ای انسان، هیچ وضعیتی در جهان برای همیشه به یک شکل باقی نمی‌ماند. شادی و اندوه، توانایی و ناتوانی، نزدیکی و دوری، آغاز و پایان، فراوانی و تنگنا، همگی در مسیر زندگی دگرگون می‌شوند. این دگرگونی گاهی امیدبخش است و گاهی تو را می‌ترساند؛ اما شناختِ ناپایداریِ جهان، می‌تواند تو را برای زیستنِ عاقلانه‌تر آماده کند.
انسان هنگامی بیشتر رنج می‌برد که از زندگی انتظار داشته باشد همه‌چیز ثابت بماند. می‌خواهد رابطه‌ها همیشه مانند روزهای نخست باشند، بدن همیشه همان توان گذشته را داشته باشد، شرایط اقتصادی همیشه امن بماند، دیگران هرگز تغییر نکنند و برنامه‌های او بدون مانع پیش بروند. اما زندگی، میدانِ تغییر است و پختگی یعنی آموختنِ چگونگیِ ایستادن در میانِ تغییرها.
ای انسان، پذیرفتنِ تغییر به معنای دوست داشتنِ هر تغییری نیست. ممکن است از بیماری، فقدان، بی‌عدالتی، جدایی یا شکست رنج ببری و حق داشته باشی که آن را دشوار بدانی. پذیرش یعنی واقعیتِ رخ‌داده را انکار نکنی تا بتوانی دربارهٔ واکنش و گامِ بعدی خود تصمیم بگیری. آنچه انکار می‌شود، قابل بررسی و اصلاح نخواهد بود.
گاهی انسان برای حفظ آرامش، به یقین‌های ساختگی پناه می‌برد. می‌خواهد دربارهٔ آینده پاسخِ قطعی داشته باشد و از هر ابهامی فرار می‌کند. اما همهٔ پاسخ‌ها اکنون در دسترس نیستند. انسانِ آگاه، میانِ آنچه می‌داند، آنچه احتمال می‌دهد و آنچه هنوز نمی‌داند، تفاوت می‌گذارد. این تفاوت، او را از تصمیم‌های شتاب‌زده و ترس‌های بی‌پایه دور می‌کند.
ای انسان، در زمانِ ابهام، همهٔ راه را از خود مطالبه نکن. گاهی کافی است مقصدِ نزدیک و گامِ بعدی را روشن کنی. اگر نمی‌دانی ماه آینده چه خواهد شد، ببین امروز چه کاری از تو برمی‌آید. اگر پاسخِ یک پرسش بزرگ را نمی‌یابی، پرسش را به مسئله‌ای کوچک‌تر و قابل بررسی تبدیل کن. اگر آیندهٔ یک رابطه روشن نیست، امروز با صدق، احترام و مرزهای سالم رفتار کن.
معنا، چیزی نیست که فقط در شرایط آسان وجود داشته باشد. گاهی معنا در ادامه دادنِ مسئولانه، مراقبت از یک انسان، حفظ کرامت، تحملِ آگاهانه، طلبِ کمک، جبرانِ یک خطا یا ساختنِ امیدی کوچک آشکار می‌شود. معنا همیشه به معنای خوشایند بودنِ شرایط نیست؛ گاهی به معنای یافتنِ جهتِ درست در شرایط دشوار است.
ای انسان، انعطاف‌پذیری را با بی‌اصولی اشتباه نکن. سازگار شدن یعنی روش خود را با شرایط تازه هماهنگ کنی، نه اینکه ارزش‌های اساسی‌ات را به‌سادگی کنار بگذاری. می‌توانی در برنامه تغییر کنی، اما در صدق پابرجا بمانی؛ می‌توانی از روشی دست بکشی، اما مسئولیت را رها نکنی؛ می‌توانی شکلِ رابطه‌ای را تغییر دهی، اما کرامت و عدالت را حفظ کنی.
هرگاه شرایط تغییر کرد، سه پرسش را به یاد بیاور: چه چیزی از دست رفته است؟ چه چیزی هنوز باقی مانده است؟ و اکنون چه چیزی باید ساخته شود؟ این پرسش‌ها به تو کمک می‌کنند هم سوگ و فقدان را ببینی و هم امکان‌های باقی‌مانده را فراموش نکنی.
اگر تغییرِ پیش‌آمده با سوگ شدید، اضطراب ناتوان‌کننده، افسردگی، بی‌خوابی طولانی، ناتوانی در انجام امور روزمره، افکار آسیب به خود یا دیگران، خشونت یا تهدید همراه است، این وضعیت را به‌تنهایی تحمل نکن. از روان‌شناس، روان‌پزشک، پزشک، مشاور یا فرد متخصص کمک بگیر. در صورت وجود خطر فوری، با خدمات اضطراری محل زندگی خود تماس بگیر. کمک گرفتن، بخشی از مواجههٔ مسئولانه با تغییر است.
ای انسان، ممکن است نتوانی شکلِ آینده را تعیین کنی، اما می‌توانی کیفیتِ حضور خود را در امروز بهتر کنی. می‌توانی با حقیقت روبه‌رو شوی، از کمک شایسته بهره بگیری، آنچه را در اختیار توست انجام دهی و برای آنچه در اختیار تو نیست، خود را بیهوده فرسوده نکنی.
زندگی راهی است که در آن بسیاری از نشانه‌ها هنگام حرکت آشکار می‌شوند. پس در برابر ناپایداری، نه فروبریز و نه به یقین‌های دروغین پناه ببر. با امیدی واقع‌بینانه، قلبی بیدار، عقلی سنجشگر و گامی مسئولانه ادامه بده.
> فَإِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًا إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًا
ترجمهٔ فارسی
> «پس یقیناً با دشواری، آسانی است؛ یقیناً با دشواری، آسانی است.»
English Translation
> “So, surely with hardship comes ease. Surely with hardship comes ease.”
منبع
> قرآن کریم، سورهٔ شرح، آیات ۵ و ۶
اگر شرایط زندگی‌ات تغییر کرده است، واقعیت را با خود صادقانه در میان بگذار؛ سپس به جای تلاش برای کنترلِ همه‌چیز، یک بخشِ قابل کنترل و یک گامِ امنِ امروز را مشخص کن.
برگه‌ای با سه عنوان بنویس:
۱. چیزی که تغییر کرده یا از دست رفته است:
۲. چیزی که هنوز در اختیار یا در دسترس من است:
۳. چیزی که اکنون باید بسازم یا پیگیری کنم:
در پایان، یک اقدام کوچک برای امروز تعیین کن؛ مانند تماس با فردی مطمئن، تنظیم برنامه، مراجعه به متخصص، انجام یک مسئولیت یا اختصاص زمانی برای استراحت و بازسازی.
> در برابر تغییری که اکنون با آن روبه‌رو هستی، کدام ارزش را باید حفظ کنی و کدام روش را باید تغییر دهی؟
صالحی‌رادنامه؛ صورتِ زنده و کاربردیِ «هستی‌شناسیِ زنده؛ نظامِ اندیشهٔ صالحی‌راد»
Salehi-Radnameh: The Living and Practical Form of “The Living Ontology: The Salehi-Rad System”
