ای انسان، همهٔ راه‌ها با رسیدنِ فوری به مقصد معنا پیدا نمی‌کنند. گاهی ارزشِ راه در آن است که تو را در میانهٔ ناتمام بودن، به شناخت، صبر، اصلاح و ادامه دعوت می‌کند. بسیاری از کارهای مهم زندگی، پیش از آنکه به نتیجه برسند، دوره‌ای طولانی از ابهام، انتظار و تلاش را پشت سر می‌گذارند.
ممکن است امروز هنوز به آنچه می‌خواهی نرسیده باشی؛ اما نرسیدنِ امروز، دلیلِ ناممکن بودنِ فردا نیست. میان «هنوز نشده است» و «هرگز نخواهد شد» فاصله‌ای بزرگ وجود دارد. انسانِ شتاب‌زده این فاصله را نمی‌بیند و از یک نتیجهٔ موقت، حکمی دائمی دربارهٔ زندگی خود صادر می‌کند.
ای انسان، امید را با خیال‌پردازیِ بی‌پایه اشتباه نکن. امیدِ سالم، چشم بستن بر دشواری نیست؛ دیدنِ دشواری و در عین حال، جست‌وجوی امکانِ عمل است. امید یعنی هنوز می‌توانی بیاموزی، مشورت کنی، روش خود را اصلاح نمایی، کمک بگیری و گامِ دیگری برداری؛ حتی اگر این گام بسیار کوچک باشد.
گاهی انسان از خود انتظار دارد که نتیجهٔ تلاش‌هایش را فوراً ببیند. می‌خواهد پس از یک تصمیم، یک گفت‌وگو، یک درمان، یک عذرخواهی یا یک برنامه‌ریزی، همه‌چیز به‌سرعت تغییر کند. اما بعضی تغییرها به زمان نیاز دارند. بذر، در زیر خاک رشد می‌کند؛ رابطهٔ آسیب‌دیده با یک سخن ترمیم نمی‌شود؛ و ذهنِ فرسوده با یک شب استراحت، همیشه به‌طور کامل آرام نمی‌گیرد.
این سخن به معنای تحملِ بی‌پایانِ آسیب نیست. صبر نباید بهانه‌ای برای ماندن در خشونت، سوءاستفاده، تحقیر، بی‌عدالتی یا شرایط ناامن باشد. گاهی ادامه دادنِ راه، به معنای ترک کردنِ محیط آسیب‌زا، تعیین مرز، درخواست حمایت، مراجعه به متخصص یا استفاده از امکانات قانونی و درمانی است. صبرِ آگاهانه با تسلیم شدن در برابر آسیب تفاوت دارد.
ای انسان، وقتی نتیجه دیر می‌رسد، روند را نیز ببین. آیا چیزی آموخته‌ای؟ آیا تصمیم‌هایت روشن‌تر شده‌اند؟ آیا توانسته‌ای عادتی را اندکی اصلاح کنی؟ آیا رابطه‌ای را با صدق بیشتری مدیریت کرده‌ای؟ آیا در برابر یک واکنشِ قدیمی، مکثی تازه ایجاد کرده‌ای؟ گاهی پیشرفت در تغییرِ نتیجه دیده نمی‌شود؛ در تغییرِ انسانِ درونِ راه آشکار می‌گردد.
از مقایسهٔ فصلِ ناتمامِ خود با فصلِ کاملِ دیگران بپرهیز. تو از زندگیِ دیگران فقط بخشی را می‌بینی و از مبارزه‌های پنهان، تأخیرها، ترس‌ها و هزینه‌های آنان خبر نداری. مقایسهٔ ناآگاهانه می‌تواند امید را از تو بگیرد و تو را از وظیفهٔ واقعیِ خود دور کند.
ای انسان، برای ادامه دادن، مقصد را به ایستگاه‌های کوچک تقسیم کن. اگر هدف تو بزرگ است، نخستین مرحلهٔ آن را مشخص کن. اگر مسئله پیچیده است، آن را به چند پرسش روشن تبدیل نما. اگر توانت کم است، اندازهٔ گام را کاهش بده؛ اما ارتباط خود را با مسیر، به اندازه‌ای که امن و ممکن است، حفظ کن.
