
خواهرم میگوید: «تو عاشق شهرها نمیشوی.»
راست هم میگوید. من تنها عاشق آدمها میشوم و آدمها هستند که میتوانند من را به شهر وصل کنند.
مدت کوتاه ارتباط من با غزل مصادف بود با ارتباط گرفتن من با اصفهان. به این میمانست که پیش از او اصفهان را نمیشناختم یا اصلا در این شهر نزیسته بودم. تنها جاهایی که در این شهر میشناسم مکانهایی است که با غزل پایم به آنجا باز شده و من اکنون شدهام انسانی فراری از آن مکانها.
مکانها خاطرههایی را بالا میآورند که گاه سینهی انسان از درک عمقشان عاجز است. خاطره نه تنها حواس مختلف انسان را درگیر میکند، بلکه جسم و جان آدمی را نیز تسخیر میکند.
دخترخانمها نسبت به بغل شدن حساساند. این دیگر نیاز به گفته شدن ندارد. وقتی پس از مدتها انتظار رضایت به بغلشدن میدهند، از خودت میپرسی چگونه این همه ظرافت و حساسیت را ممکن است در جسم بیجانی جا داده باشند؟ و به راستی که چنین است، این همه ظرافت نقطه ضعف خانمهاست.
غزل را از ترم اول دانشگاه میشناختم. از همان روزهای اول. او خودش اول به من پیام داد. بعدترها به این اشاره کرد که از من خوشش آمده بوده و به دنبال راهی برای برقراری ارتباط بوده است.
برای من اما داستان عجیبتر است. آنچه من را جذب آدمها میکند صدایشان است. آنچه صدایشان را به چشمهایشان و سپس قلبهایشان متصل میکند. اگر آنچه را که میگوید باور داشته باشد و با بدنش آن را پذیرفته باشد، این اتصال خود را نشان میدهد.
زمانی که صدای کسی به بدناش وصل باشد، او دستها، پاها، علائم چهره و هزاران عنصر دیگر را با کلامش ترکیب میکند.
و غزل یکی از آن محدود آدمها بود.
وقتی میخندید، میتوانستم حس کنم که قلبش به لبهای سرخی که چون لاله گلبرگهایشان را به بیرون تاب دادهاند، متصل است.
وقتی میخندید، دو گونهاش چنان بالا میآمد که چون دو سیب سرخ جلوهی خاصی به لب هایش میدادند و وقتی غم چهرهاش را پر میکرد، این دو گونه همچون دو قوس توخالی به مانند چتر بر لبهایش سایه میانداختند و جلوهای چند برابر رنگینتر به آن میدادند.
من از کودکی جذب بچههایی با موی فرفری در کلاس میشدم. اما ترکیب فر موهای غزل با چشمهایش و لبهایی که صدایی برآمده از قلبش را به بیرون راه میدادند، ترکیبی درک ناشدنی بود.
نقطهی انفصال من چشمهایش بودند. دستانش به چشمانش متصل بودند و من میتوانستم این را حس کنم. آدمهایی که دستهایشان به چشم و قلبش متصل است به نوع خاصی از هنر گرایش دارند. بعدترها فهمیدم که ویالون مینوازد.
انگشتانش چون ساقهی گل مریم با انحنا ناخنها را در بر میگرفتند. ناخنهایی که بیهیچ تظاهری به مانند گلهای مریمی میماندند که به تازگی برگهای سفیدشان را باز کرده باشند.
و تو وقتی چشم در چشمش میدوختی، البته اگر جرائت داشتی چنین کنی، اگر بیمهابا چنین میکردی، چشمان آهوی زخمیای را میدیدی که تیری به سمت سینهاش نشانه رفته باشند. چشمانش عمق داشت. مُحاقی که در در ابتدا مشکی به نظر میرسید اما بعد به قهوهای و سپس به بنفش و قرمز تمایل پیدا میکرد.
چگونه میتوانست چنین باشد؟ آدمی از درک چیزهایی که میبیند چنان ناتوان است که بعد از سالها، از عظمتشان، به جز آهی در سینه و هقهقی دردناک در گلویش چیز دیگری نمییابد.
و اما من بودم که از او درخواست کردم بیرون دانشگاه من را ببیند. من تا به حال چنین درخواستی نداشته بودم. ترسیده بودم. میدانستم به ورطهای قدم میگذارم که من را گرفتار خواهد کرد اما نمیتوانستم مانع دلم بشوم. نتوانستم جلوی کنجکاویام را بگیرم. نتوانستم جریان زندگی را در خودم قطع کنم و برای لحظهای هم که شده نسبت به زندگی مأیوس بمانم.
من آدمِ مریضی هستم. چون صدای آدمهایی که در قلبم خانه میکنند را ضبط میکنم. با جسم و جانم ضبط میکنم. صدایشان آنقدر در تمام وجودم ریشه و رخنه میکند که گاهی احساس میکنم صدایشان را در بیداری یا خواب میشنوم.
برای من صداها همچون یک سمفونی میمانند. و وقتی او لبخند میزد و دستانش را به زیر گونهاش غنچه میداد، ناخنهایش چون شکوفههایی تازه در کنار گردنش آویزان میماندند و موهایی که از هر سو فِرخورده بودند بر روی شقیقه و شانههایش میریختند.
و تو آنجا دیگر حضوری از خودت نمییافتی.
او بیآنکه سخنی بگوید، با ذهنت بازی میکرد، با موسیقی وجودش. با تکتک نتهایی که توسط جلوهی حضورش نواخته میشد.
و فرض کنید که چنین شخصی با شما شروع به صحبت کردن کند، شما چگونه میتوانید به او گوش دهید و دل بیجانتان را به او نبازید.
او برای من نه تنها غزلی بود که خود خودش را میخواند، بلکه او شمیسا بود.
جمعه - ۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