
همانطور که از تراژدی در یونان صحبت کردم لازم است از کمدی در آن زمان هم بگویم.
مثل تراژدی که گفتم در جشنها اجرا میشده کمدی هم همین حالت را داشته است در کتاب تاریخ ادبیات جهان نوشته شده است که در جشنها پس از اجرای تراژدی، پنج کمدی اجرا میشد و به بهترین آنها جایزهای تعلق میگرفت. جالب است که کمدی هم مانند تراژدی به دیونوسوس (خدای شراب و باروری) ارتباط دارد. کلمه کمدی از کوموس گرفته شده است که به آوازهای شادمانهای که به افتخار دیونوسوس میخواندند اطلاق میشده است.
چیزی که با خواندن این مطالب به ذهنم رسید چیزی شبیه تئاترهای کمدی این روزهاست (یا بهتر بگویم زمان کودکیام) که خنده را با بیادبی و اشارات و حتی الفاظ ناپسند از خواننده میگیرند (یا میگرفتند).
من از کمدیهای یونان هیچ نخواندهام و قصد خواندن هم ندارم ولی یادم است که در صحبتهای سقراط -که از طریق افلاطون به ما رسیده است- جایی اشاره شده بود که یکی از کمدینویسان در مورد سقراط مطلبی نوشته و برای تمسخر سقراط آن را به صحنه برده است و سقراط پاسخی در مورد آن داده بود. آن شخص آریستوفانس بود و آن نمایشنامه ابرها بود. چون نام این شخص به یادم آمد، کمی از او بنویسم بد نخواهد بود.
گویا آریستوفانس بزرگترین کمدینویس یونان باستان است. کمدیهایش متنوع است و نمیتوان موضوع خاصی را برایشان مطرح کرد ولی میتوان گفت اجزای کمدیهایش اینگونه است:
چون آثارش را نخواندهام نظر بیشتری ندارم و همین مختصر را هم از کتاب تاریخ ادبیات جهان نوشته تراویک برایتان آوردهام. در انتها بگویم که گویا کمدی دوران دیگری هم داشته است که من علاقهای به دانستنش ندارم و همینجا از این سبک خداحافظی میکنم.
در پست بعد از سوفسطاییان خواهم نوشت.