
این مطلب ادامه پست قبلی است...
سقراط با چیدمان منطقی در پی رسیدن به هدفی است که در سر دارد، خلاصه بحثشان این است که:
در نتیجه، سقراط زیرکانه نشان داد که مبنای نادرست آنها را به نتیجه نادرست میرساند.
در میانه صحبت، پروتاگوراس زیر میز میزند و قصد دارد از ادامه مسیر طفره رود که البته با صحبتهای جالبی که بین مردم شکل میگیرد به بحث برمیگردد ولی در این میان صحبتهای سقراط درباره بحث جالب است، او میگوید:
بحث کردن خاص دوستان است و نزاع خاص دشمنان.
حس احترام در روح شنونده پیدا میشود و ریا و دغل را در آن راه نیست در حالیکه ستایش بیشتر اوقات کار زبان است و بر خلاف عقیده واقعی گوینده.
قبل از ادامه بحثِ سقراط و پروتاگوراس صحبتی مطرح میشود درباره قانون. من بارها و بارها به این موضوع فکر کردهام. مطلب آن بود که قانون طبیعت با قانون ساختگی ما تفاوت دارد و حتی گاهی قانونی که ما وضع میکنیم خلاف طبیعت است.
به راستی این نکته مهمی برای من است. آیا قانون همیشه درست بوده و هست؟ آیا ما میتوانیم معتقد باشیم قانونهایی که وضع میکنیم بر حقاند؟ زمانی که قانونی مخالف طبیعت است چگونه توجیهش میکنیم؟
کمی فراتر روم و بگویم که آیا میتوان تمدن و زندگی انسان شهرنشین (انسان مدرن) را مسیری در خلاف جهت طبیعت دانست؟ من گاهی عمیق به این موضوع میاندیشم و هنوز گنگم! ...
از بحث خیلی دور نشوم. برگردیم به دوران سقراط و بحثش با پروتاگوراس.
حرف سقراط این است:
این دو مورد را با دقت بخوانید و کمی فکر کنید.
حرفی منطقی است ولی مشکل اینجاست که همیشه منطق بر واقعیت منطبق نیست.
در ادامه سقراط بحثی درباره لذت نزدیک و لذت دور هم میگوید که خواندنی است ولی من مایل نیستم از آن بنویسم.
قسمت آخر بحث پروتاگوراس را در پست بعدی خواهم نوشت.