متنی ساختاریافته پیرامون نکات کلیدی اندیشه‌ها و مبانی فکری پروفسور محمود صالحی‌راد
مقدمه
مطالعه و واکاوی اندیشه‌های پروفسور محمود صالحی‌راد، پژوهشگر و فیلسوف مستقل، ما را با فضایی نو در عرصه‌ی تفکر معاصر روبرو می‌سازد؛
فضایی که در آن، فلسفه، روان‌شناسی، هستی‌شناسی و مسئولیت اجتماعی در هم آمیخته‌اند تا پاسخی کارآمد به بحران‌های انسان مدرن و معناجوی امروزی ارائه دهند.
تفکر ایشان از مرزهای نظری صرف فراتر رفته و رویکردی عملیاتی و زیستی را بنیان می‌نهد.
در این مقاله، به اهم نکات کلیدی و محورهای بنیادی که شالوده‌ی نظام فکری، پژوهشی و اجرایی پروفسور صالحی‌راد را تشکیل می‌دهند، پرداخته می‌شود.
محور ثقل تمام نظریات و رویکردهای پروفسور صالحی‌راد، مفهوم «هستی‌شناسی زنده» است.
بر خلاف هستی‌شناسی‌های سنتی و انتزاعی که جهان را مجموعه‌ای از موجودات ایستا می‌پندارند، هستی‌شناسی زنده بر پویایی، جریان‌مندی و آگاهی‌محوریِ هستی تأکید دارد. در این نگاه:
* حیات، جریانی پیوسته از تحول، تکامل و انطباق آگاهانه با سرچشمه‌های اصیل وجود است.
پروفسور صالحی‌راد با عبور از چارچوب‌های کلاسیک و محدودِ روان‌شناسی رایج، «پساروان‌شناسی» را مطرح می‌کند.
این رویکرد به جای تقلیل مشکلات انسان به اختلالات مکانیکی یا زیستیِ صرف، به ابعاد ژرف‌ترِ روحی، معنایی و وجودی انسان نگاه می‌کند و درمان را در بازگشت به تعادل اصیل درون و پیوند عمیق‌تر با ساحت معنا جستجو می‌کند.
یکی از ساختارهای نظری پیچیده و بدیع در اندیشه‌ی ایشان، مدل «۳۲ چرخه حیات مطلق» است.
این مدل، نقشه‌ی راهی است برای درک مراحل تکامل، دگرگونی و بلوغ آگاهی انسانی؛
چرخه‌هایی که انسان برای رسیدن به کمال وجودی، خودآگاهی مطلق و هماهنگی کامل با نظام هستی باید از آن‌ها عبور کند.
در حوزه‌ی رفتارشناسی و تحلیل ساختار عمل انسانی، مدل Behavioral Equilibrium Triangle (ناظر - عامل - رفتار) ارائه شده است. این الگو نشان می‌دهد که تعادل پایدار در رفتار انسان زمانی شکل می‌گیرد که:
* ناظر (Observer): بخش آگاه، بینا و ارزیاب درون انسان فعال باشد.
* عامل (Agent): اراده و قدرت اجرای تصمیمات را در دست گیرد.
* رفتار (Behavior): تجلی هماهنگ این دو ساحت درکنش با جهان پیرامون باشد.
برای حفاظت از حریم روان، اندیشه و اصالت انسانی در برابر تهاجمات فکری، بحران‌های محیطی و فرسایش‌های مدرن، پروفسور صالحی‌راد پروتکل‌های حفاظتی و ساختاری ویژه‌ای نظیر P.P.D.V و پروتکل ماندگار را طراحی کرده‌اند.
این پروتکل‌ها ابزارهایی کاربردی برای صیانت از سلامت روان، تمرکز ساختاری و پایداری در ارزش‌های والای انسانی هستند.
مفهوم «نوصرت‌گری/نوزادگری» در اندیشه‌ی ایشان اشاره به بازآفرینی بنیادینِ نگاه انسان به خود و جهان دارد؛
تولدی دوباره در ساحت تفکر و عمل که انسان را از کهنگی‌های فکری و قالب‌های فرسوده رها می‌سازد و به طراوات شناختی می‌رساند.
در حوزه‌ی عمل اجتماعی و مدیریت شهری ( رویکردی در برنامه‌های ایشان برای شورای اسلامی شهر قم تجلی یافته است)،
اندیشه‌ی پروفسور صالحی‌راد بر این اصل استوار است که شهر سالم، شهری است که در خدمت سلامت روان، کرامت انسانی و آرامش روحی شهروندان باشد.
محمود صالحی راد پژوهشگر مستقل
