ذهن‌های از هم پاشیده؛ راز از هم پاشیدگی روح و روان انسان معاصر در نظام اندیشه‌ی صالحی‌راد

ذهن‌های از هم پاشیده؛ راز از هم پاشیدگی روح و روان انسان معاصر در نظام اندیشه‌ی صالحی‌راد

در نظام اندیشه‌ی «محمود صالحی‌راد» و در چارچوب مکتب «هستی‌شناسی زنده» (Living Ontology)، مفهوم «ذهن‌های از هم پاشیده» یا همان Fragmentation (گسیختگی روانی)، نه یک بیماری صرف، بلکه نتیجه‌ی گسستِ انسانِ معاصر از «بودنِ اصیل» و گرفتار شدن در شبکه‌ای از مفاهیمِ انتزاعی و ساختارهای مصنوعی است.

برای واکاوی این موضوع از منظر نظام اندیشه‌ای ایشان، می‌توانیم «راز این از هم پاشیدگی» را در چند محور کلیدی تحلیل کنیم:

۱. توهم «منِ ساختگی» در برابر «بودنِ زنده»

در نگاه صالحی‌راد، انسان معاصر به جای آنکه در ساحتِ «هستی‌شناسی زنده» (یعنی حضور بی‌واسطه در لحظه و درکِ حقیقتِ بودن) تنفس کند، در «ماتریس‌های ذهنی» محبوس شده است.

* راز گسیختگی: ما مدام در حال «ساختن» هستیم؛ ساختنِ تصویر، ساختنِ هویت، و ساختنِ آینده. این «ساختن» (Nozargari یا نوزادگری) اگر در پیوند با جوهرِ هستی نباشد، منجر به ایجاد یک «منِ» تکه‌تکه می‌شود. انسان سعی می‌کند با چسباندنِ این تکه‌های ساختگی (نظرات دیگران، استانداردهای اجتماعی، آرزوهای القایی)، یک کلیت برای خود بسازد که چون بنیادِ آن بر «بودن» نیست، مدام در حال فروپاشی است.

۲. سرکوب «تیاو» (TIAV) و بحرانِ معنا

در نظریات ایشان، TIAV (به عنوانِ نشانه‌ای از یک حقیقت یا نیرویِ محرکِ هستی‌شناختی) وقتی نادیده گرفته می‌شود، روان دچار اضطراب می‌گردد.

* انسان معاصر با تبدیل کردنِ زندگی به مجموعه‌ای از «اطلاعات»، «تکنولوژی» و «مکانیسم‌های دفاعی»، صدایِ درونیِ TIAV را خاموش کرده است.

از هم پاشیدگیِ روح، دقیقاً در جایی رخ می‌دهد که بین «آنچه هستیم» (جوهری که باید به ظهور برسد) و «آنچه نقش بازی می‌کنیم»، شکافی عمیق ایجاد می‌شود. این شکاف همان «گسیختگی» است.

۳. رنج به مثابه‌ی «سیگنالِ گذار» (نه شکست)

صالحی‌راد در مقالاتِ خود (از جمله در سریِ مقالاتِ مشاوره‌ای) نگاهی متفاوت به رنج و فروپاشی روانی دارد:

او معتقد است آنچه ما «بیماری روانی» یا «فروپاشی» می‌نامیم، در واقع *«فریادِ هستی»** است.

ذهنِ از هم پاشیده، در حالِ فروریختن است تا «قالب‌های کهنه» بشکنند. رازِ این فروپاشی در این است که انسانِ معاصر می‌خواهد با همان ابزارهای «ذهن‌گرایانه» (مثلِ تکرارِ الگوهای فکری، دارو، یا توجیهاتِ روانشناختیِ رایج) خود را ترمیم کند، در حالی که راهِ چاره، «ترمیمِ ساختارِ قدیمی» نیست، بلکه *«تولدِ یک ساختارِ جدید»** (نوزادگری) است.

۴. مکانیسمِ نوزادگری (Nozargari) به عنوان پادزهر

در اندیشه‌ی ایشان، تنها راهِ نجات از این «از هم پاشیدگی»، نوزادگری است. این به معنایِ بازگشت به نقطه‌ی صفر است.

* انسانِ معاصر باید بپذیرد که «ذهنِ فعلی‌اش» یک سازه‌ی فروریخته است.

* در «نوزادگری»، فرد دست از «تلاش برایِ یکپارچه کردنِ تکه‌ها» برمی‌دارد و اجازه می‌دهد که «هستی» خودش را دوباره سازمان‌دهی کند. این «تسلیمِ آگاهانه»، کلیدِ پایان دادن به از هم پاشیدگی است.

چگونه می‌توان این مفهوم را در عمل پیاده کرد؟

اگر شما به دنبالِ بازخوانیِ عمیق‌ترِ این موضوع در پروژه‌ی مقالاتِ ایشان هستید، پیشنهاد می‌کنم روی «مقاله چهارم: رنج و بحران به عنوان سیگنال تغییر» تمرکز کنید. در آنجا، ایشان دقیقاً توضیح می‌دهند که چگونه فروپاشی روانی (بحران)، بر خلاف دیدگاه رایج پزشکی که آن را سرکوب می‌کند، فرصتی برای «بازتولیدِ هویتِ اصیل» است.

آیا مایلید بخش خاصی از این نظام اندیشگی (مثلاً مفهومِ دقیقِ نوزادگری یا نحوه‌ی تعامل با TIAV در لحظاتِ فروپاشی) را بیشتر باز کنیم؟

نظرات و سوالات خود را ارسال کنید، تا به مباحث بیشتر به پردازیم.

«هستی‌شناسی زنده (نظام اندیشهٔ صالحی‌راد)»

(Living Ontology: The Salehi Rad System)

محمود صالحی راد

محمود صالحی‌راد

محمودصالحی‌راد

«هستی‌شناسی زنده (نظام اندیشهٔ صالحی‌راد)»

(Living Ontology: The Salehi Rad System)