ما آمدهایم تا در بستر آفرینش که خود به نوعی یک قانون است به جای ساختارمندی ساختار ساز باشیم
تاریخ تفکر انسانی همواره در کشاکش میان دو رویکرد بنیادی نسبت به نظم جهان سیر کرده است:
رویکرد نخست، انسان را موجودی محصور در چهارچوب‌ها، تابع قوانین موضوعه و مکلف به انضباطِ صرف می‌داند. در این نگاه، «قانون‌مندی» غایت کمال و خط قرمز انسان تلقی می‌شود.
اما رویکرد دوم، که ریشه در اصالت حیات و ژرفای هستی‌شناختی انسان دارد، بانگی دیگر سر می‌دهد:
این گزاره، طغیانی علیه رخوتِ انفعالیِ انسانِ تبعیت‌پذیر است و او را از مقامِ یک «عاملِ مهارشده» به جایگاهِ «معمار و قانون‌گذارِ بنیادینِ هستی» ارتقا می‌دهد.
در بستر آفرینش، قوانینْ ایستا و خشک نیستند؛ بلکه نظمی زنده، جاری و خودآفرینند. قانونِ کیهانی، قفسی برای محبوس کردن حیات نیست، بلکه بستر و رقصگاهی است که حیات در آن شکوفا می‌شود.
* ساختارمندی (Structure-bound): یعنی تن دادن به قالب‌های پیش‌ساخته، تکرار الگوهای کهنه و محدود کردن جریان بی‌کران آگاهی در مجاری تنگِ قراردادهای موقت.
* ساختارآفرینی (Structure-creation): یعنی تجلی اراده‌ی خلاقِ درون. انسانِ ساختارساز، وام‌دار نظمِ کهنه نیست، بلکه خود منبعِ فیضانِ نظمی نو، متعالی و همسو با جوششِ حیات است.
انسان در نگرش اصیلِ هستی‌شناختی، مسافرِ راهِ از پیش‌تعیین‌شده نیست؛ او آفریننده‌ی راه است. وقتی می‌گوییم «ما آمدهایم تا در بستر آفرینش به جای ساختارمندی، ساختارساز باشیم»، یعنی پذیرفته‌ایم که آفرینش تمام نشده است و ما ادامهٔ جریان خلقیم.
قانون‌سازی در این معنا، وضع قوانینِ خشکِ بوروکراتیک یا خشک‌اندیشانه نیست؛ بلکه کشف و جاری کردنِ «قوانین زنده» است؛ قوانینی که از دلِ آگاهی، شفقت، آزادی اصیل و شکوفایی ژرفای وجود برمی‌خیزند و به حیات معنا و عمق می‌بخشند.
جهان امروز بیش از هر زمان دیگری از ملالِ «قانون‌مندیِ کور» و تبعیتِ مکانیکی رنج می‌برد. خروج از بحران‌های فکری، اجتماعی و روانی بشر، نیازمندِ بازگشت به رسالتِ اصیلِ انسان یعنی «ساختارآفرینی» است.
ما آمدهایم تا با تکیه بر جوششِ درون و در هم‌نوایی با نظمِ زندهٔ آفرینش، قالب‌های بازدارنده را بشکنیم و افق‌های نوینی از حیات، معنا و جامعه را بنا نهیم. انسانِ قانون‌ساز، حاکمِ سرنوشتِ خویش و معمارِ فردای جهانِ زنده است.
محمود صالحی راد مبدع هستی‌شناسی زنده و بنیان‌گذار مکتب زندهٔ جهانی محمود صالحی راد و بنیان‌گذار دانشگاه زندهٔ جهانی هستی‌شناسی زنده و صاحب کتاب صالحی‌رادنامه دائرةالمعارف زندهٔ جهانی زندگی.
