
جهان همچون اراده و تصور
آیا ما زندگی را انتخاب میکنیم یا زندگی ما را؟
اگر تمام تصمیمهایی که میگیرم، تمام آرزوهایی که برایشان میجنگم و تمام عشقهایی که تجربه میکنم، فقط بازی نیرویی کور به نام اراده باشد، پس آزادی من کجاست؟
آرتور شوپنهاور در (جهان همچون اراده و تصور) یکی از بیرحمانهترین تصویرها را از انسان ارائه میدهد. او معتقد است جهان آن چیزی نیست که میبینیم؛
،آنچه ما تجربه میکنیم تنها تصور ما از جهان است. اما در پشت این پرده، نیرویی خاموش و سیریناپذیر جریان دارد،نیرویی که ما را به خواستن، جنگیدن، عاشق شدن، رقابت کردن و حتی رنج کشیدن وامیدارد.
شاید این اندیشه بیش از حد تلخ به نظر برسد، اما هرچه پیشتر میروید، متوجه میشوید شوپنهاور بیش از آنکه بدبین باشد،مشاهدهگری دقیق است. او زندگی را همانگونه که هست توصیف میکند. انسانی که به محض رسیدن به آرزویی، آرزوی دیگری میسازد و هرگز به آرامش پایدار نمیرسد.
یکی از بزرگترین نقاط قوت کتاب این است که نویسنده، خوشبختی را هدف زندگی نمیداند،بلکه رهایی از اسارت خواستههای بیپایان را ارزشمندتر میبیند. از نگاه او، هنر، موسیقی، شفقت و کاستن از دلبستگیها، تنها لحظههایی هستند که انسان میتواند از زندان اراده فاصله بگیرد.
البته از نظر حقیر این کتاب خالی از ضعف هم نیست. شوپنهاور گاهی چنان بر رنج و بیهودگی تأکید میکند که انگار امید، خلاقیت و توانایی انسان برای تغییر جهان را نادیده میگیرد. اگرچه بسیاری از تحلیلهای او شگفتآور و عمیقاند، اما نمیتوان پذیرفت که تمام زیباییهای زندگی تنها فریب اراده باشند. عشق، دوستی، آفرینش هنری و حتی مبارزه برای ساختن جهانی بهتر، شاید بیش از آن باشند که او تصور میکرد.
جهان همچون اراده و تصور کتابی است که ذهن خواننده را برای مدتها درگیر میکند. ممکن است با شوپنهاور موافق نباشید، اما بهسختی میتوانید پس از خواندنش، دوباره به زندگی با همان نگاه گذشته بنگرید.
شاید ارزش واقعی این کتاب در آن نباشد که پاسخ نهایی را به ما میدهد،بلکه در این است که شجاعت روبهرو شدن با پرسشهایی را به ما میآموزد که بسیاری ترجیح میدهند هرگز از خود نپرسند.
اگر بخواهم ده مورد از کتاب که خودم استخراج کردم را خدمتتان عرض کنم:
۱-جهان آنگونه که میبینیم، تمام واقعیت نیست. ما همیشه جهان را از پشت عینک ذهن خود تجربه میکنیم، نه آنگونه که در ذات خود هست.
۲-اراده، فرمانروای زندگی است. بیشتر تصمیمها، آرزوها و حتی عشقهای ما، از نیرویی ناخودآگاه و سیریناپذیر سرچشمه میگیرند.
۳-رنج، استثنا نیست،بخشی از زندگی است. تا وقتی چیزی را میخواهیم، رنج میکشیم، وقتی هم به آن میرسیم، میل تازهای جای آن را میگیرد.
۴-زندگی میان رنج و ملال در نوسان است. اگر به خواستهها نرسیم، رنج میبریم،اگر برسیم، پس از مدتی دچار بیحوصلگی میشویم.
۵-خوشبختی بیشتر به معنای کاهش رنج است تا افزایش لذت. از نگاه شوپنهاور، آرامش با کم کردن خواستهها به دست میآید، نه با بیشتر داشتن.
۶-هنر، بهویژه موسیقی(از نگاه او)، راهی برای رهایی موقت از رنج است. هنگام غرق شدن در هنر، انسان برای لحظاتی از اسارت خواستههایش فاصله میگیرد.
۷-شفقت، پایه واقعی اخلاق است. اخلاق از ترس یا قانون به وجود نمیآید،از درک رنج مشترک انسانها زاده میشود.
۸-ثروت و موفقیت تضمینکننده آرامش نیستند. اگر ذهن آرام نباشد، هیچ دستاوردی احساس رضایت پایدار ایجاد نمیکند.
۹-هرچه وابستگی کمتر باشد، آزادی بیشتر است. انسان با کنترل میلهای بیپایان، به آرامش نزدیکتر میشود.
۱۰-شناخت خود، مهمتر از شناخت جهان است. تا زمانی که منشأ خواستهها و انگیزههای خود را نشناسیم، تصور میکنیم آزادانه انتخاب میکنیم، در حالی که اغلب اسیر اراده هستیم.
او یکی از تاثیرگذارترین افراد جهان است که تاثیر آثارش در مشاهیری چون نیچه،فروید،انیشتین،بورخس،تولستوی و ...غیر قابل انکار است
امیدوارم از این مطلب لذت برده باشید
به امید آگاهی
به امید آزادی🙏🌹