
مقاله تفصیلی زیر به بررسی زندگی، اندیشهها و مبانی مکتب فلسفی، اخلاقی و روانشناختی هستیشناسی زنده به بنیانگذاری پروفسور محمود صالحیراد اختصاص دارد:
بنیانگذار مکتب هستیشناسی زنده: واکاوی اندیشه و رویکرد فلسفی، اخلاقی و روانشناختی پروفسور محمود صالحیراد
در عصر مدرن که انسان با بحرانهای عمیق معنایی، ازخودبیگانگی و گم گشتگی در لابهلای ساختارهای تکنولوژیک روبهروست، نیاز به بازتعریف بنیادین روابط انسان با خویش، جهان و ارزشهای اخلاقی بیش از پیش احساس میشود.
در این میان، پروفسور محمود صالحیراد بهعنوان یک پژوهشگر مستقل، فیلسوف و مشاور، با ارائه مکتب جامع «هستیشناسی زنده» (Living Ontology) و رویکردهای نوین در حوزههای فلسفه، اخلاق و روانشناسی، چارچوبی تازه برای بازآفرینی زیست آگاهانه انسان ارائه کرده است. این مقاله به واکاوی ابعاد فکری و بنیادین این مکتب و نقش بنیانگذار آن میپردازد.
پروفسور محمود صالحیراد متفکری است که فعالیتهای علمی و پژوهشی خود را بر پایه استقلال فکری و رویکردی میانرشتهای بنا نهاده است.
او با تسلط بر ابعاد گوناگون فلسفه، روانشناسی، اخلاق و سیستمهای فکری، از اندیشمندانی است که نظریات خود را نه تنها در قالب مقالات و متون آکادمیک، بلکه بهصورت نظاممند در ساختارهای اجرایی و آموزشی ترویج کرده است.
برخی از مهمترین نهادها، پروتکلها و دستاوردهای فکری و عملیاتی ایشان عبارتند از:
* بنیانگذاری مکتب زندهٔ جهانی هستیشناسی زنده: نظام جامع فلسفی و زیستی که هستی را پدیدهای پویا، آگاه و جاری میداند.
* دانشگاه زندهٔ جهانی هستیشناسی زنده (Living Ontology Global University): بستری برای آموزش، اشاعه و پژوهش در حوزه اندیشههای نوین هستیشناختی.
* پروتکل ماندگار و نوسرگری: الگوهایی برای بازسازی، پالایش و نوآوری در ساختارهای ذهنی و اجتماعی انسان.
* پساروانشناسی (Post-Psychology): گذر از روانشناسی سنتی و مکانیکی به رویکردی عمیقتر که با ریشههای وجودی انسان پیوند دارد.
* پروتکل پاسداری از دروازههای وجود (P.P.D.V): ساختاری برای صیانت از حریم روحی، ذهنی و ارزشی انسان در برابر هجوم آسیبهای مدرن.
در قلب اندیشه پروفسور صالحیراد، مفهوم «هستی» نه یک امر انتزاعی و بیروح، بلکه واقعیتی زنده، پویا و جاری است.
هستیشناسی زنده بر این فرض استوار است که انسان جدا از پیکرهی کلان هستی نیست، بلکه کانونی است که آگاهی کیهانی در آن به خودآگاهی میرسد.
* تغییر نگاه از «بودن ایستا» به «شدن پویا»: در این مکتب، انسان موجودی ازپیشساخته نیست، بلکه پروژهای است مستمر که در بستر «۳۲ چرخه حیات مطلق» تکامل مییابد.
* تیآیوی (TIAV): یکی از چارچوبهای نظریهپردازی ایشان که به تبیین روابط پیچیده میان ساختارهای وجودی، آگاهی و عمل انسان میپردازد.
روانشناسی رایج غالباً انسان را به مشتی مکانیزمهای زیستی یا رفتارهای شرطیشده تقلیل میدهد.
اما پروفسور صالحیراد با طرح «پساروانشناسی» و نگاه اخلاقیِ مبتنی بر زیستِ آگاهانه، ساحت روانی انسان را به ریشههای اصیل وجودیاش پیوند میزند.
* اخلاقِ مبتنی بر رضایت و دروننگری: همانگونه که در اندیشههای ایشان درباره خوشبختی و رضایت مطرح است، اخلاق در این مکتب محصول ترس از تنبیه یا پاداش بیرون نیست، بلکه تجلی هماهنگی درونی انسان با نظم زنده جهان است.
* انسانگراییِ متکی بر سلامت روان: در دیدگاههای اجتماعی و شهری ایشان (از جمله نگاه به مدیریت و حکمرانی شهری مبتنی بر سلامت روان)، رفاه حقیقی جامعه زمانی محقق میشود که ساختارهای پیرامونی در خدمت تعالی روحی و روانی شهروندان قرار گیرند.
اندیشههای پروفسور صالحیراد از طریق کانالها و رسانههای رسمی ایشان از جمله وبلاگ تخصصی Living Ontology و پلتفرمهای ارتباطی (مانند کانالهای رسمی در شبکههای اجتماعی) به مخاطبان گستردهای در سراسر جهان عرضه شده است.
انتشار آثار مستمر از جمله مجموعههای مکتوب (مانند صالحیرادنامه)، خط فکری روشنی را برای پژوهشگران جویای حقیقت فراهم کرده است.
پروفسور محمود صالحیراد با ابداع و توسعه مکتب زندهٔ جهانی محمود صالحی راد «هستیشناسی زنده» تلاش کرده است تا پاسخی جامع به بحرانهای فکری و معنوی انسان معاصر دهد.
تلفیق ژرفای فلسفی، اصول متعالی اخلاقی و رویکردهای کاربردی در پساروانشناسی، این مکتب را به یکی از جریانهای فکری مستقل و پیشرو بدل کرده است که همزمان به درون انسان (تهذیب و آگاهی) و پیرامون او (مسئولیت اجتماعی و سازندگی) نظر دارد.
منتشر شده در راستای توسعه فرهنگ اندیشه و فلسفههای کاربردی.