در عصر حاضر که مفاهیم «بودن» و «شدن» با سرعتی سرسامآور در هم تنیدهاند، و ما اغلب در تلاطم «بودنِ» پر هیاهوی لحظهها، «شدنِ» ناگزیر آینده را فراموش میکنیم، و یا در خاطرات «بودهی» گذشته غرق میشویم، اندیشهی زندهی #پروفسور_محمود_صالحی_راد، دعوتی است به بازنگری در بنیانهای هستیشناسی ما.
مکتب ایشان، که میتوان آن را «#هستی_شناسی_زنده» نامید، بیش از آنکه پاسخی نهایی ارائه دهد، پرسشهایی بنیادین را پیش روی ما میگشاید؛ پرسشهایی که راهی به سوی «بودنِ» اصیلتر میگشایند و در افق #آغاز_عصر_هستی_شناسی_زنده، رویکردهای سنتی را به چالش میکشند.
۱. زمان: زندان یا بستر؟ در نگاه «#محمود_صالحی_راد»
یکی از کلیدیترین دغدغههای هستیشناسی در اندیشهی #محمود_صالحی_راد، مفهوم «زمان» است.
نگاه رایج، زمان را بستری خطی و گریزناپذیر میبیند که هویت ما در آن تعریف میشود:
ما محصول گذشتهایم و در حال حرکت به سوی آیندهای نامعلوم.
اما #محمود_صالحی_راد، این نگاه را به چالش میکشد. از منظر ایشان، «زمان» میتواند هم «زندان» باشد و هم «بستر».
* زمان به مثابه زندان: زمانی که هویت ما صرفاً بر پایهی خاطرات گذشته و اضطرابهای آینده بنا شود، گرفتار «زمان» میشویم.
در این حالت، «خود» به مجموعهای از تجربیات گذشته و انتظارات آینده تقلیل مییابد و «لحظهی حال» که تنها نقطهی «بودنِ» حقیقی است، از دست میرود.
غفلت از «خود» در هیاهوی «زمان»، ما را به موجوداتی اسیر و تکراری بدل میکند.
این همان حالتی است که در #پایان_روانشناسی_سنتی و #ابطال_روانشناسی_مدرن به آن اشاره میشود، جایی که روانشناسی کلاسیک، فرد را در زندان ذهنیات زمانمند محبوس میبیند.
* زمان به مثابه بستر: اما زمانی که نگاه ما «متعالی» میشود، یعنی از «بیرون» به خود و جهان مینگریم، زمان معنایی دگر مییابد.
این نگاه «بیزمایست»، نه به معنای انکار گذشت زمان، بلکه به معنای رهایی از قید و بندهای روانی آن است.
در این حالت، «بودن» در «حال» تجربه میشود، نه در گذشته یا آینده. «خود» در این نگاه، چیزی فراتر از مجموعهی خاطرات یا پیشبینیهاست؛ «خود»، خودِ «بودن» در لحظه است.
این همان «#هستی_شناسی_زنده» است که در #افق_پسا_روانشناسی معنا پیدا میکند.
۲. «بودن» در تلاقی «هست» و «نیست»
هستیشناسی #پروفسور_محمود_صالحی_راد، بر پایهی درک ظریفی از «بودن» استوار است که در تلاقی «هست» و «نیست» معنا مییابد.
«هست» آن چیزی است که در لحظهی حال تجربه میکنیم؛ آن «بودنِ» زنده و حاضر. اما «نیست»، نه به معنای عدم مطلق، بلکه به معنای ظرفیتها و احتمالات نهفته در وجود است؛
فضایی که «هست» از آن سرچشمه میگیرد و به آن بازمیگردد.
* «هست»ِ زنده: این همان تجربهی زیستهی ما در هر لحظه است.
احساس، اندیشه، عمل، و هر آنچه که در «حال» حضور دارد.
این «هست» پویا و متغیر است، اما اصل «بودن» را در خود دارد.
* «نیست»ِ پذیرا: این فضا، آن چیزی است که هنوز «هست» نشده، یا آن «هستی» که از دایرهی تجربهی مستقیم بیرون رفته، اما همچنان در قلمرو امکان حضور دارد.
