ویرگول
ورودثبت نام
سعید رنجبر
سعید رنجبروکیل دعاوی | ranjbar.co | کارشناس ارشد حقوق مالکیت فکری
سعید رنجبر
سعید رنجبر
خواندن ۳ دقیقه·۶ سال پیش

قُلُمبه سُلُمبه های قانونی!

هر از گاهی مراجعینی دارم که متوجه نمی شوند رای دادگاه به نفعشان صادر شده یا به ضرر. این مورد البته بیشتر از آن که به دلیل به کار بردن کلمات غیر معمول در امور حقوقی باشد، به این دلیل است که قضات خود را مکلف به توجیه مخاطب شان نمی دانند.(بحث مفصلی است که زمانی ازش صحبت خواهم کرد) اما کم هم پیش نیامده که مردم تلفظ یا معنی کلماتی که حتی در قراردادهایشان به کار می برند، ندانند. البته که هر علمی اصطلاحات زبانی خودش را دارد، در حقوق ایران اما علت استفاده از کلمات عموماً عربی، یکی تاثیر فقه اسلامی بر حقوق ماست و دیگری امکان انتقال مفاهیم طولانی در قالب کلمات کوتاه. البته بعضاً امکان استفاده از کلمات جایگزین هم وجود که به شخصه سعی می کنم بیشتر از آنها استفاده کنم.

برخی کلمات مورد سوال، و معانی آنها به زبان ساده از این قرارند و امیدوارم به بیشتر ابهامات روزمره پاسخ داده باشد:

مُشتکی عَنه (moshtaka anh): متهم یا کسی که از او شکایت شده. بهتر است از عبارت طرف شکایت برای آن استفاده کنیم، که سبب برچسب زدن هم نیست. ضمناً لفظ "متشاکی" که بعضی به کار می برند، غلط است.

زنای مُحصِنه (بر وزن محسن): رابطه جنسی کامل بین زن و مردی که شرعاً ازدواج نکرده اند و حداقل یکی از آنها متاهل است و شرایط احصان را دارد.

حبس تعزیری: مجازات زندان. واژه تعزیری بسیاری را به اشتباه می اندازد که این حبس قابل تبدیل به جزای نقدی، یا همان حبس خریدنی است. چنین نیست. چون در اسلام مجازات حبس وجود ندارد، صدور حکم به مجازات زندان را از باب تعزیری که در اختیار حاکم است صادر می کنند و به همین دلیل آن را حبس تعزیری می گویند. بهتر است در صدور احکام اساساً از واژه تعزیری استفاده نکنند.

حبس تعلیقی: حکم به زندانی شدنی که اجرا نمی شود، مگر این که مجرم مجدداً مرتکب جرمی شود. از باب تخفیف و کمک به مجرمین فاقد سابقه در برخی جرایم صادر می شود.

مفروز: زمین تقسیم شده. برخی به غلط مفروض به کار می برند.

خیار: اختیار فسخ

غَبن: ضرر. منظور حالتی است که فروشنده، بی خبر از قیمت واقعی مورد معامله، آن را به کمتر از قیمت بازار بفروشد.

محکومٌ لَه: شخصی که حکم به نفع او صادر شده.

محکومٌ علیه: شخصی که حکم به ضرر او صادر شده.

محکومٌ به(به سکون هـ): آنچه شخصِ محکوم باید به محکوم له بدهد.

اِعسار: بی پولی، نداری. دو نوع است: اعسار از هزینه دادرسی و اعسار از محکومٌ به.

عِدِّه: مدتی که زن پس از طلاق یا فوت شوهر نباید ازدواج کند. این مدت در طلاق سه ماه (طُهر) و در فوت شوهر 4 ماه است.

مُتعه: عقد ازدواج موقت، صیغه.

دادسرا: مرحله ای از پرونده کیفری که در آن صرفاً در خصوص شکایت تحقیق می شود و سپس دادستان نظر خود را بر مجرمیت متهم به دادگاه کیفری و یا مجرم نبودن متهم به شاکی اعلام می کند.

جلب ثالث: منظور دعوت شخص به دادرسی حقوقی است و با جلب در امور کیفری متفاوت است.

نیم عشر: یک بیستم از مبلغ محکوم به. اگر شخصِ محکوم شده، موضوع حکم را بدون اجبار اجرا نکند و برای اجرای حکم پرونده تشکیل و اقداماتی به عمل آید، محکوم علیه باید علاوه بر آنچه محکوم شده، نیم عشر آن را هم به دولت بدهد.

اِقاله: توافق دو طرف قرارداد برای فسخ آن. از نظر حقوقی خود اقاله هم قرارداد محسوب می شود.


۸
۲
سعید رنجبر
سعید رنجبر
وکیل دعاوی | ranjbar.co | کارشناس ارشد حقوق مالکیت فکری
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید