وقتی در خیابان‌های شهر قم قدم می‌زنیم، آنچه به چشم می‌آید، ترکیبی از آسفالت، ساختمان‌ها، ترافیک و جمعیت است. اما به عنوان کسی که سال‌ها بر مفاهیم «فلسفه سیستم‌ها» و «هستی‌شناسی زندگی» تمرکز کرده است، از من پرسیده‌اند: «زیباییِ یک شهر، در چیست؟»
نوشته‌ی: پروفسور محمود صالحی راد
وقتی در خیابان‌های شهر قم قدم می‌زنیم، آنچه به چشم می‌آید، ترکیبی از آسفالت، ساختمان‌ها، ترافیک و جمعیت است. اما به عنوان کسی که سال‌ها بر مفاهیم «فلسفه سیستم‌ها» و «هستی‌شناسی زندگی» تمرکز کرده است، از من پرسیده‌اند: «زیباییِ یک شهر، در چیست؟»
پاسخ من ساده اما عمیق است: زیبایی در «زیباییِ ظاهری» نیست؛ زیبایی در «هماهنگی سیستمیک» است.
شهر زیبا، شهری است که در آن، اجزای مختلف (انسان، محیط، معماری و معنویت) با هم در یک رقصِ منظم و بدون تضاد حرکت کنند.
بسیاری از ما تصور می‌کنیم مدیریت شهری یعنی جاده‌سازی یا مدیریت زباله.
اما از منظر نگاه سیستمی، شهر یک «موجود زنده» است.
وقتی ما به صورت تک‌بعدی و بدون پروتکل عمل می‌کنیم، در واقع داریم به سیستمِ حیاتی شهر آسیب می‌زنیم.
در چشم‌انداز من برای قم، ما نیازمند گذار از «مدیریتِ واکنش‌گرا» (واکنش نشان دادن به مشکلات پس از وقوع) به «مدیریتِ پیش‌دستانه و پروتکل‌محور» هستیم.
ما به پروتکل‌هایی نیاز داریم که در آن‌ها:
فضای سبز نباید فقط یک تزیین باشد، بلکه باید یک «سیستم بازگشت به تعادل» برای ذهن شهروندان باشد.
بزرگترین دردی که من به عنوان یک پژوهشگر مشاهده می‌کنم، شکاف عمیق میان «دانشِ نظری» و «ساختارهای تصمیم‌گیرنده» است. ما می‌توانیم از پروتکل‌های پیچیده و سیستم‌های هوشمند شهری صحبت کنیم، اما اگر این اندیشه‌ها در «مرکزِ قدرتِ تصمیم‌گیری شهری» جریان نیابند، تنها به صورت نوشته‌هایی در مجلات علمی باقی خواهند ماند.
برای اینکه قم از یک «تجمعِ انسانی» به یک «زیست‌بومِ زیبا و منسجم» تبدیل شود، ما نیازمند حضورِ نگاهی هستیم که بتواند زبانِ «فلسفه و سیستم» را به زبانِ «قوانین و سیاست‌های شهری» ترجمه کند.
تغییر در یک سیستم بزرگ مثل شهر قم، با تغییرات کوچک و پراکنده ممکن نیست. این تغییر نیازمند حضور متخصصانی است که نگاهشان «کل‌نگر» باشد؛ افرادی که نه فقط برای یک دوره، بلکه برای پیاده‌سازی یک «نقشه راه سیستمی» در بدنه اصلی مدیریت شهری (مانند شورای شهر) تلاش کنند.
ما به دنبال آن دسته از تصمیم‌گیرندگانی هستیم که بدانند زیباییِ شهر، نتیجه‌ی رعایتِ پروتکل‌های دقیقِ هماهنگی میان انسان و محیط است.
در نظرات با من در میان بگذارید.
تگها:
#قم
#شهرسازی
#فلسفه
#مدیریت_شهری
#محمود_صالحی_راد
#سلامت_روان
محمود صالحی راد بنیانگذار مکتب جهانی محمود صالحی راد
