
این نوشته تقدیم میشود به یلدای عزیز
دو سه روزی بیش نیست که با قلمش آشنا شدهام. یلدا را میگویم. اما انگار که او را بیش از یک سال است که میشناسم. که میدانم رنگ موردعلاقهاش چیست یا چگونه فیلمی را میپسندد. در مورد محلهای که زندگی میکند چه نظری دارد؟ آدمها را چگونه میبیند و چگونه دیگران را قضاوت میکند. و ...
مینویسد:
دستانم را که روی برگهایش میکشیدم، متوجه شدم خون در رگهایم لخته کرده، کبود شدهام، گویی هزارسال است رنگ آفتاب را به خود ندیدهام. هر چه مینویسم مملو از تناقض و دوگانگیست، هر چه میکنم نیز؛ گاه سردِ سردم و گاه گرمِ گرم.
کلامش مسخکننده است. بر جان مینشیند. به مانند شکلات تلخ در دهان آب میشود و هر چه از جام شرابش مینوشی، بیشتر تشنه میشوی.
به مانند این است که به سمفونیای از شوپن گوش کنی، یا عاشق سونات moonlight از بتهون بشوی.
پس مجبورم از کلام بزرگان هم کمک بگیرم.
مستی نبود غایت تأثیر تو باید
دیوانه شود هر که شراب تو بنوشید
مستوری و مست تو به یک جامه نگنجد
عریان شود از خویش تو را هر که بپوشد
حسین منزوی
دوست دارم از خودم برایش بنویسم. از اینکه میفهمم لختگی و کبودی یعنی چه. از اینکه دوگانگیای که او از آن سخن میگوید را چشیدهام و در سرمای استخوانسوز و گرمای تبعیدکننده دستوپا زدهام.
اما زبانم قاصر است.
برایش چنین مینویسم و از راهحلی که به من کمک کرده است میگویم:
و چنین است یلدای عزیز.
چنین کن که من نیز چنین کردم
و حالم کمی آفتابیتر است.
با تمام کبودیها و داغخوردگیهایم
آن جسم بیجان را به زیر آب یخ میکشانم
هر چند ساعت یکبار،
تا شاید کمی به خود بیاید.
و البته که برای من افاقه کرده است.
جسمم که یخ میزند، کمی مغزم بیدارتر میشود.
اگر جواب نداد، بر روی بدنم "یخ" میگذارم.
مینویسد:
تو که قصد رفتن داشتی چرا مرا به آتش تنت دچار کردی؟
چراهای درون ذهنم تبدیل به عنکبوتهای کوچکی شدهاند که روی تنم راه میروند و پوستم را میگزند.
از سکوت میترسم یا از انزوا؟ شاید هم از دردی که مرا مأیوس کرده و از معشوقی که مرا میان دوستداشتنهایش رها کرده.
برایش مینویسم:
پیشنهاد میکنم از حسین منزوی بخوانید خانم یلدای عزیز.
در تب و تاب این آتش، اشعار ایشون کمی از مرحم ندارند.
در پاسخ به این سه جمله بیتی از ایشان برایتان میآورم:
از تو چگونه بگسلم وقتی خیالت با دلم/ می پیچد و از هر طرف سوی تو می پیچاندم
مینویسد:
میتپد، هزار برابر تندتر از پیش، گویی این قلب میخواهد تن سردم را رها کند و به سمت تو پر بگیرد.
دانههای داغ اشک گونههایم را میسوزانند و تو به این اشکها عادت کردهای.
و چه وقیح است این عادت.
عادت به بودن، عادت به دوست داشتن، عادت به لمس کردن، عادت به دوستت دارم گفتن.
اگر مرا این گوشه از جهان، تنها، رها کنی؛من میمانم و پروانههای پژمرده که روی دستانم افتادهاند و جان میدهند.
کلامش برایم به مانند قطعهای از Adam Hurst است که با Cello نواخته شده است: Empty Sky
و دیوان اشعار "حسین منزوی"ام را میگشایم، تا جوابی به آنچه که یلدا نوشته است، بیابم.
