ای انسان، در زندگی گاهی جمعی از مردم تو را به کاری فرامی‌خوانند یا از تو می‌خواهند باوری را بی‌چون‌وچرا بپذیری. میل به پذیرفته‌شدن و تنها نماندن، نیرویی نیرومند است؛ اما همراهی با جمع، به‌تنهایی درستیِ یک انتخاب را ثابت نمی‌کند.
پیش از آنکه فقط به دلیلِ همراهیِ دیگران کاری را انجام دهی، مکث کن و از خود بپرس:
آیا این کار با حقیقت و وجدانم سازگار است؟
آیا پیامدهایش را می‌فهمم؟
اگر هیچ‌کس از من حمایت نکند، باز هم آن را درست می‌دانم؟
آیا می‌توانم محترمانه پرسش کنم یا نظرِ متفاوتی داشته باشم؟
ای انسان، ایستادگی در برابرِ فشارِ جمع به معنای مخالفتِ همیشگی یا برتر دانستنِ خود نیست. گاهی جمع تجربه و دانشی دارد که تو نداری؛ پس سخنِ دیگران را بشنو و شواهد را بررسی کن. اما نه شمارِ موافقان به‌تنهایی حقیقت را تعیین می‌کند و نه تنها ماندن، درستیِ نظرِ تو را ثابت می‌سازد. معیار، سنجشِ آگاهانه و توجه به پیامدهاست.
اگر جمع تو را به تحقیر، فریب، آسیب‌رساندن یا پایمال کردنِ حقِ دیگری فرامی‌خواند، برای پذیرفته‌شدن با آن همراه نشو. می‌توانی مخالفتت را کوتاه و روشن بیان کنی، از موقعیت فاصله بگیری یا از فردی قابل اعتماد کمک بخواهی. لازم نیست در هر اختلافی وارد جدال شوی؛ گاهی ترکِ موقعیت، راهی خردمندانه و امن است.
درعین‌حال، استقلالِ رأی را بهانه‌ای برای نشنیدنِ هیچ‌کس نکن. انسانِ مستقل می‌تواند نظرِ خود را بازبینی کند، از خطا برگردد و با دلیلِ تازه تصمیمش را تغییر دهد. استقلال یعنی مسئولیتِ انتخاب را بپذیری، نه اینکه همیشه برخلاف دیگران رفتار کنی.
ای انسان، اگر از طرد شدن یا تنها ماندن می‌ترسی، این احساس را بشناس؛ اما اجازه نده ترس، به‌جای تو تصمیم بگیرد. برای پایداری بر انتخابِ درست، گاهی به اندیشیدن، گفت‌وگو با فردی مطمئن یا دور شدن از فضای پرفشار نیاز داری. اگر فشار با تهدید، اجبار یا خطر همراه است، امنیت را مقدم بدار و از افرادِ مورد اعتماد یا مراجعِ مناسب کمک بگیر.
راهِ درست همیشه راهِ آسان یا محبوبِ همگان نیست؛ اما لازم است با حقیقت، کرامت و مسئولیت سنجیده شود. سخنِ جمع را بشنو، دلیل‌ها را بررسی کن و سپس انتخابی را برگزین که بتوانی مسئولانه از آن دفاع کنی.
سخنِ خداوند در قرآن کریم:
> وَإِن تُطِعْ أَكْثَرَ مَن فِي الْأَرْضِ يُضِلُّوكَ عَن سَبِيلِ اللَّهِ ۚ إِن يَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ وَإِنْ هُمْ إِلَّا يَخْرُصُونَ
ترجمهٔ فارسی
> «و اگر از بیشترِ کسانی که در زمین‌اند پیروی کنی، تو را از راهِ خدا گمراه می‌کنند؛ آنان جز از گمان پیروی نمی‌کنند و جز به حدس سخن نمی‌گویند.»
English Translation
> “If you obey most of those on earth, they will lead you away from the way of Allah. They follow only assumptions and do nothing but speculate.”
منبع
قرآن کریم، سورهٔ انعام، آیهٔ ۱۱۶
ای انسان، سخنِ جمع را بشنو، اما انتخابت را تنها بر پایهٔ تعدادِ موافقان بنا نکن. دلیل‌ها و پیامدها را بسنج و اگر لازم است، با آرامش و احترام بر انتخابِ درست بایست.
موقعیتی را به یاد بیاور که در آن برای همراهی با دیگران تحتِ فشار بوده‌ای یا هستی. بنویس:
۱. دیگران از من چه می‌خواهند؟
۲. دلیلِ موافقت یا مخالفتِ آنان چیست؟
۳. پیامدِ این انتخاب برای من و دیگران چه خواهد بود؟
۴. چگونه می‌توانم نظر یا مرزم را روشن و امن بیان کنم؟
وقتی نظرِ جمع با تشخیصِ من تفاوت دارد، چگونه می‌توانم هم سخنِ دیگران را منصفانه بشنوم و هم مسئولیتِ انتخابِ خود را بپذیرم؟
صالحی‌رادنامه؛ صورتِ زنده و کاربردیِ «هستی‌شناسیِ زنده؛ نظامِ اندیشهٔ صالحی‌راد»
Salehi-Radnameh: The Living and Practical Form of “The Living Ontology: The Salehi-Rad System”