درک این «نیست» به عنوان ظرفیت، به ما اجازه میدهد تا از جمود «هست» رها شویم و پذیرای تغییر و تحول باشیم.
مکتب #محمود_صالحی_راد، ما را دعوت میکند تا در این نقطهی تلاقی بایستیم؛ نه در غرقاب گذشته (که دیگر «هست» نیست) و نه در اضطراب آینده (که هنوز «هست» نشده)، بلکه در «بودنِ» زندهی حال، که از ظرفیتهای «نیست» تغذیه میکند و به سوی «هستهای» جدید گشوده است.
۳. خودشناسی: نگاه از درون یا نظارهگری؟ در «#عصر_پسا_روانشناسی»
مسئلهی «خودشناسی» در اندیشهی #پروفسور_محمود_صالحی_راد، دو رویکرد متضاد را به نمایش میگذارد که در #عصر_پسا_روانشناسی اهمیت ویژهای مییابد:
* نگاه از درون (اسارت زمان): فرو رفتن در خاطرات، ترسها، و امیال شخصی، که همگی ریشه در گذشته و آینده دارند.
این نگاه، «خود» را به یک «شخصیت» محدود میکند که دائماً درگیر تحلیل و تفسیر تجربیاتش است.
این همان رویکردی است که روانشناسی سنتی بر آن تاکید داشته و در #افق_پسا_روانشناسی به چالش کشیده میشود.
* نظارهگری (بیزمانی): نگاهی متعالی و بیطرفانه به خود و تجربیات.
در این رویکرد، «خود» دیگر آن شخصیتِ درگیر نیست، بلکه «ناظر» یا «شاهد» آن شخصیت و تجربیاتش است.
این نظارهگری، همان «نگاه از بیرون» است که به ما امکان میدهد تا از چرخه معیوب زمان و وابستگیهای هویتی رها شویم.
این رویکرد، جوهرهی «#هستی_شناسی_زنده» و نشانی از #آغاز_عصر_هستی_شناسی_زنده است.
نتیجهگیری:
«#هستی_شناسی_زنده»، به مثابه مکتبی نو در اندیشهی #محمود_صالحی_راد، یک دعوت به «بیداری» است.
بیداری از خواب غفلتِ زمان، بیداری به «بودنِ» اصیل در لحظهی حال، و بیداری به «خودی» که فراتر از تمام محدودیتهای زمانی و مکانی معنا مییابد.
این اندیشه، که در #عصر_پسا_روانشناسی جلوهای تازه مییابد و به #پایان_روانشناسی_سنتی و #ابطال_روانشناسی_مدرن میانجامد، راهی است برای زیستنِ عمیقتر، آزادتر و پربارتر، با درک این حقیقت که «بودن» ما، تنها در لحظهای اتفاق میافتد که بتوانیم خود را در تلاقی «هست» و «نیست» و در نظارهگریِ متعالیِ تجربیاتمان بیابیم.
تگها:
#هستی_شناسی_زنده #محمود_صالحی_راد #پروفسور_محمود_صالحی_راد #عصر_پسا_روانشناسی #پایان_روانشناسی_سنتی #ابطال_روانشناسی_مدرن #آغاز_عصر_هستی_شناسی_زنده #زندگی_بدون_زمان #بودن_در_لحظه
پروفسور محمود صالحی راد Professor Mahmood Salehi Rad بنیانگذار مکتب محمود صالحی راد ، بنیانگذار دانشگاه جهانی هستیشناسی زنده ، خالق دکترین TIAV ، خالق منشور ۳۲ سیر حیات مطلق ، خالق پروتکل ماندگار(مدیریت استرس) ، خالق پروتکل مدیریت بحران با نام سکوت دل در بحران (مدل صالحیراد ) ، صاحب صالحیرادنامه ، فیلسوف ، روانشناس و مشاور ، معلم ، مشاور مدرسه ، مشاور عالی و ارشد (Senior and Chief Consultant)، میراثدار یگانه خرد ناب بشری