
در پست قبلی به اینجا رسیدیم که آلکیبیادس فهمید از راهبری مردم چیزی نمیداند. در ادامه سقراط و آلکیبیادس در مورد آنچه باید باشد بحث نمیکنند بلکه درباره این بحث میکنند که رهبران امروز چگونه هستند و اصلاً نیازی به دانایی برای رهبری هست یا خیر؟
گویا وضع امروز ما پیشنیه تاریخی دارد!
این جوان جویای قدرت از این گفته خود چنین نتیجه میگیرد که چون مدیران از تربیت لازم بیبهرهاند پس برای رقابت با آنان نیاز نیست به خود سختی آموزش و دانستن را بدهد. با داشتن زیبایی و توانگری پیروز میشود. در واقع آلکیبیادس همه موارد بند "پ" را به طور کامل داشت و در کنار آن از ثروت و زیبایی هم برخوردار بود!
اگر من جای سقراط بودم این بحث را خاتمه یافته میدانستم، چون من در پی اقدام درست هستم ولی این جوان در پی مقصود است و مهم نیست که این مقصود به چه وسیلهای به دست آید و از سویی دیگر قصدش هدایت مردم نیست یلکه قصد تسلط بر مردم را دارد، همین!
ولی سقراط، باهوش است و بحث را ادامه میدهد و میگوید اگر با مدیران ضعیف امروز جامعه قصد رقابت داری، حرفت درست است ولی مدیران دشمنان و همسایگان ما که اینگونه نیستند! مدیر جامعه در صورتی بر قدرت میماند که بر همتایان خود برتر باشد.
به نظر من سقراط کلک خوبی زد تا لزوم دانایی را بر این پسر جوان آشکار کند.?
در ادامه سقراط در مورد مراحل رشد پسر شاه در ایران(یکی از رقیبان سیاسی) توضیحاتی میدهد که برای من بسیار جالب بود، طبق صحبتهای سقراط:
در این توصیف سقراط علاوه به مراحل تربیت در دربار ایران دو نکته دیگر نیز نمایان میشود؛ اول اینکه تربیت تن، اصول دینی و حکمرانی، عدالت و خویشتنداری و دلاوری لازمه یک فرد تربیت یافته بوده است.
جالب است چرا که امروزه عدالت، خویشتنداری و دلاوری چندان رتبه بالایی ندارند. البته این نکته را نیز به یاد خود بیاورم که این روزها تربیت و اخلاق به طور کلی رتبه بالایی ندارد و همان سخنوریِ نکوهیده و موفقیت ظاهری اجتماعی رتبههای بالا را در اختیار دارند!
بگذریم. نکته دوم در توصیف سقراط تعریف او از خویشتنداری است، در پست خارمیدس به تعریف دقیقی از خویشتنداری نرسیدیم ولی اینجا سقراط میگوید:
مربی سوم به ولیعهد میآموزد که تن به اسارت هویوهوس ندهد بلکه به آزادی و آزادگی خوی گیرد و بیش از همه مردمان بر شهوات و آرزوهای خود تسلط یابد نه آنگه به بندگی آنها گردن نهد.
پس تعریف سقراط ازخویشتنداری این است و میتوان نتیجه بحث خارمیدس را در اینجا یافت.
در ادامه بحثی که بین سقراط باهوشِ ما و آلکیبیادسِ سردرگم شکل میگیرد به دنبال یافتن بهترین راه تربیت هستند.
نیکبختی جامعه به قابلیت و دانایی است نه به حصار استوار و کشتی جنگی و بندرگاه مجهز و سرزمین پهناور.
این جملات انتهایی سقراط همه بعد از چندین سوال و جواب مشخص میشود که من به اختصار برای شما نقل کردم.
در انتها باید بگویم این رساله برای من شبیه سایر رسالاتی که سقراط به بحث میپرداخت نبود و عیان میدیدم که به دنبال روشن کردن جنبههای مختلف آینده برای آلکیبیادس است، به نظرم شوق قدرت و علاقه زیاد این جوان به تسلط بر مردمان چنان هویدا بوده است که سقراط قصد داشت یا او را از این رفتن در این مسیر بازدارد یا حداقل با نشان دادن جوانب مختلف به او بفمهاند که باید خود را برای این مسیر پرخطر آماده سازد.
که همانطور که سقراط نیز در پایان این مکالمه میگوید علاقه به قدرت آلکیبیادس را تباه کرد! البته تباه از نظر من و سقراط?