خواننده می‌تواند به این بخش‌ها مراجعه کند:
- انسان و کرامت
- خانواده و آرامش
- گفت‌وگو و فهمِ متقابل
- صبر و پایداری
- عدالت و انصاف
پس از مطالعه، ممکن است نخستین گامِ درست یکی از این موارد باشد:
- شنیدنِ سخنِ طرف مقابل
- خودداری از پاسخِ تند
- انتخابِ زمانِ مناسب برای گفت‌وگو
- پذیرفتنِ سهمِ خود در اختلاف
- یا درخواستِ کمک از فردی آگاه و مورد اعتماد
نمونهٔ سوم: تصمیمِ شغلی یا شخصی
اگر خواننده در برابرِ تصمیمی مهم قرار گرفته باشد، می‌تواند به این بخش‌ها مراجعه کند:
- زندگی به‌مثابهٔ راه
- معنا در متنِ حیات
- عقل، فطرت و تشخیصِ راه
- مدیریت و مراقبت
- عمل صالح و مسئولیت
پس از مطالعه، بهتر است تصمیم با شتاب و هیجانِ لحظه‌ای گرفته نشود؛ بلکه با بررسیِ شرایط، مشورت و توجه به پیامدها همراه باشد.
نمونهٔ چهارم: احساسِ شکست
اگر خواننده احساس کند که فرسوده، شکست‌خورده یا از درون تهی شده است، می‌تواند به این بخش‌ها مراجعه کند:
- بحران
- صبر و پایداری
- امید و بازسازی
- خودشناسی و بازخوانیِ خویشتن
- رشد، پختگی و استمرار
در چنین شرایطی، یک اقدامِ کوچک می‌تواند آغازِ بازسازی باشد؛ مانند:
- نوشتنِ احساسات
- استراحتِ کافی
- گفت‌وگو با فردی مطمئن
- برنامه‌ریزی برای یک کارِ ساده
- یا مراجعه به روان‌شناس یا متخصصِ مربوط
نمونهٔ پنجم: خشم و تندی
اگر خواننده احساس کند در آستانهٔ سخن گفتن یا رفتار کردن از روی خشم است، می‌تواند به این موضوعات رجوع کند:
- صبر و پایداری
- مدیریت و مراقبت
- گفت‌وگو و فهمِ متقابل
- وفاداری و صدق
- شکر، قناعت و تواضع
در این وضعیت، نخستین اقدام ممکن است توقفِ کوتاه، سکوتِ محترمانه و به‌تعویق انداختنِ گفت‌وگو تا زمانِ آرام‌تر باشد.
نمونهٔ ششم: بی‌هدفی و سردرگمی
اگر خواننده احساس کند راهِ خود را گم کرده است، می‌تواند به این بخش‌ها مراجعه کند:
- زندگی به‌مثابهٔ راه
- معنا در متنِ حیات
- عقل، فطرت و تشخیصِ راه
- خودشناسی و بازخوانیِ خویشتن
- دعا، توکل و بازگشت به خدا
در این حالت، لازم است خواننده میانِ احساسِ موقتِ سردرگمی و حقیقتِ کلیِ زندگیِ خود تفاوت بگذارد.
صفحهٔ xii
چگونگی استفادهٔ روزمره و بحرانی از کتاب
خواننده می‌تواند از «صالحی‌رادنامه» به سه شیوه استفاده کند:
۱. مطالعهٔ روزمره
در مطالعهٔ روزمره، خواننده می‌تواند هر روز چند صفحه بخواند و پس از مطالعه، یک نکتهٔ مهم را با زندگیِ خود پیوند دهد.
در این شیوه، بهتر است خواندن با آرامش، تمرکز و استمرار همراه باشد.
۲. مطالعهٔ موضوعی
در مطالعهٔ موضوعی، خواننده بر اساسِ نیازِ خود به یک بخش مشخص مراجعه می‌کند.
