
از خودم توقع دارم که پاک بمانم. منظورم دست و پا نزدن در کثافت دیگران است.
آنچه که دیگران بر سر سفرهی من آوردهاند و حال من گرفتارش شدهام و در تلاش برای ترک آن هستم.
بالاخره تنهاخوری عیب است همانگونه که سعدی فرموده است:
عهد کردیم که بی دوست به صحرا نرویم
بی تماشاگه رویش به تماشا نرویم
بوستان خانه عیش است و چمن کوی نشاط
تا مهیا نبود عیش مُحْنا نرویم
دیگران با همه کس دست در آغوش کنند
ما که بر سفره خاصیم به یغما نرویم
(غزل ۴۴۱ سعدی)
دست به سینه نشستهام منتظر دوستی که به من «نه» نگوید و دوستم باشد.
میدانی از آن دوستها که با هم کتاب میخوانند و دربارهاش بحث میکنند.
از آنها که برای هر بار همصحبتی شوری در قلبی و جان خود احساس میکنند.
نه، چندان که به نظر میرسد از ستارهها دور نیستم.
میپرسید: «میخواهی از ستارهها باشی؟»
خواهم گفتم: «این دیگر چه پرسشی است، البته. البته.»
بر روی زمین، چون نقطهی سیاهی دواندوان در طَلَب شنیدن کلمهای از دیگری هستم اما فکرش را بکن. فقط فکرش را بکن که از ستارهها شوم. مهم نیست چند سالِ نوری طول میکشد. آنقدر نفسم تنگ است، که حتی توان آهکشیدن هم نداشته باشم. این سینه چون کورهای است که آتشش مدتها پیش به خاکستر بدل شده است. تنها سرفه است که داغ نگهش میدارد و فکر اینکه با ستارهها باشد.
از خودم توقع دارم که واقعبین باشم اما «آیا ممکن است؟»
برای من که حتی خداحافظی از دوستی اشکم را درمیآورد و دلم هوس شعرگفتن برای او میکند. فکر نکنم برای چنین کسی اصلا واقعیتی بر روی زمین وجود داشته باشد.
از خودم توقع دارم: «خودم باشم و معنا را در خودم بیابم.»
این چطور؟ این مورد ممکن است؟ توقع دارید از من چه بشنوید؟ من معتاد صدا و چشمهای آدمها هستم. اگر منظور از این جمله کنارهکشی و عزلتنشینی است، نه. جواب من به قطع «نه» است.
من بیدیگران پرندهای هستم قفس شده در سینهام. سینهای که خانهای است از تنهی درختان سپیدار. این سینه مدتی میشود پنجره نگشاده و راه به برون نیافته است.
و پرندهی من، مرغی با پرهای بلورآجینِ سرخ، چنان بیشکیب خود را به درها و پنجرهها میکوبد که گاه احساس میکنم، این قلبم است که میخواهد از قلبم به بیرون بِجَهد.
و من برای یکبار، ماهها پیش در را بر او گشودم. مدتی پر زد و برگشت. تابستان بود، تیر ۱۴۰۳. چی کسی میتواند باور کند که پرواز او بیش از چند ماهی به طول نینجامید.
مرغ من همچنان بیتاب است. سینهاش زخمی و از پرهای سفیدش رگهی سرخی از خون جاری است. چشمانش قرمزند و بالهایش شکسته.
مرغ من عاشق شده است.
و اما دیگر نمیگوید: «چرا این قفس تنگ را بر من نمیگشایی؟»
دیگر پر پر نمیزند. سکون مرگ را در او میبینم.
بهار ۱۴۰۴ آمد و او هیچ نگفت.
بهار امسال تنها زبان باز کرد و گفت: «من را خاک کن و بگذار بقای این ریشههای بیجانِ سپیدارت شوم.»
لختی درنگ کردم. لختی بیشتر. و سپس دیگر چیزی نبود که بخواهم بگویم.
خواستم بگویم: «وقتی حال تو نزار است، تهی از خویشم.»
من طاقت ندارم غمش را ببینم.
از او میپرسم: «چرا آمدی؟ آخر چرا برگشتی؟ من که به تو گفتم از اینجا برو.»
و همچنان سکون در او جاری است.
میگویم: «وقتی به هنگام آخرین زمستان، آخرین برگهای درختم میریزند، میخواهم جای پای تو باشد که در سینهام میماند. تا قدمهای تو باشند که گل به گل فرش سینهی من را پیموده باشند، ای رفیق من. تو شعر منی. میخواهم پر از تو باشم.»
و او با من زمزمه میکند، آخرین بخش از شعر ارغوان هوشنگ ابتهاج را:
ارغوان بیرق گلگون بهار
تو برافراشته باش
شعر خونبار منی
یاد رنگین رفیقانم را
بر زبان داشته باش
تو بخوان نغمه ناخواندهی من
ارغوان شاخه همخون جدا مانده من
پانویس: عجیب نیست که مرغم را «ارغوان» نامیده باشم.
1405/02/25 - Friday - May 15, 2026 - 07 : 25 : 25 PM