
از او پرسیدم: «مگر کسی هم هست که نخواهد؟ که زندگیای آروم و بیظلم و جور را نخواهد؟»
گفت: «بلی. هستند آدمهایی که نیازمند ظلماند. که از نوشیدهشدن شیرهشان توسط ظالم لذتی بس شیراندود میبرند.»
و چه توان کرد که «ظلم» پایانناپذیر است. هر چه بیشتر فراری میشوی تا آدمهایی را بیابی که طعم دهانشان به مانند توست، غافلگیر میشوی از اینکه در گسترهی آدمشناسیات باید دو سه دستهی دیگر اضافه کنی، که افاقه نمیکند فراری بودن. باید ایستاد و یاد گرفت. باید از آن پاکبازها میبود که چشم و دلشان را به خواهری و برادری عادت دادهاند و به دنبال ناموس دیگری نیستند.
نه آنکه از خانمها بدم بیاید. نه، باور کنید که چنین نیست و به کل آسمان من وارونه است. اما حس حقارتی که در دل من کاشته شده نمیگذارد خود را آنقدر بالا دانسته که مناسب دیگریای بدانم. با اینکه تنها هستم و این تنهایی به دهها یا شاید صدها قسمت مساوی تقسیمم کرده است، اما باز هم نمیتوانم به خود این اجازه را بدهم که به جز نگاه برادرانه، نگاه دیگری به خانمها داشته باشم.
نه آنکه نخواهم، میخواهم اما سنگینی عذاب وجدان چندان احساس انزجاری در من روشن میکند که باعث میشود از خودم بدم بیاید. آخر چرا دل من میل به آغوش دیگری دارد؟ به مانند اینکه کودکی بیش نباشم، دلم نوازش مادرانه میخواهد اما از آغوش شخصی به جز مادرم.
در خوابهایم خانم سفیدپوشی با هالهی سفیدی که تمام وجودش را پوشانده است، من را در آغوش گرفته و موهایم را نوازش میکند. حسی به من میگوید که او حضرت مریم است. با اینکه من مسیحی نیستم اما خواب او را ماهی چند بار میبینم. به خصوص در زمانهایی که خیلی غمگینم. و تنها کلمهای که از گفتههایش به یادم میماند «صبر» است. او از من میخواهد که «صبور» باشم. اما ...
پر شدهام از خاطرات نامهربانی خودم با خودم. آدمی حتی پس از سالها نمیتواند ظلمی که به خودش روا داشته است را از یاد ببرد. به خودم میگویم: «از نو شروع میکنیم و هر روز را شروعی تازه میدانیم.» اما صدایی از درون من، سنگین، فریاد میزند: «که چه فایده! که چی! میخواهی خودت را بیش از پیش کوچک و خوار کنی. تا به حال به اندازه کافی خوار و خفیف نشدهای که به دنبال افزودن به لیست هنرمندیهایت هستی.»
و همه به یک طرف و من مادرمرده به یک طرف. آنقدر این صدا سنگین است، که با یک ندا، من را برمیآشوبد. آخر این خیرندیده از کجا برمیآید که با من چنین میکند. با مانند این که مار سمیای نیشم زده باشد، به خودم میپیچم و نمیدانم چه باید بکنم. دلم فقط میخواهد بمیرم. دلم مرگ را میخواهد اما جرئت قدم برداشتن به سمتش را ندارم. دلمرده و جانسوختهتر از آنی هستم که خودم ضیافتش را سر دهم و خودم هم میزبانیاش کنم.
او آمد. همواره حدودای ساعت 4 و 5 عصر پیدایش میشود. از آن سنگینورنگینهاست. از آنها که به خودشان اعتماد دارند و مرغ همسایه را غاز نمیپندارند. از آنها که سرشان به کار خوشان گرم است و به دنبال حاشیهسازی و حاشیهپردازی نیستند. اسمش را مدتها پیش «مهرداد» گذاشته بودیم.
او که میآید همگی ما چند درجهای هم که شده جدیتر میشویم. به خودمان میآییم و خودمان را بالاتر از آنچه هستیم میپنداریم. این از خواص با او بودن است. در مرام «مهرداد» هر چه که باشد "بیمهری" نیست. او از آن خجستههای دلرنگین است. با آنکه صدها بار «نه» شنیده است، چه از آشنا و چه از غریبه، اما دستبردار نیست. مقاومت او برای ما به نماد بدل شده است. و مگر کسی هم هست که در میانهی جنگ و آتش دلش دلگرمی آشنایی چندان ناآشنا را نپذیرد.
این دفعه چندان روی مود (mood) نبود. هر چه دودستی برایش بشکن زدم که شاید افاقه کند و کمی بندری برایمان بزند، نشد که نشد. آقا زیر یه من شن داغ خوابیده بود، انگار. اصلا با من نبود، در جای دیگری سِیر میکرد.
هر جور که شده خودم و او را به بیرون خانه پرتاپ کردم. سوار اتوبوس شدیم، در اولین وهله هندزفری را در گوش فروکرده و کتاب صوتیای را برایمان پخش کردم.
توان نگه داشتن سرم را نداشتم. بیش از پیش سنگین شده بود. آنقدر سنگین که گردنم درد میکرد و پشتم به ناله افتاده بود. صندلیهای اتوبوس برای چنین خوابآلودگیهایی مناسب نیست. و از شانس بد من است که حملههای خواب من معمولا در اتوبوس به سراغ من میآیند. از زانوی پاهایم تا نوک انگشتان دستهایم بیجان میشوند و دیگر نمیتوانم گردنم را تکان دهم. مدتها فکر میکردم از مرضی لاعلاج و ناشناخته در حال کمکم جان دادن هستم، اما حدود یکسالی میشود که نام آنچه من را به زانو درآورده است میدانم: «افسردگی»
چه کسی باورش میشود که «افسردگی» آنقدر توانا است که همچون سرطان میتواند فلجت کند و بلایی بر سر عزتنفس و اعتمادبهنفست بیاورد که حتی از دیدن خودت در آینه هم شرمگین شوی.
مهرداد اما تنها کسی است که من را با تمام وجود پذیرفته است. با تمام زواردرفتگیها و ناخراشیهایم. او یکتا دوست من است و برای همین هم هست که من و او در یک تن میزییم.