ویرگول
ورودثبت نام
ساحل مرتضوی
ساحل مرتضوینوشتن است که من را "من" نگه می‌دارد.
ساحل مرتضوی
ساحل مرتضوی
خواندن ۲ دقیقه·۳ سال پیش

82. صحبتی کوتاه درباره رسالات افلاطون

در انتهای این پست نوشتم که خواندن برخی از رسالات افلاطون کسلم کرده است؛ امروز اتفاقی کمی در مورد افلاطون خواندم و به چیزهایی رسیدم که هم دلیل آن کسالت و تفاوت بین رسالات را روشن کرد و هم به نظرم جالب بود:

افلاطون نیز مثل هر شخص دیگری دوران متفاوتی را طی کرده است که دوران دست به قلم بودن او از شاگردی سقراط تا دوران پیری را در برمی‌گیرد. این دوران را به چهار دسته مختلف تقسیم کرده‌اند:

  • دوران سقراطی
  • دوران انتقال
  • دوران کمال
  • دوران سالخوردگی

از نام دوره‌ها مشخص است که هر دوره اشاره به چه چیزی دارد؛ اما آنچه به منِ خواننده کمک می‌کند این است که در هر دوره افلاطون چه تغییری کرده است؟ و این تغییر را لازم نیست کسی به ما توضیح دهد کافیست بدانیم هر رساله در چه دوره‌ای نوشته شده است.

یک: رساله‌های سقراطی:

  • آپولوژی
  • کریتون
  • اوتیفرون
  • لاخس
  • ایون
  • پروتاگوراس
  • خارمیدس
  • لیزیس
  • کتاب اول از جمهور

این رساله‌ها (که هنوز از ایون و جمهوری چیزی ننوشته‌ام) تحت تاثیر سقراط است و بحث‌ها اغلب بی‌نتیجه می‌ماند چرا که متاثر از "نمی‌دانم" سقراط است. این همان دلیلی است که مرا نسبت به سقراط و بحثهای بی‌نتیجه کسل کرد. خوشحالم که تقریباً تمام شده‌اند و می‌توان امید داشت از بی‌نتیجه ماندن رها شدم🙃

دو: رساله‌های دوره انتقال

  • گرگیاس
  • منون
  • اثودموس (همان اوتیدم)
  • هیپیاس اول
  • هیپیاس دوم
  • کراتیلوس
  • منکسنوس

این رسالات نگاه شخصی افلاطون را مطرح می‌کند و باید با کمال تاسف بگویم تا به حال که سه رساله از این دسته را خوانده‌ام (گرگیاس و منون و کراتیلوس) مورد پسند من و جذاب نبوده است.

سه: رساله‌های دوره کمال

  • ضیافت
  • فایدون
  • جمهوری
  • فایدروس

باید بگویم این چهار رساله برترین رسالاتش است و خوشحالم قبل از اینکه بدانم آنها مربوط به دوره کمال افلاطون هستند خود از خواندن آنها به تفاوت بسیار زیاد این نوشته‌ها با بقیه پی برده بودم. از ضیافت و فایدون نوشته‌ام و فایدروس را نیز خوانده و به زودی بیانش خواهم کرد ولی جمهوری وقت قابل توجهی را به خود اختصاص خواهد داد!

چهار: رساله‌های سالخوردگی

  • ته‌ئه‌تتوس
  • پارمنیدس
  • سوفیست
  • مرد سیاسی
  • فیلبس
  • تیمائوس
  • کریتیاس
  • قوانین
  • نامه‌ها

هنوز نیمی از این دسته را نخوانده‌ام ولی با خواندن چهار و نیم رساله اول از این فهرست می‌توانم بگویم گویا در این دوران افلاطون به درک جامع‌تری رسیده است و حتی روش بررسی مسئله توسط بیگانه در دو رساله سوفیست و مرد سیاسی نشان می‌دهد که دیگر به "نمی‌دانم" سقراط چندان پای‌بند نیست (که برای من جای خوشحالی دارد) هرچند در ته‌ئه‌تتوس دوباره همان "نمی‌دانم" رخ می‌نماید ولی باز من خوشحالم که همیشگی نیست.

حال حس بهتری دارم و مشتاقم که بعد از لذتی که خواندن قله‌ مهمانی به من چشاند به سایر تپه‎‌ها و قله‌های افلاطون سر بزنم. پس تا مطلب بعدی...
افلاطونفلسفهنوشتن
۱۱
۱
ساحل مرتضوی
ساحل مرتضوی
نوشتن است که من را "من" نگه می‌دارد.
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید