ویرگول
ورودثبت نام
سعید نوری نشاط
سعید نوری نشاط
سعید نوری نشاط
سعید نوری نشاط
خواندن ۲ دقیقه·۲ ماه پیش

درون‌گرایی و عدالت در گفتگو؛ بازخوانی تجربه های تسهیلگری با نگاهی به کتاب «قدرت سکوت»

به عنوان تسهیلگر، بارها شاهد آن بوده ام که «صدای غالب» در یک جلسه، تمام فضا را پر می کند. از سوی دیگر دیده ام که گاه برخی در سکوت نظاره گر فرایند کارگاه یا جلسه هستند. فرهنگ رایج کارگاه های مشارکتی ناخودآگاه ما را به سمت ستایش مشارکت کلامی سریع سوق می دهد. اما آیا واقعا «مشارکت» تنها در «صحبت کردن» خلاصه می شود؟

اخیرا کتاب «قدرت سکوت» (Quiet) اثر سوزان کین را خواندم. اگرچه بسیاری از مفاهیم این کتاب در بستر روان‌شناسی آمریکایی شکل گرفته و برای فرهنگ ما نیاز به دقت و بومی سازی دارد، اما برای من به عنوان یک تسهیلگر، تلنگرهای کاربردی و قابل تأملی داشت.

به چند دلیل فکر می کنم توجه به این زاویه دید، برای تسهیلگران ضروری است:

اول. عبور از افسانه طوفان فکری (Brainstorming)

تجربه کارگاهی و پژوهش هایی که کین به آن‌ها استناد می‌کند، نشان می دهد که جلسات طوفان فکری کلاسیک، ممکن است خلاقیت را در نطفه خفه کند. این جلسات به جای آنکه فضا را برای ایده های عمیق باز کنند، فضا را به «بلندگوهای اتاق» واگذار می کنند. یادگیری تکنیک هایی مانند بارش افکار کتبی Brainwriting یا اختصاص زمان برای تفکر انفرادی، می تواند مشارکت همه را (و نه فقط برون‌ گرایان) تضمین کند. این موضوعی است که در هنگام آموزش بارش افکار بارها روی آن تأکید کرده ام.

دوم. درک مفهوم محل ترمیم (Restorative Niche) در مدیریت گروه ها

برای تسهیلگرانی که با گروه های داوطلب یا تیم‌های کاری کار می کنند، درک نیاز درونگراها به «محل ترمیم» یا همان فضای بازسازی انرژی، یک ابزار عملیاتی است. درونگراها برای تداوم حضور و کیفیت عملکردشان، نیازمند زمان و فضای تنهایی هستند. درک این نیاز، نگاه ما را به طراحی زمان‌بندی کارگاه‌ ها تغییر می دهد. برای آنان زمان اختصاص دهید.

سوم. سکوت به مثابه ابزار تسهیلگری، نه ضعف

یکی از نکات کلیدی این است که سکوت شرکت کنندگان لزوما به معنای عدم مشارکت یا ناتوانی نیست؛ بلکه می تواند نشانه احترام، تأمل یا سبک پردازش متفاوت باشد. تسهیلگر موفق کسی نیست که سکوت اتاق را با سروصدا پر کند، بلکه کسی است که برای این سکوت معنادار، فضا ایجاد می کند. حواسمان به این «سکوت» باشد.

چهارم. مفهوم ویژگی آزاد (Free Trait) در توسعه فردی

البته این نکته را برای مربیان می گویم و منظورم حوزه کوچینگ است. مفهوم ویژگی آزاد به ما کمک می کند تا به گروه هدف کمک کنیم چگونه برای اهداف ارزشمند خود، موقتا از حاشیه امن شخصیتی خود خارج شوند، بدون آنکه دچار فرسودگی یا خودبیگانگی شوند.

با این توضیحات، کتاب «قدرت سکوت» برای من یک ابزار کمکی است، نه یک مرجع مطلق. اگرچه باید در تعمیم مفاهیم آن به بافت فرهنگی خودمان احتیاط کنم، اما این کتاب به ما یادآوری می کند که اگر به دنبال طراحی محیط‌های یادگیری فراگیرتر هستیم، باید به عدالت در فضای گفتگو توجه کنیم.

اگر شما هم در تسهیلگری گروه ها، تجربه ای از تقابل میان «سکوت» و «مشارکت» دارید، خوشحال می شوم در بخش نظرات بشنوم.

***

طوفان فکریتسهیلگریتسهیلگرمعرفی کتاب
۱۳
۹
سعید نوری نشاط
سعید نوری نشاط
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید