1- پنهانیترین بخشِ زندگی ما انگیزههای ماست. آنچه از ما روشن است و در ویترین زندگیمان نمایان است همانا کارها و گفتار ماست اما چیزی که در اتاق فرمان محصور است و در جعبه سیاه ذهنمان کسی به آن راه ندارد همانا انگیزههای ماست.
2- چه بسیار قضاوتها که از روی رفتارها حاصل میشود. حکم به خوببودن یا بد بودن آدمها بر اساس رفتارهای ظاهری آنان صورت میگیرد. شاید چارهای هم از این روش نباشد.
3- اما این روش آنجایی خطرناک میشود که ما خودمان هم درباره خودمان از آن استفاده کنیم. یعنی وقتی میخواهیم خوبی یا بدی خودمان را قضاوت کنیم به کارنامه عملیاتی خود نمره داده و معدل بگیریم که این کردهها و این نکردههای من است. این نوع قضاوت، ما را از فهمیدن بخشِ مهمِ زندگیمان محروم میکند.
4- باید به سراغ انگیزههای خود برویم؛ یعنی آنچیزی که باعث کارها یا ریشه اجتنابهای ماست. دقیقا همین قسمت از زندگی ما مرموز و پیچدرپیچ است. چهبسا کارهای خوب ما بهخاطر انگیزههای بیخود و دست چندم متولد شده باشد و یا در کمال ناباوری، بعضی کارهای بد ما بهخاطر انگیزههای درست و یا دغدغههای متعالی به وقوع پیوسته باشد.
5- بد نیست فهرستی از انگیزهها آماده کنیم و کارهایمان را از دریچه آن امتیاز دهیم. این فهرست تقریبی را مرور کنیم:
خودخواهی و غرور- قدرت و زورگویی- خودنمایی- شهرت و دیدهشدن- ارضاء احساس- هوس- ترحم برای بزرگنمایی- رفاقت و صمیمیت- عشق و محبت- از خودگذشتگی و ایثار- بازیگری و تفریح- سرگرمی و وقتتلفکردن- تجملگرایی و برندبازی- بیتفاوتی و سرسری گرفتن- خستگی و خمودگی- غم و غصه- ترس و اضطراب.
6- میتوانیم برای تکتک این زمینههای انگیزشی نمونههای فراوانی در زندگیمان پیدا کنیم. مطمئنا اگر این فهرست را تکمیل کنیم تعجبمان برانگیخته خواهد شد و از پنهانیهای خودمان انگشتبهدهان خواهیم ماند.