چرا؟ چون نوشتهاش قلبم را شکانده است. چون او چیزی را نوشته است، که من ماههاست در تلاشم که به زبان بیاورم. که انگار آزادیای را به من قرض داده است، که توان و جرئت احساسش را نداشتم.
جدا از این من و ما و رها ز چون و چرا
کسی نشسته در آنسوی ماجرا که تویی
نهادم آینه ای پیش روی آینهات
جهان پر از تو و من شد پر از خدا که تویی
حسین منزوی
مینویسد:
میگفتم اگه نباشم هم خوب میشود.
بارها تا لبه پنجره رفتم و ارتفاع پنجره تا زمین را سنجیدم و بعد پا پس کشیدم.
از تو چه پنهان دلم میخواست زندگی کنم!
کلماتش کلاویههای پیانو ذهنم را لمس کردهاند: Ron Adelaar قطعهی For Désirée را مینوازد.
دوست دارم، برایش بنویسم. دوست دارم هزاران خط را برای یلدا سیاه کنم. اما به خودم میگویم: «من که هستم. کلام او سزاوار کلامِ عاشقی چون حسین منزوی است.»
پس از دقایقی آنچه به دنبالش هستم را مییابم:
وقتی تو نیستی …
شادی کلام نامفهومیست!
و «دوستت میدارم» رازیست،
که در میان حنجرهام دق میکند
و من چگونه بیتو نگیرد دلم؟
اینجا که ساعت و آیینه و هوا
به تو معتادند.
(حسین منزوی)
مینویسد:
در هجران تو،
احساسهایم را ته این کمدِ نم گرفتهی ذهن،
به هم میریزم به دنبال خوشههای سبز عشق تو،
به یاد لبهای لعاب گرفتهم در کوره ی داغ نفس هایت.
تو راز جدایی را بر من فاش نکن!
بگذر از من که نشسته پای این درخت خشک،
جرعه جرعه اشک مینوشد و آه میپوشد.
منِ تنها،
منِ رنجور و دلتنگ در سرما.
احساسهایم بدجور بهم ریخته اند...
(حسین منزوی)
دلم صدایی همچون قطعه in از Annelie را سر هم کرده است.
نمیتوانم به مانند "یلدا" دنیا را ببینم.
میتوانم حدس بزنم که در دنیای یک دخترخانم، احساسات رنگ و لعاب دیگری دارند اما آنچه او احساس کرده است، برای من آشنا است. و چراییاش را نمیدانم.
دیوان را دوباره باز میکنم:
چیزی بگو بگذار تا همصحبت باشم
لختی حریف لحظههای غربتت باشم
ای سهمت از بار امانت هر چه سنگین تر
بگذار تا من هم شریک قسمتت باشم
(حسین منزوی)
مینویسد:
ستاره ها میجوشند و فوران میکنند؛
انگار در گوشهای از این جهان برآشفته،
دخترکی میان جلبکهای خشکِ رها شده بر ساحل،
فرو رفته در موج موهایش.
... (ادامه)
چگونه میتوانم، تمام این نوشته را در این صفحه نیاورم.
اما با خودم میگویم: «بدون اجازه نویسنده، حق انتشار محفوظ نیست.»
و اینجاست که احساس میکنم، دیگر یلدا را نمیشناسم.
دلش چون دریاست و چشمهایش دنیایی را در خود جای داده که اگر عمری در تلاش برای کشفش باشم، بیفایده است.
باید از خودش بخواهم، که از دنیایش برای من بنویسد.
باید از او بخواهم، که به نوشتن ادامه دهد.
باید از او تشکر کنم اما چگونه؟
دیوان را به دنبال این کلمات میگردم:
نام تو را نمیدانم.
آری،
اما میدانم.
گلها اگر که
نام تو را
میدانستند،
نسل بهار از اینسان
رو سوی انقراض،
نمیرفت.
(حسین منزوی)
و در آخر: من را ببخش یلداجان که بخشهایی از نوشتههایت را در اینجا آوردم. تلاشم برای گذاشتن کامنت بینتیجه ماند وگرنه از چنین جسارتی خودداری میکردم.
پنجشنبه - ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۵