
کتاب داستانی «یوما» نوشته «مریم راهی» از معدود کتابهای داستانی است که درباره امالمؤمنین حضرت خدیجه کبری (سلامالله علیها) نوشته شده است.
بانوی بزرگ اسلام، همسر پیامبر اعظم (صلیالله علیه و آله)، مادر حضرت فاطمه زهرا (سلامالله علیها)، اولین زن مسلمان، همدم و مونس شبهای تنهایی و روزهای مجاهدت حضرت رسول، نزد ما بسیار غریب و ناشناخته است. کمتر درباره او شنیدهایم و احتمالا اصلا نخواندهایم.
در کنار اطلاعات ضدونقیضی که در ذهن ما درباره ایشان انبار شده از سنشان هنگام ازدواج با پیامبر گرفته تا اینکه پیش از آن ازدواج کرده یا فرزندی داشتهاند؛ همهوهمه باعث شده چهره تابناک این بانوی عزیز و باکرامت، ناپیداتر و ناشناختهتر از آن چیزی باشد که برای الگوگیری در زندگی خود لازم داریم.
این کتاب با زبانی داستانی، زیبا، فاخر و متمایز روایت شده است. خواندن کتاب و فهمیدن آن مقداری به حوصله و آرامش نیاز دارد؛ چون راوی داستان در هر بخش از روایتها عوض میشود و زبان داستانی آن، تا حد زیادی ادبی و موزون است؛ اما صحنههای نابی در آن نمایش داده شده که هرگز با این رنگ و طعم در ذهن ما جای نداشته است؛ از لحظات خواستگاری و عقد خدیجه و پیامبر تا لحظات مواجهه او با همسر ابیلهب (امجمیل) تا لحظات طلایی و نورانی تولد حضرت فاطمه (سلامالله علیها)؛ و در انتها لحظات دردناک و افسردهکننده رحلت او در سالهای آخر حضور مسلمانان در مدینه.
اسم کتاب نیز متفاوت و البته سختفهم است؛ نویسنده در مصاحبهای ماجرای اسم را اینگونه توضیح داده است:
«یکی از کلماتی که میدانستم عربها در محاوره خود بکار میبردند، کلمه «یوما» بود. در زبان عربی سعی میکنند کلمات را راحتتر استفاده کنند. گاهی آن را مختصر میکنند، مثلاً «یا اماه» تبدیل به «یوما» میشود که روی میم تشدید دارد و حالا که به یوما تبدیل شد، تشدید هم گرفته میشود. کلمه یوما در مقام ندا بکار میرود.» این خطابی بوده که کنیزان خدیجه او را با آن صدا میکردهاند.
هم خواندن این کتاب را و هم تبلیغ و ترویج آن را پیشنهاد میکنم.