ای انسان، زندگی تو تنها درونِ خانه و اندیشه‌هایت جریان ندارد؛ با زمین، آب، هوا، گیاهان و دیگر جانداران نیز پیوند خورده است. هر نفسی که می‌کشی، هر آبی که می‌نوشی و هر غذایی که می‌خوری، تو را به جهانی گسترده‌تر از خودت وابسته می‌کند.
زمین فقط زمینه‌ای برای گذرِ روزهای تو نیست؛ خانه‌ای مشترک است که زندگیِ انسان‌ها و جاندارانِ بسیار بر آن تکیه دارد. پس با آن چنان رفتار نکن که گویی هرچه در آن است، بی‌پایان و بی‌نیاز از مراقبت است. بهره‌بردن از نعمت‌های جهان، با پاسداری از آن‌ها ناسازگار نیست؛ انسان می‌تواند نیازهای خود را برآورده کند و در همان حال، از اسراف و آسیبِ بی‌دلیل بپرهیزد.
ای انسان، گاهی مسئولیتِ بزرگ از انتخاب‌های کوچکی آغاز می‌شود: آبی را که نیاز نداری هدر ندهی؛ چیزی را که هنوز قابل استفاده است بی‌دلیل دور نریزی؛ محیطِ زندگی را پاکیزه نگه داری؛ و در مصرفِ نعمت‌ها، اندازه را رعایت کنی. این رفتارها شاید در نگاهِ نخست کوچک باشند، اما از توجه و مسئولیت‌پذیری خبر می‌دهند.
مراقبت از محیطِ زندگی، فقط وظیفهٔ یک فرد نیست و با چند رفتارِ شخصی همهٔ مسائلِ بزرگ حل نمی‌شوند. آلودگی، کمبودِ منابع و آسیب به طبیعت، گاهی به تصمیم‌های گسترده و همکاریِ جمعی نیاز دارند. بااین‌حال، هرکس می‌تواند سهمِ خود را بشناسد، رفتارِ روزمره‌اش را بازبینی کند و در حد توان برای راه‌های بهتر همکاری کند.
در این مسیر، از خود و دیگران انتظارِ کمالِ فوری نداشته باش. تغییرِ پایدار به آگاهی، امکانات، همکاری و استمرار نیاز دارد. اگر امکانِ انتخابِ بهتر نداری، خود را به‌خاطر محدودیت‌هایی که در اختیار تو نیست سرزنش نکن؛ اما هرجا انتخابی واقعی در دسترس توست، آن را با دقت و مسئولیت به کار ببر.
ای انسان، سپاسگزاری از نعمت‌ها تنها در زبان نیست؛ گاهی در درست مصرف کردن، مراقبت از آنچه در اختیار داری و جلوگیری از آسیبِ قابل‌پیشگیری آشکار می‌شود. هرگاه از چیزی بهره می‌بری، بیندیش که چگونه می‌توانی آن را برای دیگران و برای آینده نیز حفظ کنی.
راهِ زندگی، راهِ استفادهٔ بی‌حساب از جهان نیست؛ راهِ بهره‌مندیِ مسئولانه و پاسداری از امکانِ زندگی است. زمین را خانه‌ای بدان که تنها برای تو نیست و مراقبت از آن را بخشی از مسئولیتِ انسانیِ خود بشمار.
سخنِ خداوند در قرآن کریم:
> وَلَا تُفْسِدُوا فِي الْأَرْضِ بَعْدَ إِصْلَاحِهَا وَادْعُوهُ خَوْفًا وَطَمَعًا ۚ إِنَّ رَحْمَتَ اللَّهِ قَرِيبٌ مِّنَ الْمُحْسِنِينَ
ترجمهٔ فارسی
> «و در زمین، پس از اصلاحِ آن، فساد نکنید؛ و خدا را با بیم و امید بخوانید؛ زیرا رحمتِ خدا به نیکوکاران نزدیک است.»
English Translation
> “Do not spread corruption on the earth after it has been set right. Call upon Him with fear and hope. Surely the mercy of Allah is near to those who do good.”
منبع
قرآن کریم، سورهٔ اعراف، آیهٔ ۵۶
ای انسان، از نعمت‌های جهان بهره ببر، اما آن‌ها را بی‌حساب مصرف نکن. هرجا می‌توانی، با رفتاری سنجیده از خانهٔ مشترکِ زندگی مراقبت کن.
امروز یکی از عادت‌های خود را در مصرف یا مراقبت از محیط بررسی کن:
۱. چه چیزی را بیش از نیاز مصرف یا دور می‌ریزم؟
۲. کدام رفتارِ کوچک را می‌توانم تغییر دهم؟
۳. این تغییر را چگونه می‌توانم به شکلی عملی و پایدار ادامه دهم؟
۴. آیا برای بهتر شدنِ این وضعیت، همکاری یا امکاناتِ بیشتری لازم است؟
من چگونه می‌توانم از نعمت‌های زمین بهره ببرم و درعین‌حال سهمِ خود را در مراقبت از آن ادا کنم؟
صالحی‌رادنامه؛ صورتِ زنده و کاربردیِ «هستی‌شناسیِ زنده؛ نظامِ اندیشهٔ صالحی‌راد»
Salehi-Radnameh: The Living and Practical Form of “The Living Ontology: The Salehi-Rad System”