برای مثال:
- برای معنا، به بخش دوم
- برای خانواده، به بخش هشتم
- برای بحران، به بخش پنجم
- برای امید، به بخش هفتم
- برای گفت‌وگو، به بخش یازدهم
- و برای دعا و توکل، به بخش بیستم
مراجعه می‌نماید.
۳. مطالعهٔ بحرانی
در وضعیتِ بحرانی، بهتر است خواننده:
۱. ابتدا وضعیت خود را تا حد امکان آرام و روشن بررسی کند.
۲. مسئلهٔ اصلی را در یک جمله بیان نماید.
۳. از فهرست موضوعی، بخشِ نزدیک به مسئله را پیدا کند.
۴. چند بندِ مرتبط را با دقت بخواند.
۵. یک اقدامِ کوچک و امن انجام دهد.
۶. اگر مسئله ادامه داشت یا شدید بود، از فردِ مطمئن، روان‌شناس، پزشک یا متخصصِ مربوط کمک بگیرد.
قاعدهٔ مطالعه در بحران
در حالت بحرانی:
- زیاد نخوان
- دقیق بخوان
- مسئله را روشن کن
- یک اقدامِ امن انجام بده
- و در صورت ضرورت، کمکِ تخصصی بگیر
این کتاب می‌تواند همراه و راهنمای تأمل باشد، اما جایگزینِ خدمات پزشکی، روان‌شناختی، حقوقی یا امدادی نیست.
اگر خواننده یا فردی در معرضِ خطر فوری، آسیب به خود، خشونت یا وضعیت اضطراری قرار دارد، باید در کنار استفاده از کتاب، فوراً با خدمات اضطراری یا متخصصانِ مربوط تماس بگیرد.
سه پرسش برای آغاز
اگر مسئله هنوز برایت روشن نیست، از این سه پرسش آغاز کن:
۱. اکنون دقیقاً چه احساسی دارم؟
۲. مسئلهٔ اصلی من چیست؟
۳. کدام بخشِ کتاب به این مسئله نزدیک‌تر است؟
صفحهٔ xiii
آغازِ متنِ اصلی
بعد از این صفحات، متنِ اصلیِ «صالحی‌رادنامه» آغاز می‌شود.
از اینجا به بعد، خواننده وارد بیست بخشِ اصلیِ کتاب می‌شود؛ بخش‌هایی که موضوعات بنیادینِ زندگی، انسان، معنا، تربیت، بحران، خانواده، مسئولیت، جامعه و هدایت را بررسی می‌کنند.
نخستین بخش کتاب چنین نام دارد:
بخش نخست
زندگی به‌مثابهٔ راه
انسان وقتی زندگی را راه ببیند، دیگر هر حادثه را پایان نمی‌پندارد؛ بلکه آن را بخشی از مسیرِ خود می‌فهمد.
در این نگاه، شکست می‌تواند آموزگار باشد، بحران می‌تواند بیدارگر باشد، سکوت می‌تواند فرصتِ بازاندیشی باشد، و آغازهای کوچک می‌توانند راه را دوباره روشن کنند.
زندگی، راهی است که در آن انسان با انتخاب‌های خود، شخصیت و آیندهٔ خویش را شکل می‌دهد.
پس نخستین گام در «صالحی‌رادنامه» این است:
زندگی را نه میدانِ آشفتگی، بلکه راهی برای فهمِ بهترِ حقیقت، ساختنِ شخصیت، انجامِ مسئولیت و نزدیک شدن به خدا بدانیم.
از صفحهٔ بعد، متن اصلی با عنوان زیر آغاز می‌شود:
صفحهٔ ۱: آغازِ راه
صالحی‌رادنامه؛ صورتِ زنده و کاربردیِ «هستی‌شناسیِ زنده؛ نظامِ اندیشهٔ صالحی‌راد»
Salehi-Radnameh: The Living and Practical Form of
“The Living Ontology: The Salehi-Rad System”