گاهی لازم است مدتی استراحت کنی. استراحت، بریدن از راه نیست؛ اگر آگاهانه و به‌اندازه باشد، بخشی از ادامه دادن است. بدن و روان تو ابزارهای بی‌پایان نیستند. خواب، درمان، تغذیه، ارتباط سالم و آرامش، نیازهایی واقعی‌اند و نباید به نامِ تلاش نادیده گرفته شوند.
اگر ناامیدی به‌صورت مداوم ادامه دارد، زندگی روزمره‌ات را مختل کرده است، یا افکار آسیب به خود یا دیگری در تو پدید آمده، این وضعیت را نشانهٔ ضعف اخلاقی ندان و آن را به‌تنهایی تحمل نکن. با روان‌شناس، روان‌پزشک، پزشک یا متخصص مربوط تماس بگیر. در صورت خطر فوری، از فردی امن و خدمات اضطراری محل زندگی خود کمک بخواه. امید گاهی با یک گفت‌وگوی حرفه‌ای و دریافتِ حمایتِ مناسب دوباره امکانِ ظهور پیدا می‌کند.
ای انسان، ناتمام بودنِ راه به معنای بی‌معنا بودنِ آن نیست. تو لازم نیست امروز پایانِ داستان را بدانی. کافی است حقیقتِ امروز را ببینی، مسئولیتِ امروز را بپذیری و گامِ امروز را با عقل، کرامت و امید برداری.
راهی که هنوز ادامه دارد، هنوز امکانِ اصلاح، جبران، یادگیری و رشد را در خود دارد. تا زمانی که امکانِ دیدن و انتخاب کردن باقی است، صفحهٔ تازه‌ای نیز می‌تواند گشوده شود.
> وَلَا تَيْأَسُوا مِن رَّوْحِ اللَّهِ ۖ إِنَّهُ لَا يَيْأَسُ مِن رَّوْحِ اللَّهِ إِلَّا الْقَوْمُ الْكَافِرُونَ
ترجمهٔ فارسی
> «و از رحمت و گشایشِ خدا نومید نشوید؛ زیرا جز گروه کافران، کسی از رحمت و گشایشِ خدا نومید نمی‌شود.»
English Translation
> “And do not despair of Allah’s mercy and relief. Indeed, no one despairs of Allah’s mercy and relief except those who disbelieve.”
منبع
> قرآن کریم، سورهٔ یوسف، آیهٔ ۸۷
اگر نتیجهٔ مطلوب هنوز به دست نیامده است، به جای صدورِ حکمِ نهایی دربارهٔ خود و آینده‌ات، ببین امروز چه چیزی می‌توانی بیاموزی، اصلاح کنی یا با کمکِ دیگری پیگیری نمایی.
یک هدف یا مسئلهٔ ناتمام را انتخاب کن و آن را به چهار مرحله تقسیم نما:
۱. وضعیتِ کنونی من چیست؟
۲. نزدیک‌ترین مرحلهٔ قابل دستیابی کدام است؟
۳. کوچک‌ترین گامِ امن و واقعی چیست؟
۴. از چه کسی یا چه منبعی می‌توانم کمک بگیرم؟
سپس گامِ نخست را در زمانی مشخص انجام بده. اگر انجام آن ممکن نبود، علت را بررسی کن و اندازه یا روشِ گام را واقع‌بینانه‌تر تغییر بده.
> آیا ناتمام بودنِ راه را با شکستِ نهایی اشتباه گرفته‌ای؟
صالحی‌رادنامه؛ صورتِ زنده و کاربردیِ «هستی‌شناسیِ زنده؛ نظامِ اندیشهٔ صالحی‌راد»
Salehi-Radnameh: The Living and Practical Form of “The Living Ontology: The Salehi-Rad System”
